In rechtszaken omtrent femicide komt niet altijd duidelijk naar voren dat het femicide betreft; het wordt niet altijd als zodanig behandeld of herkend. Dat ontdekten wetenschappers van de Universiteit Maastricht.
Zij deden onderzoek in opdracht van kennisinstituut WODC, schrijft de NOS.
Als je ‘femicide’ opzoekt in een woordenboek komt naar voren dat het gaat om ‘het doden van een vrouw vanwege haar vrouw-zijn’. Maar in de praktijk worden ook andere definities gehanteerd. Het OM bestempelt elk levensdelict tussen (ex-)partners waarvan een vrouw het slachtoffer is als femicide. Maar volgens de onderzoekers gaan rechters vaak niet zo ver.
Voor het onderzoek is gekeken naar 282 rechtszaken tussen 2021 en 2024 die als femicide bestempeld zouden kunnen worden. Ook spraken de onderzoekers met rechters en officieren van justitie. In slechts 2 procent van deze rechtszaken is de term femicide gebruikt in het vonnis. De reden? Volgens onderzoeker Laurie Ritzen is er een heldere, juridische definitie van femicide nodig.
De onderzoekers stellen dat het expliciet herkennen van femicide verschil maakt, omdat dan beter zichtbaar wordt dat veel moorden op vrouwen niet op zichzelf staan. Ze komen vaak voort uit patronen van controle, geweld, vrouwenhaat of stalking. Door deze signalen eerder te herkennen, kunnen politie en justitie eerder ingrijpen en mogelijke escalatie voorkomen.
Het is nu dus niet duidelijk of de kenmerken van femicide zijn meegewogen in de straf. “We zien dat in 40 procent van de femicidezaken het geweldsverleden tussen slachtoffer en dader wordt meegenomen in de strafmotivering. Als dat gebeurt, worden de straffen altijd hoger. Van die andere 60 procent weten we niet of de rechter heeft meegewogen dat er eerder sprake van geweld was”, aldus onderzoeker Ritzen tegen de NOS.
'Een soort relatie-APK': Yesim Candan schreef '11 Red Flags' om risicofactoren femicide te leren herkennen
Wat dan wel de juiste definitie is? De onderzoekers hanteren de internationale definitie van VN-organisatie UNODC. Hierin zijn levensdelicten op vrouwen door een (ex-)partner of familielid automatisch femicide. Is de dader een onbekende? Dan geldt een van de volgende criteria:
Een duidelijke definitie van wat femicide is, zorgt volgens de onderzoekers voor meer erkenning van het probleem, meer zichtbaarheid en betere registratie. Ook kan het zorgen voor meer specialistische kennis bij politie en justitie. Toch wil onderzoeker Ritzen het aan de politiek overlaten hoe femicide gedefinitieerd moet worden. “Al geldt wel: hoe vaster het begrip wordt omlijnd, hoe makkelijker het toepasbaar is.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Voor Kamerlid Songül Mutluer is femicide geen doodslag, maar moord: 'Dit gebeurt niet in een opwelling'
