De zaak van Daniela Poggiali, de Italiaanse Lucia de B., heeft statisticus Richard Gill ertoe aangezet een handleiding te maken over hoe om te gaan met statistieken bij dit soort zaken. Hij wil zo een moderne ‘heksenjacht’ voorkomen.
Er ontbreekt namelijk een statistiekenhandleiding bij forensisch onderzoek.
Statisticus en wiskundige Richard Gill heeft vooral naam gemaakt in de zaak Lucia de B. Hij nam de statistieken bij haar zaak onder de loep en kwam erachter dat bepaalde dingen simpelweg niet konden kloppen. Onder andere zijn expertise heeft ertoe geleid dat De B. werd vrijgesproken.
Datzelfde kunstje flikte hij ook bij de Italiaanse verpleegster Daniela Poggiali. Ze zou verschillende patiënten hebben vermoord door het toedienen van een dodelijke injectie. Gill bekeek de feiten en statistieken nauwkeurig en kwam erachter dat Poggiali de moorden helemaal niet gepleegd kon hebben.
Wat is er aan de hand? Eigenlijk is het vrij simpel, zegt Gill. “Dit soort zaken komen maar heel weinig voor. In de hele westerse wereld is dit hooguit één keer per jaar. Statistieken om bewijzen te verzamen zijn in dit soort zaken heel belangrijk, maar omdat ze zo zeldzaam zijn, ontbreekt de routine.” Statistieken op de juiste wijzen interpreteren is een expertise, benadrukt Gill. “Er zijn zoveel variabelen en die moet je allemaal meenemen. De kans dat interpretatie fout gaat is dus groot. Maar iemands leven hangt er wel vanaf.”
Wat daarnaast ook meespeelt, is dat dit soort zaken waarbij een verpleger patiënten vermoordt erg extreem zijn. En veel teweeg brengen in de samenleving. Wat Gill zag bij zowel Lucia de B. als Poggiali was dat het ziekenhuis heel snel iets naar buiten wilde brengen over de moordenaar. “Er ontstaat een soort heksenjacht en het ziekenhuis wil heel snel een zondebok aanwijzen.”
De kans is groot dat de verdachte dan in een ‘statistiekenfuik’ belandt. En als dat gebeurt is de situatie hopeloos voor de verdachte, want elk stukje statistiek wordt dan in zijn of haar nadeel gebruikt.
Gill en zijn team zijn daarom druk bezig met het maken van een handleiding over hoe om te gaan met statistieken. De handleiding is bedoeld voor rechters, advocaten en uiteraard de forensisch medewerkers. “Het kan een hoop leed voorkomen.”
