Nathalie (33) woont in Zweden: 'Kinderen gaan hier vanaf anderhalf vijf dagen per week naar voorschool'

Van Nederland naar Stockholm

Nathalie is 29 als haar toenmalige vriend, inmiddels man, door zijn bedrijf wordt gevraagd of hij niet op het hoofdkantoor in Stockholm wil gaan werken. Ze is er zelf dan nog nooit geweest.

“Ik had wel direct een gevoel van: dit lijkt me ontzettend tof om te doen”, vertelt ze. Die instelling dankt ze aan haar jeugd. “Ik ben zelf geboren in het Verenigd Koninkrijk en we hebben in Zwitserland gewoond. Ik heb ik denk ik ook wel echt meegekregen van mijn ouders dat je zulke avonturen moet aangrijpen.”

Hoe lang ze naar het buitenland vertrekken, weet het stel aanvankelijk nog niet. “We dachten: we gaan het een jaar proberen, om alle seizoenen mee te maken en het goed te kunnen ervaren.” Inmiddels is dat ene jaar uitgegroeid tot vierenhalf. “En het bevalt me enorm goed.” Vlak na Noors geboorte zet het gezin dan ook definitief door: ze kopen een appartement in Bromma, een wijk in Stockholm.

Nathalie werkt in Nederland als forensisch orthopedagoog, maar besluit na de verhuizing iets compleet anders te gaan doen. “Ik was benieuwd hoe ik het zou doen in een ander vakgebied. Dit leek me daarvoor wel een heel mooi moment.” Sindsdien werkt ze als campaign- en operationsmanager.

Celine Charlotte (38) is alleenstaande moeder en miljonair: 'Ik sta om half vijf ‘s ochtends op'Lees ook

Geen thuisbevallingen

Al tijdens haar zwangerschap merkt Nathalie dat er duidelijke verschillen zijn tussen wat ze in Nederland gewend was en hoe het in haar nieuwe thuisland gaat. Dat begint al bij de reactie van haar eigen verloskundige. “Zij vond het al fascinerend, maar ook wel heel bijzonder, dat thuisbevallingen in Nederland zo geaccepteerd zijn. Dat komt hier eigenlijk zelden voor; bijna iedereen bevalt in het ziekenhuis.”

Maar verder wordt er van de zwangerschap in Zweden juist weinig poeha gemaakt. “Hier zien ze de zwangerschap als iets heel natuurlijks. Je bent niet ziek, dus je doet gewoon je dingen. En je hebt je checks, maar niet meer dan nodig. Mijn zwangerschap was al met al eigenlijk heel prettig”

Walhalla der kinderopvang

Zweden geldt op het gebied van verlof en kinderopvang echt als een voorbeeldland in Europees verband. Zo krijgen ouders samen 480 dagen verlof na de geboorte van een kind, ongeveer zestien maanden, die ze grotendeels naar eigen inzicht kunnen verdelen. Nathalie en haar man hebben afgesproken dat zij het eerste jaar thuisblijft met hun dochter en dat hij daarna de zorg overneemt. “Ik ben nu echt volledig aan het moederen.”

Omdat langdurig verlof voor zowel vaders als moeders zo normaal is, wordt er op de werkvloer automatisch ook veel meer rekening gehouden met ouderschap. Zo doet niemand moeilijk over het feit dat je kinderen hebt en is iedereen bijzonder flexibel als het op werkuren aankomt. “De meeste kinderen worden rond een uur of vier, vijf opgehaald van de voorschool. Je ziet dat veel collega’s dit onderling met hun partner verdelen: de een brengt, de ander haalt. Dan begin je wat vroeger, of eindig je wat later, en doe je het op die manier samen.”

Met anderhalf naar school

In Zweden kunnen kinderen ongeveer vanaf hun eerste jaar op de voorschool terecht. En bijna allemaal gaan ze er de volle vijf dagen per week naartoe. “In Nederland kijken sommige mensen – ook als ze zelf geen kinderen hebben – een beetje neer op ouders die hun kind vijf dagen naar de opvang brengen. Terwijl: in Zweden doet iedereen dat gewoon, en is het hartstikke normaal.”

Nathalie legt uit dat er nog meer verschillen zijn met het Nederlandse systeem. “De voorschool is echt een voorloper van de basisschool. Ik vind dat zo mooi. Ze zijn er heel erg mee bezig om dat pedagogische stukje al mee te geven. En net als bij de basisschool is de voorschool in de zomer een aantal weken dicht.”

