Jarenlang is politieagent Noortje (35) degene die de heftigste meldingen oppakt. Waar collega’s liever een stap terugdoen, doet zij een stap naar voren. Dat ze daarmee over haar eigen grenzen gaat, heeft ze zelf niet door. Inmiddels is ze volledig afgekeurd vanwege PTSS.
“Mijn vader zei altijd dat ik te lief was voor het politievak. Inmiddels is hij overleden. Ik zou hem heel graag willen vertellen dat hij gelijk heeft gehad”, vertelt Noortje in gesprek met LINDA.
Op de middelbare school volgt Noortje het profiel Zorg en Welzijn. Hoewel een vervolgopleiding in de zorg voor de hand ligt, voelt zij duidelijk dat ze dat niet wil. “Ik wilde iets doen met rechtvaardigheid. Beter gezegd: met de onrechtvaardigheid die heerst.” Zo komt ze uit bij de politie. “Dat omvatte het totale plaatje in mijn hoofd. En daar ben ik vol voor gegaan.”
Nog op de middelbare school verdiept ze zich verder in het politievak en loopt ze stage. Die ervaring bevestigt wat Noortje eigenlijk al weet. Rechtstreeks uit de schoolbanken solliciteert ze bij de politie. In februari 2010, drie maanden nadat ze achttien is geworden, begint ze met de politieopleiding. Het is het begin van een loopbaan van bijna zeventien jaar.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
In die jaren maakt Noortje veel heftige meldingen mee. “Als er een melding binnenkomt van een overleden persoon, moet een agent bij de lijkschouw aanwezig zijn. Als ik dienst had en zelfs als ik thuis was, werd ik gebeld of ik de schouw kon doen. Ik vond het niet erg. Er waren altijd collega’s die aangaven dat ze zich daar niet fijn bij voelden. Dan dacht ik: joh, ik doe het wel. Ik vond dat het bij mijn werk hoorde, maar ik wilde het ook voor die collega’s doen.”
Noortjes collega’s noemen haar op een gegeven moment zelfs ‘chef lijk’. “Altijd als ik een dienst had, had ik een overleden persoon. Daar kwam bij dat collega’s vaak zeiden: ‘Jij hebt het toch al zo vaak gedaan, dan kan dit er ook nog wel bij.’ Terwijl ik er daardoor nooit bij stil heb kunnen staan wat ik er zelf eigenlijk van vond. Mijn collega’s deden dat ook niet expres, maar ineens was ik toch de aangewezen persoon geworden.”
Één moment uit die jaren blijft Noortje in het bijzonder bij. “Ik was nog student en mocht tijdens de laatste maanden van mijn opleiding meedraaien bij de noodhulp. We kregen tijdens een avonddienst een melding binnen van een woningoverval. Onderweg hoorden we dat de daders waren vertrokken. De vrouwelijke bewoner zat nog binnen en haar man lag gewond op straat.”
“Terwijl ik bij de gewonde bewoner zat, hoorde ik mijn collega via mijn oortje: ‘Ik heb ze neergeschoten.’ Dat dacht ik te horen, maar dat is niet wat hij zei. Hij was neergestoken. Mijn collega en ik troffen hem als eerste aan. We zetten hem tegen de politiebus aan en deden zijn jas uit. Hij had bloed bij zijn hart. Nou, je hoeft niet geschoold te zijn om te zien dat dat niet goed is.”
“Op het moment dat we dat zagen, gaf hij aan dat hij zijn bewustzijn ging verliezen. Hij pakte me vast, keek me aan en zei: ‘Noor, ik ga dood.’ Vervolgens verloor hij zijn bewustzijn. Het voelde alsof het eeuwen duurde voordat de ambulance er was, maar achteraf waren dat maar drie minuten. Hij was bij zijn hart gestoken, maar we hadden geen idee hoe ernstig het was. Met spoed werd hij meegenomen naar het ziekenhuis. En zo bleven wij achter op de plaats delict van … hij is dood, kutzooi.”
Politieagent Sabrina (37) werd aangerand tijdens avond uit: 'Juist op de plek waar ik me veilig voelde'
Tot grote opluchting overleeft Noortjes collega het steekincident, maar voor haar is de gebeurtenis daarmee niet voorbij. “Midden in de nacht is het opvangteam nog naar me toe gekomen om te vragen hoe het ging, maar ik moest weer aan het werk, want mijn bevindingen moest ik op papier zetten. Uiteindelijk mochten we om vijf uur ’s ochtends naar onze collega in het ziekenhuis.”
Daarna krijgt Noortje naar eigen zeggen geen verdere nazorg. “Ik was nog maar twintig, hè, en ik maak mee dat mijn collega zegt dat hij doodgaat. In mijn hoofd ging hij ook echt dood, ook al wist ik vijf uur later dat het niet zo was. Dat maakte niet meer uit. Drie weken later vertrok ik bij de noodhulp in Breda en ging ik naar een vaste plek omdat ik mijn opleiding had afgerond. Daar wisten ze van niks.”
