Iets menselijks

Daan ’t Sas kan daar alles over vertellen. Hij organiseert regelmatig een ‘gesprek zonder woorden’, waar meestal vijftien deelnemers aan mee doen. Zo’n anderhalf uur lang wordt er niet gesproken, wat vaak resulteert in het uitwisselen van blikken. “Elkaar soms lang aankijken is echt iets menselijks. Dieren doen dat niet, omdat het bij hen juist op een daad van agressie lijkt. Wij beschouwen het daarentegen vaak als een vorm van erkenning: je wordt letterlijk ‘gezien’. Mensen gaan elkaars emoties ook vaak spiegelen, waardoor je het gevoel hebt dat de ander je begrijpt.”

Makkelijk of moeilijk

Voor de één is zo’n staarwedstrijdje een stuk makkelijker dan de ander. Dat heeft met meerdere factoren te maken, vertelt ’t Sas. “Denk aan persoonlijkheid, geslacht, culturele achtergrond en omgeving. Er was ooit iemand uit Egypte aanwezig bij onze sessie, die heeft een uur lang niemand aangekeken. In veel andere landen is het respectloos om oogcontact te maken met iemand die bijvoorbeeld ouder is dan jij, of een hogere functie heeft.”

Persoonlijke ruimte

Nina Stegeman, die verbonden is aan Building Conversation, dook vanuit haar journalistieke achtergrond ook in het fenomeen. Zij vroeg zich vooral af: waarom kan het toch zo godsgruwelijk ongemakkelijk zijn om iemand lang aan te kijken? Dat heeft meerdere redenen, ontdekte ze. Zo kan het voelen alsof iemand je persoonlijke ruimte binnentreedt. Ogen drukken zoveel innerlijke beleving uit, dat het bedreigend kan voelen wanneer je daar zo direct mee wordt geconfronteerd. Ook is oogcontact soms té intiem, verklaart Stegeman: je geeft iemand met een lange blik ‘toegang’ tot jouw wereld. Dat is niet altijd prettig.

Krachtig middel

Toch raadt Daan ’t Sas aan om eens te proberen wat langer oogcontact te maken. “Het is een krachtig middel om iemand sneller beter te leren kennen, maar ook jezelf. Probeer het juist eens bij mensen die je al goed kent, want dat kan nóg spannender zijn, het gesprek ook beter maken. Iris had bijvoorbeeld nog helemaal geen verleden met haar date, waardoor het je inderdaad minder snel ‘echt’ iets doet.”

Lees ook
Iris Hond gaat op date met een prins en is flink van d’r à propos

Date-advies

Moeten we bij onze volgende date dan maar non-stop in elkaars ogen turen? Dat wil ’t Sas dan weer níet zeggen. “Het kan zeker wat toevoegen aan een date wanneer je elkaar veel aankijkt, hoor. Na onze bijeenkomsten blijven deelnemers nog urenlang plakken, omdat ze maar niet uitgepraat raken met elkaar. Maar het blijft belangrijk om iemand ruimte te gunnen, zeker wanneer je elkaar net kent. Probeer zijn of haar non-verbale communicatie eerst af te tasten, voor je direct gaat staren. En ga vooral ook eens náást de ander zitten, in plaats van tegenover. Dan merk je vanzelf hoe vaak er blikken uitgewisseld kunnen worden.”