Je zou denken dat het recht op abortuszorg en anticonceptie goed geregeld is in Nederland anno 2026, maar dat valt helaas vies tegen. De abortuswet in ons land stamt nog uit 1984 en informatie over anticonceptie is vaak onvolledig.
Daarom schrijft columnist Alina Chakh, voorzitter van Stichting Ava, op LINDA.nl over de ontwikkelingen rondom vrouwengezondheid en reproductieve rechten.
Deze week keek ik naar Focus, het wetenschapsprogramma van de NTR, over de anticonceptiepil. Een sterke aflevering, waarin ook mifepriston aan bod kwam. Dit middel, onderdeel van de abortuspil, wordt onderzocht als anticonceptie. Petra Grijzen noemde het een ‘paardenmiddel’, omdat je het maar één keer per week hoeft te gebruiken. Die reactie is invoelbaar, maar laat ook zien hoe beperkt ons denken over anticonceptie is geworden. Een pil die je maar één keer per week slikt, klinkt bijna te goed om waar te zijn.
'Zeker 20 miljoen Europese vrouwen hebben nog steeds geen toegang tot veilige abortuszorg'
En dat is niet gek. De gezondheidszorg heeft enorme stappen gezet, maar anticonceptie blijft steken in de vorige eeuw. De pil werkt in essentie nog als zeventig jaar geleden. De pleister, de prikpil of het staafje zijn geen echte innovaties, maar variaties op hetzelfde concept.
In Focus kwam ook naar voren dat het pilgebruik daalt. In het maatschappelijk debat wijzen de vingers al snel richting sociale media en influencers. Het bekende verhaal volgt vanzelf. Vrouwen zouden zich massaal laten misleiden door desinformatie en daarom stoppen met de pil. Of dat daadwerkelijk zo is, valt moeilijk te bewijzen. Dat verkeerde informatie soms een rol speelt, ligt voor de hand. Maar er is meer: vrouwen zoeken iets wat past bij hun lichaam, hun levensfase en hun welzijn.
Die zoektocht wordt vaak overschaduwd door de toon rondom hormonen. Negatieve bijwerkingen krijgen veel aandacht, terwijl de voordelen van de pil, zoals minder kans op eierstokkanker, vaak onderbelicht blijven.
'Pijn bij vrouwen wordt minder serieus genomen, klachten verzacht en problemen worden geminimaliseerd'
Bij Ava horen we keer op keer: vrouwen willen regie. Maar ze voelen zich niet altijd goed geïnformeerd, niet altijd serieus genomen, en zijn soms simpelweg uitgeput blijven zoeken naar iets wat werkt. De ene pil na de andere, van de Mirena naar de Kyleena en weer terug. ”Het werkt gewoon niet’’, zeggen ze dan.
Maar wacht even. Als je niet zwanger wordt, ‘werkt’ het toch? Precies daar wringt de schoen. Anticonceptie wordt nog vaak beoordeeld langs één criterium: technische betrouwbaarheid. Terwijl de behoeften van bijvoorbeeld een tiener en van iemand die openstaat voor een mogelijke zwangerschap sterk kunnen verschillen. Bovendien laat onderzoek van Ellen Algera zien dat bijwerkingen voor zorgverleners iets anders betekenen dan voor vrouwen zelf. Geen enkele methode zal perfect zijn, maar als we vrouwen helpen om een methode te vinden die bij ze past, gebruiken ze die ook langer.
Laat 2026 het jaar zijn waarin we de pilpaniek achter ons laten. Voor veel vrouwen werkt de pil prima. Laten we afspreken: de pil wordt niet meer afgebrand, maar ook niet verheven tot enige heilige optie. Echte keuzevrijheid bestaat wanneer alle opties als legitiem worden gezien.
Tijd voor pilrealisme.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Dat het Europees Parlement voor abortusrechten stemde is geen reden om nu achterover te leunen'
