Zó beïnvloeden Instagramfoto's je zelfbeeld (en dit doe je eraan)

Echt en nep

“Ons brein maakt lastig onderscheid tussen echt en nep”, legt Saskia Geraerts (47) uit. Zij is als psycholoog gespecialiseerd in het menselijk zelfbeeld én actief op Instagram. “Denk bijvoorbeeld aan het moment dat je wakker wordt uit een droom: dan kan het hele gevoel van die droom nog in je lichaam zitten.”

Negatief effect

Een vergelijkbaar effect treedt volgens de psycholoog op als je door Instagram scrollt. “Je brein reageert bijna hetzelfde als wanneer je iets daadwerkelijk meemaakt. Dat kan een positief effect hebben – je gaat bijvoorbeeld terug naar het positieve gevoel van je vakantiefoto -, maar het negatieve effect ligt op de loer.”

Vertekend wereldbeeld

Je benadrukt namelijk ook wat er niét is. “Het gevaar is dat je daardoor ontevredener wordt over je daadwerkelijke leven of verlangt naar een uiterlijk zoals het in het echt niet is.” Doordat je de hele tijd naar de beste én gefilterde foto’s van mensen kijkt, wordt je wereldbeeld vertekend.

Lees ook
Fajah Lourens showt op Instagram trots haar buikvel na zwangerschap

Lijken op je snapchatfilter

Dat geldt overigens niet alleen voor kijken naar foto’s van een ander, maar ook voor foto’s van jezelf. “Door filters en bewerkingen kijk je de hele tijd naar het ideaalbeeld van jezelf. Dát is de versie van jou die al die likes ontvangt. “Een plastisch chirurg vertelde mij dat klanten vroeger bij hem kwamen met de wens om op iemand anders – een beroemdheid of iemand die ze hoog hadden zitten – wilden lijken. Maar tegenwoordig komen ze met de wens om op een bepaald snapchatfilter van zichzelf te lijken.”

Slank en leuke baan

De neiging om jezelf te vergelijken met een ideaalbeeld, van anderen of van jezelf, is niet nieuw en vreemd. Vergelijken is een manier om jezelf hogerop te krijgen, zegt de psycholoog. “Mensen hebben – anders dan dieren – het vermogen om oorzaak en gevolg aan elkaar te koppelen.” Dat is een handige eigenschap, maar kan ook  tot verkeerde conclusies leiden. “Zien we iemand die slank is en een leuke baan heeft, zijn we geneigd de koppeling tussen het uiterlijk en de baan te leggen. Terwijl die relatie er niet per definitie is.”

Stoppen met Instagram

Dus moeten we maar helemaal met sociale media stoppen? Nee, zegt de psycholoog. “Dan krijg je wel weer ergens anders hetzelfde probleem.” Belangrijker is om aan je zelfbeeld te werken. “Je kan bijvoorbeeld leren aandacht te schenken aan de dingen die je wél leuk vindt aan jezelf, of focussen op de leuke kanten van de dingen die je niet leuk vindt. In mijn zelfhulpboek PRFCT beschrijf ik welke andere stappen je kan zetten.”

Jezelf overschatten

Het geheim? “Eigenlijk moet je jezelf nét een beetje leuker en beter vinden dan technisch gezien waar is. Kijk naar jezelf zoals je ouders naar je kijken. Onderzoek wijst uit dat mensen die zichzelf een beetje overschatten, gelukkiger zijn. De truc is natuurlijk wel om dat binnen de perken te houden.”

Lees ook
Gaby Blaaser staat graag halfnaakt op Instagram: ‘Liefst een tikkeltje ordinair’

Ook een mens

Of de psycholoog zichzelf er ook weleens op betrapt zich te laten beïnvloeden door sociale media? “Absoluut. The whole time. Ik ben ook een mens, en ook ik kijk naar het aantal likes en het aantal volgers dat ik heb. Het voordeel is wel dat ik mezelf wat sneller tot de orde kan roepen, dat is immers mijn werk.”

Bodypositief

LINDA.193 draait om bodypositivity en ligt nu in de winkel. In dit artikel legt Linda uit waarom ze ondanks haar eigen onzekerheid in bikini op de foto is gegaan (net als deze zes BN’ers). Ze hoopt dat ze je kan inspireren om haar voorbeeld te volgen: deel een foto van jezelf in bikini! De 37-jarige Kim Steenhuis ging je al voor en postte een foto van zichzelf in haar zwembadje.

Lees ook
Kim (37) deelt haar bikinibody op Instragram: ‘Dit is mijn lijf en ik ben er trots op’