Ook financieel zit het systeem in Zweden iets anders in elkaar. Ouders betalen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de voorschool, maar de rest wordt gefinancierd door de overheid. Daardoor zijn de kosten voor gezinnen beduidend lager en is de voorschool dus voor vrijwel iedereen toegankelijk. Van wachtlijsten is bovendien geen sprake.  “Iedereen heeft een gegarandeerde plek, maar als je een voorkeur hebt, kun je die wel opgeven.”

'Ik snap wel dat veel mensen in die eerste twee jaar uit elkaar gaan': Anna Nooshin en Kraantje Pappie over het ouderschapLees ook

Altijd iets te vieren

Het gaat Nathalie gemakkelijker af dan verwacht om als kersverse moeder in een relatief nieuw land aansluiting te vinden. “Via het consultatiebureau organiseren ze regelmatig een momgroup. Ik zit nu in een internationale, maar je hebt ook alleen-Zweedse groepen en gemengde.” Ook via sportscholen, cafés en kerken lopen er leuke initiatieven voor nieuwe ouders, tot en met een zanggroepje met baby’s aan toe.

Dat bijna iedereen langdurig verlof heeft, maakt het volgens haar ook makkelijker om contacten te leggen met andere moeders. “De buurvrouw heeft bijvoorbeeld een baby die drie maanden jonger is. Maar omdat we allebei nog thuis zijn, ga je dan toch gewoon samen even een rondje wandelen.”

Dat de Zweden zo trots zijn op hun tradities vindt Nathalie heel mooi om te zien. Zoals de jaarlijkse kanelbullardag, een populaire feestdag, gewijd aan het beroemde kaneelbroodje. “Ze vieren heel veel tradities, van klein naar groot. Dat is zoiets liefs.” Ook het vele buiten zijn heeft ze van de Zweden overgenomen. “Als het hier zonnig is, dan ga je de deur uit. Ik ben hier veel meer buiten dan ik in Nederland was.”

Wat ze mist

Niet alles is beter geregeld in Zweden, benadrukt Nathalie. Iets waarvan ze zich kan voorstellen dat ze het fijn had gevonden, is de Nederlandse kraamzorg. “Dat je een week lang thuis wordt verzorgd, bestaat elders echt niet. In Zweden blijf je in plaats daarvan langer in het ziekenhuis. Wij zijn daar twee nachten gebleven. Terwijl ik van vriendinnen en familie in Nederland hoor dat je daar zo snel mogelijk weer naar huis wordt gestuurd.”

Ook de afstand tot familie en vriendinnen in Nederland speelt haar soms parten, al relativeert ze dat ook meteen weer.  “We hebben de luxe dat veel van onze familie en vrienden graag deze kant op komen. Het is wel jammer dat ik niet kan zeggen: ik ga vandaag koffie drinken met mijn moeder. Maar als ze er dan wel is, hebben we echt quality time.”

Eenzaam heeft ze zich nooit gevoeld, al zijn er ook wel wat zwaardere momenten. geweest. Kort na de bevalling krijgt ze bijvoorbeeld een nierbekkenontsteking. “Dat was echt best naar.” En natuurlijk is het bij tijd en wijlen best pittig geweest, vooral als Noor ’s nachts niet doorsliep.

Terug naar Nederland, of toch niet?

Wat de toekomst brengt, houdt Nathalie liever open. “Ik denk dat we voorlopig in Zweden blijven. En als we ooit toch weggaan, denk ik dat we naar Nederland teruggaan, niet naar een ander land.” Dat Zweedse kinderen pas met zes jaar naar de basisschool gaan, geeft volgens haar wat extra ademruimte om die knoop ooit door te hakken. Toch heeft haar man alvast uitgezocht of Noor op een wachtlijst voor een Zweedse school moet. “Ik sluit niet uit dat Noor hier een start zal maken op school.”

Haar moeder hoopt stiekem op een snelle terugkeer, weet Nathalie. “Mama, als je dit leest: we weten het nog niet.” Het gesprek over teruggaan komt telkens terug zodra ze in Nederland zijn. “Eigenlijk blijft het antwoord altijd: we zien wel hoe het gaat.”

Sinds haar verhuizing naar Zweden is er in ieder geval genoeg gebeurd, lacht ze. “Ik ben sinds ik hier woon verloofd, getrouwd, ik heb een baby en een andere baan. Dat zijn best veel dingen die positief zijn.” En wie weet is dat rijtje nog niet compleet. “Het zou leuk zijn als we ons gezin ooit nog verder mogen uitbreiden.”

Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief. De nieuwe LINDA.mini 2 ligt nu in de winkel of bestel je hier.

Elsemieke: 'Een paar uur eerder waren we nog gewoon een gezin met een baby van bijna vier weken'Lees ook