Ewout Genemans reist voor zijn programma Ewout: Gevaarlijke Gevangenissen met zijn team naar Paraguay en duikt in wat volgens velen ‘de gevaarlijkste en gewetenlooste gevangenis ter wereld’ is: Tacumbú.
In deze aflevering zien we cellen waar 3.500 mannen wonen, terwijl er ruimte is voor duizend. Een plek “waar niet de bewaarders, maar de gedetineerden de baas zijn.”
Voor Ewout het complex überhaupt mag betreden, moet hij een formulier ondertekenen waarin staat dat hij zelf verantwoordelijk is voor zijn veiligheid. “Het zegt wel een hoop over wat ons straks te wachten staat”, merkt hij op.
De eerste indruk is grimmig en bijna surrealistisch. “Het is alsof je in een overbevolkte sloppenwijk bent”, zegt de programmamaker bij binnenkomst. Honderden mensen lijken hier tegelijk te wonen, “ze hebben geen cellen, laat staan bedden”, en de hitte en de geur maken de scène bijna tastbaar. “40 graden, het stinkt hier ook heel erg.”
De opstelling van de gevangenis tilt de bestaande geweldscultuur alleen maar uit. Overbevolking, extreme ongelijkheid tussen gevangenen en de beschikbaarheid van wapens vormen een explosieve cocktail. “Als iedereen met messen loopt, is de controle in de gevangenis natuurlijk volledig weg”, zegt een gevangene in het Spaans tegen Ewout. “Je kunt hier wapens kopen, je kunt wat hebben wat je wil.” Geld bepaalt wie privileges heeft en er is een enorm verschil tussen arm en rijk. Dat vertaalt zich in cellen met airco naast slaapzalen vol mensen op de grond.
Tegelijkertijd toont de serie ook menselijke fragmenten die verrassen: in paviljoen A, gesponsord door de katholieke kerk, zijn er relatief betere omstandigheden. “Dit is de ruimte waarin we vrijheid hebben”, zegt een gevangene over een gedeelte waar werk en scholing mogelijk zijn. In Paviljoen D kunnen mannen werk verrichten “in ruil voor loon en strafvermindering”.
De aflevering laat de nasleep zien van een van de bloedigste opstanden in de recentste geschiedenis van de gevangenis in Paraguay. “Hier was brand, er zijn mensen neergeschoten en er hingen helikopters boven”, vertelt een medewerker. Tijdens de maandenlange operatie die volgde, vielen tientallen doden en raakten velen gewond. “Elk menselijk verlies is er één te veel. Het was de prijs die betaald moest worden om het penitentiair systeem te herkennen.”
Als de nacht valt, maakt Ewout de keuze om te blijven slapen. Hij slaapt in de isoleercellen. “Dit is de enige plek veilig genoeg voor ons.” Zo ervaart hij hoe het is om één nacht omringd te worden door mensen die hier jaren kunnen zitten. “Het is een kort nachtje”, concludeert hij, “voor de mensen die hier zitten is het dagen, misschien wel jarenlang.”
Ewout: Gevaarlijke Gevangenissen kijk je via Videoland of iedere woensdagavond om 20.30 uur op RTL 5.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Ewout: Gevaarlijke Gevangenissen' in beruchte CECOT-gevangenis: 'Ze slapen op stalen bedden, zonder matjes'
