Ruzie, verraad en verstoting: het komt voor in de beste families. In deze rubriek vertellen vrouwen over de pijn, de botsingen en het loslaten van wie hen ooit het meest dierbaar waren.
Deze week vertelt Anne* (49) hoe ze, na een jeugd waarin haar moeder haar enige houvast lijkt, stap voor stap leert leven vanuit zichzelf.
Anne groeit op in een gebroken gezin. “Mijn ouders gingen uit elkaar toen ik drie jaar oud was. Ik heb een broer met het syndroom van Down en een zus; we zitten allemaal dicht op elkaar in leeftijd.” Haar vader heeft een alcoholverslaving en pleegt zelfmoord als Anne vijftien jaar oud is. “Daardoor waren we in veel opzichten volledig op mijn moeder aangewezen.” Als kind kijkt ze enorm tegen haar op. “Ik zette haar op een voetstuk. Eigenlijk adoreerde ik haar. Achteraf gezien denk ik dat ik dat deed omdat zij dat van mij nodig had.”
Dorien breekt met haar vader: 'Het contact voelde als een verslaving'
Juist doordat haar moeder zo’n centrale plek inneemt, raakt Anne steeds verder verwijderd van zichzelf. “Ik was zo op haar gericht dat ik ging proberen te voelen wat zij wilde dat ik voelde.” Dat gaat via kleine signalen. “Als ik iets zei en ik zag haar ogen glimmen, wist ik: dit is goed, dit mag ik leuk vinden. Werden haar ogen dof, dan dacht ik: oké, fout, dit moet ik anders doen. Ik paste mij aan of voelde mij schuldig en slecht als dat niet lukte. Mijn moeders goedkeuring werd mijn kompas.”
Deze gerichtheid op de ander neemt ze mee in haar volwassen leven. “Ik was de collega die standaard doorwerkte in de avond en de vriendin die altijd klaarstond. Ik voelde feilloos aan wat anderen nodig hadden, maar betaalde daar uiteindelijk wel een prijs voor. Ik ben echt een proces doorgegaan om te ontdekken wat ík voel en wat ík wil. Om te leren dat je gevoel er gewoon mag zijn, zonder dat het ‘goed’ of ‘fout’ is.” Een keerpunt is het moment dat ze haar man ontmoet. “Hij is heel stabiel, eerlijk en nuchter. Dat gaf mij voor het eerst in mijn leven grond onder mijn voeten.”
Fiona (54): 'Ik kon pas een volwassen vrouw worden toen ik koos mijn moeder niet meer te zien'
Ook het moederschap werkt als spiegel. “Ik zag bij mijn kinderen hoe rust en voorspelbaarheid veiligheid geven. Toen besefte ik: dit waren dingen die ik gemist heb.” Wanneer Anne met haar moeder probeert te delen wat haar pijn heeft gedaan, loopt ze vast. “Hoewel ik ook boos was, was ik niet op zoek naar schuld of verwijt. Ik wilde vooral dat ze nieuwsgierig was naar mijn ervaring.”
Maar die nieuwsgierigheid is er niet, merkt Anne. “Mijn pijn lijkt ze als kritiek op haar te ervaren. Ik denk dat mijn moeder moeilijk onder ogen kan zien dat ze niet perfect is. Een tijd heb ik geprobeerd ‘oppervlakkig’ contact te houden, maar dat bleek niet haalbaar. Het triggert steeds weer iets uit mijn jeugd: twijfel aan mijn eigen waarheid en spanning in mijn lijf.”
Anne kiest daarom voor afstand: hooguit één of twee momenten per jaar ziet ze haar moeder in een grotere setting. “Het steeds maar hopen op erkenning vrat aan mij. Die hoop opgeven was het pijnlijkste en moeilijkste wat ik in mijn leven heb gedaan en tegelijk het meest helende. Het geeft rust. Ik hoef me niet meer te verhouden tot iets dat me telkens terugduwt in wie ik ooit moest zijn.”
Wat ze mist, zegt ze, is niet per se haar moeder zoals ze is, maar het idee van een moeder die ruimte laat. “Ik mis vooral wat er niet was: een moeder die stil kan zijn bij groot nieuws, die mij ziet zonder dat het meteen over haar gaat.” Haar boodschap aan anderen die zich herkennen: “Durf de hoop los te laten dat de ander jou gaat zien zoals jij nodig hebt. Pas dan ontstaat er ruimte om jezelf te geven wat je al die tijd hebt gemist.”
Wil jij net als Anne jouw verhaal delen over verbroken contact in de familie? Mail dan je verhaal, samen met je naam, leeftijd en telefoonnummer, naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘In de beste families’. Dit kan uiteraard ook anoniem.
*Anne vertelt haar verhaal anoniem. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
‘Alsof ik een schande ben’: na de coming-out van Sioe Jeng komt de relatie met haar moeder onder druk te staan
