Koning Willem-Alexander wilde dat ‘zijn’ koets weer gebruiksklaar zou zijn. Dat bracht andere beslissingen met zich mee dan voor een rijtuig dat voorgoed in een museum zou verdwijnen. “Wat ik heb gedaan is voor een rijdende koets. Anders zou ik dit niet hebben gedaan. Voor een museum laat je de situatie zoals die nu is”, aldus Ulrike Müllners, specialist goudborduren, tijdens haar werk aan de bekleding van de bok.

Naar het museum

Het is ook de reden waarom de wielen zijn aangepakt, ondanks aanvankelijke reserves van de directeur van de Koninklijke Verzamelingen. “Moet dat echt? Voor één jaarlijks ritje van een kilometer?”, wilde hij weten. Voor de veiligheid zou het wellicht niet noodzakelijk zijn, maar voor het behoud van de Gouden Koets wel. “Ze hebben me overtuigd”, aldus Flip Maarschalkerweerd.

Toch is het volgens textielrestaurator Emmy de Groot onvermijdelijk dat de koets op de lange termijn in een museum belandt. Textiel is nu eenmaal vergankelijk. “Licht, temperatuur en vochtigheid spelen een rol en als je de koets gebruikt is het onmogelijk de situatie stabiel te houden.” Over haar eigen bijdrage aan de restauratie van de binnenkant van de koets is ze nuchter. “Als je het goed doet, zie je er niks van. Je moet als restaurator niet ijdel zijn. Het mag niet opvallen dat het gerestaureerd is.”

Ophef

In de documentaire zorgt houtrestaurator Yvonne Nijlunsing, die het bovenstuk van de koets thuisbezorgd krijgt, voor spannende momenten wanneer ze van één van de vrouwenfiguren een deel van het been moet afzagen. “Het moet eerst stuk, voor het beter kan”, zegt ze, zichtbaar opgelucht dat de operatie is geslaagd.

De Gouden Koets heeft vanwege het zogenoemde ‘slavenpaneel’ ook tegenstanders. Het zijpaneel toont donkere mensen uit de koloniën die producten overhandigen aan een witte jonge vrouw die Nederland verbeeldt. Dit blijft in het programma niet onbesproken. “We moeten onze gemeenschappelijke geschiedenis niet wegstoppen, de koets kan een debat entameren”, aldus Kathleen Ferrier. Zij is oud-Kamerlid en dochter van de eerste president van Suriname.

‘Wonder van vakmanschap’

“De koets is een wonder van vakmanschap”, concludeerde Glebbeek aan het einde van de vijfjarige klus. De klus eindigde voor hem met de overbrenging van het rijtuig vorige week naar het Amsterdam Museum. Daar opent Willem-Alexander donderdag een tentoonstelling over de koets.

Wil je de documentaire over het pronkstuk uit de Koninklijke stallen zien? Dat kan hier.

Lees ook
Ook de Gouden Koets staat ter discussie: ‘Herinnering aan een gruwelijke periode’