Becoming

Het is datzelfde boek dat Michelle (55) naar de Amsterdamse concerthal brengt. Haar levensloop en de bijbehorende lessen worden aan de hand van haar autobiografie besproken. In die memoires was ze behoorlijk openhartig – over haar miskraam, de geboorte van dochter Sasha via ivf en relatietherapie met Barack onder andere. Ook vanavond neemt ze geen blad voor de mond. Vijftien lessen uit haar eerlijke anekdotes.

1. ‘Je verhaal dóét ertoe.’
Als ze haar bezoekers één les wil meegeven vanavond is dit het wel, zegt ze: “Je verhaal kan en mag gehoord worden.” Obama ageert: we moeten opener worden tegen elkaar en onze échte verhalen delen, ook de minder vrolijke. Die openheid doorbreekt barrières en zorgt voor verbintenis. “Mijn verhaal ís jouw verhaal”, herhaalt ze meermaals.

2. ‘Verstop jezelf niet, maar gelóóf in wat jij waard bent.’
Die openheid, zo voegt ze als kanttekening toe, werkt alléén als je gelooft dat je verhaal belangrijk is. “Je moet inzien dat er niet slechts één manier is om mens te zijn, om te leven, om dingen te bekijken.”

3. ‘Ga niet voor de eerste de beste partner.’
Deed zijzelf ook niet. Na maanden om elkaar heen draaien werd ze verliefd op Barack, en hij was de eerste die haar echt in katzwijm kreeg. Daarvoor was Michelle vooral gefocust op haar eigen plan, en had ze niet gedacht ooit zó verliefd te zullen worden. Die ‘hoge drempel’ voor een man om haar leven binnen te komen wijt ze trouwens aan de sterke band met haar vader.

Lees ook
Favoriete vakantieplek, een sudoku-verslaving en meer: 10 x dit wist je nog niet over Michelle Obama

4. ‘Als niet-wit persoon moet je harder, sneller en beter werken dan witte mensen.’
Een nare waarheid, maar desalniettemin een waarheid, zegt Michelle: “Je moet jezelf harder bewijzen als zwart persoon.” Dat merkt ze meermaals in haar leven; op de basisschool, maar ook op de universiteit. Veel leraren gingen er vanuit dat ze weinig ambities had, en zij werkte des te harder om het tegendeel te bewijzen.

5. ‘Iedereen kan alles bereiken.’
“Het idee dat sommige mensen ergens recht op hebben en anderen niet is onzin”, zegt ze stellig. “Op welke fancy plek je ook komt, uiteindelijk zitten er overal normale mensen. Laat andere mensen niet bepalen wat voor jou is weggelegd en wat niet.”

6. ‘Vraag jezelf af of wat je doet je gelukkig maakt.’
Michelle heeft van jongs af aan een enorme drive, maar als haar vader en een goede vriendin overlijden, beseft ze pas dat het leven niet maakbaar is. “Daarvoor dacht ik dat ik alles kon plannen.” Haar tip: ga af en toe bij jezelf na waar je staat in het leven en wat je wil. Als je alleen doelen – baan, huis, relatie – afvinkt zonder te weten of je daar blij van wordt, of alleen iets wil bewijzen tegenover anderen, word je niet écht gelukkig.

7. ‘Reis!’
Jonge mensen moeten de wereld verkennen, vindt Michelle. “De wereld is groot. Je leert enorm veel, doet zoveel ervaring op en verbreedt je perspectief.”

8. ‘Het huwelijk is moeilijk.’
“Ik wou dat ik had geweten hóé moeilijk voor ik trouwde”, zo erkent ze. Getrouwd zijn is hard werken – en dat geldt voor iedereen. “Soms zie je beroemde koppels en denk je: relationship goals. Maar je ziet alleen de goeie dingen, als ze samen op een podium staan bijvoorbeeld.” Ja, want ook zij en Barack hebben natuurlijk wel eens ruzie achter de schermen. Om die reden deelde ze in haar memoires ook het feit dat ze in relatietherapie zijn geweest: élke relatie is aanpoten.

9. ‘…en nog moeilijker als je kinderen hebt.’
De reden? Die is simpel: “Je bent constant moe en je ziet je partner vaker dan ooit fouten maken.”

10. ‘Een kind baren bepaalt niet jouw vrouw-zijn.’
Het op de wereld zetten van een kind wordt vaak nog gezien als de ultieme vorm van vrouwelijkheid, zegt Michelle, en dat zou niet zo moeten zijn. “We schamen ons er daardoor voor als je geen kind op de wereld kúnt zetten. Maar er zijn zoveel andere manieren om leven op aarde te creëren. Ivf, adoptie, of houden van je neefjes en nichtjes.” Amen.

11. ‘Soms is jezelf even wegcijferen niet erg.’
Toen Barack voor het presidentschap ging, “moest ik mijn eigen vlam een beetje doven”, vertelt Michelle. Ze verkortte haar werkweek naar twee dagen, om de andere dagen campagne voor haar man te kunnen voeren. Dat houdt in: om 04.30 uur opstaan, naar een willekeurige Amerikaanse staat vliegen, op tijd terug zijn voor wanneer de kinderen thuis zijn, koken en ze naar bed brengen.

12. ‘Kritiek zal er altijd zijn.’
“Sommige mensen houden gewoon niet van iemand die zich durft uit te spreken, of van een niet-wit iemand die uitgesproken is”, aldus Michelle.

13. ‘…en die kritiek mag pijn doen.’
Je mag het toegeven als een opmerking jou kwetst, vervolgt ze. Want anders denkt de maker van zo’n opmerking dat er niets aan de hand is, en heeft diegene nooit door hoe heftig sommige opmerkingen over kunnen komen.

Lees ook
Linda de Mol open over haatreacties: ‘Hij zei: ‘Ze is al net zo dement als d’r moeder’

14. ‘Ondanks alle narigheid hebben we het goed voor elkaar.’
Er is nog veel te verbeteren op aarde, maar als Michelle één ding heeft geleerd op haar reizen, is dat op veel plekken veel verschillende mensen op een mooie manier samenleven. “Wij mensen hebben het ondanks alles goed voor elkaar. Plus we maken stappen in de juiste richting.”

15. ‘Het beste moet nog komen.’
Vaak realiseer je je als vrouw niet hoeveel potentie je hebt – mannen en jongeren worden namelijk vaak gezien als degenen met de macht. Maar niemand is wijzer dan een vrouw van een wat hogere leeftijd, stelt Michelle. Dus: “Denk nóóit dat je hoogtepunt achter je ligt.”

Lees ook
Michelle Obama openhartig over miskraam, geboorte van dochter via ivf en relatietherapie