Het incident is inmiddels veertien jaar geleden. Achteraf denkt ze dat al die jaren geleden het zaadje is geplant voor haar latere klachten. “Door die gebeurtenis ontstond een soort drang om continu te zorgen dat een ander niets overkwam. Ik wilde anderen beschermen voor wat ik zelf had meegemaakt. Daarom deed ik alle schouwen, ging ik naar alle heftige meldingen: ik wilde mijn collega’s behoeden voor hetgeen wat ik zag.”
“Uiteindelijk ben ik naar een functie gegaan bij de recherche waar ik minder heftige dingen zou zien. Dat was echt een must voor mij. Ik wilde niet meer dagelijks te maken hebben met ellende.” Maar ook bij de recherche ontkomt Noortje niet aan de heftige meldingen. “Je krijgt nog steeds meldingen, moet daarvoor nog steeds de straat op en moet naar onnatuurlijke overlijdens. Op een gegeven moment ging ik me daarvan distantiëren. Als ik een melding in het systeem zag, ging ik snel naar de wc. Ik kwam pas terug als ik merkte dat anderen naar de melding gingen.”
Een paar keer lukt het Noortje om zo aan een melding te ontkomen, maar ze kan ze niet blijven ontwijken. “Als ik wel moest, ging ik er met buikpijn naartoe. Als ik bij een schouw stond, liep ik minimaal drie keer weg: even die bellen, even dat regelen. Het was heel sneaky, maar puur om mezelf te beschermen. Omdat ik echt niet meer wilde. Ik had totaal niet door dat wat ik deed niet normaal was. Dat ik al zes grenzen te ver was.”
Wanneer Noortje zwanger raakt, mag ze van haar leidinggevende de straat niet meer op. “Ik vond het heerlijk, omdat ik de zekerheid had dat ik niet meer naar overleden personen hoefde. Ik had nu een troef achter de hand. Tijdens mijn zwangerschap kwam steeds meer het besef dat ik dat echt niet meer wilde. Ik nam mezelf voor dat ik tijdens mijn verlof ging kijken naar wat wel bij me paste.”
Na haar bevalling verandert alles. “Ik was mezelf niet meer. Ik sliep slecht, had nachtmerries, vermeed spiegels, flats en treinstations. Dat waren plekken waar de paniek me aanvloog. Die klachten kwamen vooral na de bevalling, waardoor alles in eerste instantie leek te wijzen op een postnatale depressie. Totdat ik op een avond op de bank een bericht van een collega op LinkedIn las over PTSS. Terwijl ik dat las, raakte ik helemaal in paniek. Ik zei tegen mijn man: dit is het. Dit is wat ik heb.”
Hulphond verandert leven van veteranen met PTSS: 'Zonder Bieke was ik er niet meer'
Tot dat moment oordeelt Noortje hard over mensen met PTSS. “Inmiddels weet ik beter, maar ik dacht altijd: hoezo kun je niks meer? Hoezo heb je een hulphond? Stel je niet zo aan, joh. Dat komt echt door de politiecultuur. Je wordt keihard, terwijl ik helemaal niet zo ben. Mijn vader zei nota bene altijd dat ik te lief was voor het politievak. Inmiddels is hij overleden. Ik zou hem heel graag willen vertellen dat hij gelijk heeft gehad.”
Diezelfde week vertelt Noortjes therapeut haar dat ze geen postnatale depressie, maar PTSS heeft. Twee dagen na die afspraak heeft Noortje een weekenddienst. Tijdens de briefing krijgt ze te horen dat ze een getuige moet horen. “Niets spannends of moeilijks”, aldus Noortje. Toch kan ze die ochtend niets anders dan huilen. “Ik raapte mezelf bij elkaar om die getuige te horen, en ik zat daar, en ik kon mijn naam niet eens meer zeggen. Ik wilde me voorstellen, maar er kwam gewoon niets uit.”
Noortje komt thuis te zitten, maar wil haar werk bij de politie niet zomaar loslaten. Ze gaat aan de slag als juridisch docent op de Politieacademie. Ook daar merkt ze dat ze niet aan haar klachten ontkomt. “Als docent moest ik portfolio’s lezen, waardoor ik weer geconfronteerd werd met de gruwelijkste incidenten. Dat kon ik simpelweg niet meer aan.”
Afgelopen maart wordt ze officieel afgekeurd. “Het is echt levend rouwen, een proces. Ik ben blauw, mijn identiteit is blauw. Ik zou mijn leven lang bij de politie werken: dat was mijn droom. Ik wil het nog niet helemaal loslaten, maar rationeel weet ik dat het beter is. Ik ga hier nooit volledig van herstellen zolang ik op deze plek blijf. Ik moet hiervan losweken. Dan zullen we zien wat de toekomst brengt.”
Dit bericht op Instagram bekijken
Worstel jij of iemand die je kent met mentale gezondheidsproblemen? Twijfel dan niet om contact op te nemen met de hulplijn van MIND via 0900-1450.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Ambulancechauffeur Daniëlle kreeg PTSS door haar werk: 'Mijn knakmoment was mijn redding'
Maartje is junior redacteur bij LINDA.nl en schrijft het liefst human-interestverhalen. Ze is altijd nieuwsgierig naar de levens van échte mensen en is gek op bakken – tot groot genot van haar collega’s.
