Ruzie, verraad en verstoting: het komt voor in de beste families. In deze rubriek vertellen vrouwen over de pijn, de botsingen en het loslaten van wie hen ooit het meest dierbaar waren.
Deze week vertelt Paula* (55) hoe ze opgroeit in een samengesteld gezin vol onveiligheid, waarom het contact met haar broer uiteindelijk stopt, en hoe met haar vader juist onverwacht een vorm van verbinding ontstaat.
Paula groeit op met haar moeder, vader en jongere broer, maar al vroeg verandert de samenstelling van het gezin ingrijpend. “Mijn moeder is met mijn broertje en mij weggevlucht bij mijn vader toen ik vijf jaar oud was. Ze werd door hem mishandeld, ook fysiek, en ze was bang dat dat zich ook op ons zou richten. Mijn vader kon zich charmant voordoen, maar hij was ook iemand die geen ruimte had voor kinderen. Als hij rust wilde, kregen wij zijn rustgevende medicatie of ging hij het huis uit.”
In de periode daarna logeren ze bij familie, tot haar moeder gaat samenwonen en hertrouwt. Later komen ook twee kinderen van haar stiefvader bij hen wonen, nadat zij zelf ernstig mishandeld blijken te worden. “Het was dus nooit een simpel gezin. Er was veel geschiedenis, veel pijn, veel mensen die op de een of andere manier gewond waren geraakt.” Als kind krijgt Paula maar delen van dat verhaal mee, pas later ziet ze het grotere geheel.
Na de scheiding van de vader van haar kind leert Paula beter voelen wat bepaalde ervaringen van vroeger met haar hebben gedaan en hoe ver sommige grenzen zijn overschreden. Wanneer ze dit uiteindelijk probeert te delen, krijgt ze niet de erkenning waar ze op hoopt.
Haar broer en de familie van haar inmiddels overleden moeder reageren afwijzend. “Ik heb hen op een gegeven moment gezegd wat er is gebeurd en wat dat met mij heeft gedaan. Maar daar was geen ruimte voor.” Juist dat raakt Paula het hardst. “Ik denk nog steeds dat het grootste verraad voor mij niet eens alleen zit in wat er gebeurd is, maar in het feit dat familie mij niet geloofde. Of misschien niet kon geloven. Dat ik daar met mijn waarheid stond en dat daar geen bedding voor was.”
‘Hoe vaak wil je blijven kloppen op een deur die niet opengaat?’: Annemarie over de onzichtbare pijn van haar jeugd
Met haar vader heeft Paula altijd een complexe band gehouden. Na de scheiding van haar ouders ziet ze hem af en toe in het weekend of bij uitstapjes, maar echt veilig voelt het nooit. “Hij is biologisch mijn vader, maar verder vervult hij geen vaderrol in mijn leven. Ik ben er vooral voor hem.” Tegelijkertijd ziet Paula ook zijn kwetsbaarheid. “Mijn vader is duidelijk een patiënt. Hij is psychisch ziek, heeft veel meegemaakt, en ergens weet ik ook: hij kan niet beter.”
Jarenlang houdt ze afstand, tot haar huidige man haar helpt met andere ogen naar hem te kijken. “Mijn man heeft een heel warme band met zijn familie. Hij zei op een gegeven moment: zullen we niet gewoon eens langs je vader gaan? En dat bleek voor mij een opening.” Inmiddels is er weer contact, al blijft dat ingewikkeld. “We bezoeken hem regelmatig en soms gaan we een weekendje weg met hem. Ik krijg er misschien geen vaderliefde van terug, maar wel iets van voldoening. Dat ik iets voor hem kan betekenen, zonder mezelf daarin kwijt te raken.”
Waar Paula dus nog een vorm van contact met haar vader heeft gevonden, is het contact met haar broer juist definitief verbroken. Jarenlang probeert ze de band goed te houden. “Ik bleef maar denken: als ik het anders aanpak, als ik beter mijn best doe, dan komt het goed. Maar er zijn twee mensen nodig om contact mogelijk te maken.”
Uiteindelijk voelt ze op een dag heel duidelijk: dit kan zo niet langer. “Zolang ik in contact blijf met iemand die mijn ervaringen ontkent, mij buitensluit en de schuld bij mij legt, kan ik zelf niet herstellen.” Ze verbreekt het contact. “Dat was pijnlijk, maar ook noodzakelijk. Sindsdien ben ik veel meer teruggekomen bij mijn eigen waarheid.” Dat heeft ook gevolgen voor andere familiebanden. “Met veel familie in Nederland heb ik nu geen contact meer. Niet voor alle breuken heb ik zelf gekozen, maar ze hebben me uiteindelijk wel rust gebracht.”
'Pas zonder haar stem in mijn hoofd voelde ik wat ík wilde': Yara over afstand nemen van haar moeder
Paula mist niet zozeer de mensen zelf, zegt ze, maar eerder wat familie had kunnen zijn. “Ik mis meer de familie die ik nooit echt gehad heb dan de mensen met wie ik nu geen contact heb.” Het warme contact met een deel van haar familie in Duitsland voelt extra waardevol. Vooral na het overlijden van haar moeder ervaart ze van hen veel steun.
Wat ze anderen vooral wil meegeven, is dat afstand nemen soms niet hard is, maar helend. “Door uit die destructieve dynamiek te stappen, stap je ook uit de dramadriehoek van redder, aanklager en slachtoffer. Dat geeft ruimte.” Ze ziet het ook als iets wat ze doorbreekt voor de generatie na haar. “Ik geloof sterk dat ik hiermee niet alleen voor mezelf iets stopzet, maar ook voor mijn kind. Dat ik laat zien: je mag uit destructieve relaties stappen. Ook als het familie is.”
Inmiddels weet Paula: er is niet één waarheid. “Niet iedereen kan of wil pijnlijke ervaringen over onveiligheid horen of verdragen. Maar ik heb geleerd mijn eigen grenzen serieus te nemen en op mezelf te vertrouwen. Dat geeft rust.”
*De naam van Paula is vanwege privacyredenen gefingeerd. Haar echte naam is bekend bij de redactie. De foto’s op de afbeelding boven dit artikel zijn stockbeelden.
Wil jij net als Paula jouw verhaal delen over verbroken contact in de familie? Mail dan je verhaal, samen met je naam, leeftijd en telefoonnummer, naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘In de beste families’. Dit kan uiteraard ook anoniem.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Ik dacht: ik doe aangifte en dan begint mijn leven. Maar zo werkt het niet': Monique over de breuk met haar ouders na seksueel misbruik
Mirjam Rasmussens is redacteur bij LINDA. Je kunt haar kennen van de rubriek In de beste families, maar ook over vrouwengezondheid, lifestyle en media schrijft ze graag. Als ze haar toetsenbord even met rust laat, vind je haar waarschijnlijk op een yogamat of achter een schildersdoek.
