‘Plots voelde ik de behoefte onzichtbaar te zijn, zonder te weten waarom’

Tergend langzaam gleden hun ogen van mijn borstkas langs mijn middel naar beneden. Ik voelde ze op mijn huid, de blikken, en naarstig probeerde ik met mijn handen mijn lichaam te verhullen, de bewegingen verpakt in een aritmische dans. Ik voelde plots de behoefte onzichtbaar te zijn, zelfs op zo’n publieke plek, zonder dat ik wist waarom – maar de blikken van de twee Chinese clubgangers boorden door alles heen.
Wat ik me helder voor de geest kan halen van die avond, waren de helblauwe flitsen om ons heen, de paarse schaduwen van zo’n zeventig andere Chinese jongens met ontbloot bovenlijf, swingend op – was het popmuziek? Techno?
Zagen deze twee starende jongens dat ik tot voor kort niet mezelf wilde zijn? Dat ik hier in Shanghai op bezoek was met mijn moeder die maar niet kon wennen aan deze nieuwe/oude versie van haar zoon, die net uit de kast was? Het viel moeilijk te zeggen. Vonden ze me zielig?
In Nederland wordt mijn coming-out ­steevast gelezen als dat: een zielig verhaal. Als ik het navertel (vader gaf me in een preek een ­deadline van een jaar om “hetero te ­worden”, moeder kon pas na een weekend huilen uit haar ledikant klimmen), dan knikken ­mensen van “ja, natuurlijk” en dan met een knik, “omdat je ouders Chinees zijn”.
Veel meer dan dat mijn verhaal sneu is, valt me vooral de eurocentrische blik op mijn ouders op – vanuit de hardnekkige illusie van een progressief Nederland. Ergens in de geschiedenis is het misgegaan: wij Neder­landers zien onszelf als de norm wat betreft vrijdenken en acceptatie. Tegelijkertijd zien we lhbtq’ers van niet-westerse afkomst dus als ‘verdrietig’ of ‘onderdrukt’.
Zo zag ik mezelf ook, blijkbaar.

Eerder die nacht wist ik niet wat me overkwam – mijn moeder was alvast naar haar geboorte­stad vertrokken en ik was plots vrij in de grote stad. Ik wilde zoals alle avonturiers in de geschiedenis de stoute schoenen ­aan­trekken en de grenzen verkennen. Waren er wel queer clubs in China? Of ja: natuurlijk waren ze er wel, maar ik dacht er niet actief aan, snap je?
En lange tijd, voor ik überhaupt in die clubzaal belandde, sloeg de schaamte vaak nog als stoom van mijn lichaam af – in queer clubs in Nederland wist ik me vaak niet te verhouden tot zowel mijn seksualiteit als mijn etniciteit. Niet vreemd: ook ik ben immers opgegroeid in het westen met het beeld van de onderdrukte queer migrant.
Maar dat is niet altijd de waarheid, zo ondervond ik in deze Chinese gayclub in Shanghai.
Later, toen ik aan de bar stond, begreep ik dat het goedkeurende blikken waren: de twee starende Chinese boys kwamen be­schroomd in het Mandarijn en vervolgens in onhandig Engels vragen of ik met ze wilde dansen. Dat wilde ik wel.
Langzaam besefte ik, de blauwe lichten en blozende blikken om me heen, hoe ook ik lang gevangen zat in een beperkt zelfbeeld – en hoe bevrijdend het kan werken om eruit te breken. Ze bestaan wel: gelukkige niet-westerse lhbtq’ers. Of ja: natuurlijk bestaan ze wel, en sinds die nacht in Shanghai denk ik er voortaan actief aan, snap je?•

Dit artikel is afkomstig uit L’HOMO lees hier het hele magazine.

‘Als het spel der verleiding begon, zat ik beneden te yahtzeeën met Corrie van de garderobe’Lees ook