Tijdens je zwangerschap verandert er veel, zowel mentaal als fysiek. Je wil goed voor jezelf zorgen: geen alcohol drinken, gezond eten en voldoende bewegen. Maar wat mag er wel en niet op het gebied van sport?
In de rubriek Komt een vrouw bij de gynaecoloog geeft gynaecoloog Joost Akkermans antwoord op veelgestelde vragen.
“Sporten en bewegen is niet alleen veilig, maar ook belangrijk”, vertelt dr. Akkermans. “De landelijke richtlijn voor zwangeren is in ieder geval 150 minuten per week matig intensief bewegen. Dat heeft grote voordelen. Hoe beter je conditie in de zwangerschap is, hoe beter je de zwangerschap doorkomt.”
Als je blijft bewegen, voel je je niet alleen beter, maar verlaag je ook het risico op zwangerschapscomplicaties. “Onderzoeken laten zien dat je tot 30 procent minder kans hebt op zwangerschapsdiabetes als je je aan de richtlijn houdt. Je hebt minder kans op overmatige gewichtstoename en verlaagt het risico op een hoge bloeddruk. Daarnaast heeft het een positieve invloed op de slaapkwaliteit: zwangeren die sporten, slapen beter. Dat heeft met name in het tweede en derde trimester invloed op je kwaliteit van leven. En er zijn onderzoeken die laten zien dat vrouwen die tijdens de zwangerschap blijven sporten gemiddeld een kortere bevalling hebben.”
Het is dus belangrijk om te blijven bewegen, maar wat mag er wel en niet? Dr. Akkermans ziet dat er online onwaarheden rondgaan en dat zelfs sommige collega’s achterhaalde informatie delen. “Vroeger werd gezegd dat de hartslag in de zwangerschap niet boven de 140 uit mocht komen. Dat blijkt niet te kloppen. Wel is het belangrijk dat je kunt blijven praten. Als het zuurstofgehalte in je bloed te laag is, kan dat nadelige gevolgen hebben, maar zolang je kan praten, zit je binnen veilige grenzen.”
Dr. Akkermans hoort ook regelmatig dat sporten een vroeggeboorte zou kunnen veroorzaken. “Dat is onzin, maar het is geen goed idee om extremen op te zoeken.” Hij noemt het voorbeeld van de Amerikaanse vrouw die in 2011, terwijl ze bijna 39 weken zwanger was, een marathon van ruim 42 kilometer uitrende in Chicago. Na de wedstrijd werd haar baby geboren. “Dat zou ik niet aanraden.”
De meeste vrouwen stoppen tijdens hun zwangerschap met hardlopen. “Tijdens een zwangerschap worden de pezen soepeler. Dat heeft een functie: tijdens een bevalling is het fijn als het bekken wat flexibeler is, zodat de baby er makkelijker uitkomt. Maar bekkenbodemklachten komen veel voor. De bekkenbodem is de fundering van de buik. Op het moment dat die fundering minder sterk is en zwaarder belast wordt, loop je meer risico op klachten. Sporten als hardlopen hebben impact op de gewrichten: je krijgt continu klappen op je knieën, heupen en bekken, dus is de kans mogelijk groter dat je bekkenbodemklachten krijgt.”
Zie je een zwangere vrouw hardlopen? Dan is dat niet meteen reden om haar aan haar arm te trekken en te adviseren hiermee te stoppen. “Sommige mensen hebben vóór hun zwangerschap zo’n sterke core dat ze dit kunnen compenseren. Het is niet verstandig om tijdens je zwangerschap te beginnen met hardlopen.”
Dit zijn de grootste zwangerschapsmisverstanden volgens gynaecoloog Joost Akkermans
Het buikspierkwartier is ook niet per definitie een goed idee. Zwangere vrouwen moeten uitkijken voor rectus diastase, waarbij de rechte buikspieren naar de zijkant bewegen. “Het is beter om bijvoorbeeld geen crunches te doen in de tweede helft van de zwangerschap, als je dat überhaupt nog kan.” Een sportles, zoals body balance of pilates, moet volgens hem gewoon kunnen. “Voor zover het lukt en je het volhoudt.”
Extreme sporten en contactsporten raadt hij ook af. “Skiën brengt bijvoorbeeld grote risico’s met zich mee, onafhankelijk van hoe goed je bent. Een ongeluk ligt namelijk niet altijd aan jou. Kickboksen kan, maar dan wel tegen een bal of zak en niet in de contactvariant.”
Maar er zijn redenen om je sportkleren tijdelijk aan de wilgen te hangen. Dr. Akkermans legt uit: “Als je bloedverlies hebt, in het derde trimester een laagliggende placenta, je vliezen zijn gebroken of er tekenen zijn van vroeggeboorte, dan zijn dit redenen om niet te gaan sporten.”
Als daar geen sprake van is, zijn er gelukkig genoeg opties die geen risico met zich meebrengen. “Als het je lukt om 150 minuten per week, of zelfs meer, te wandelen, ben je al een heel eind. Je kunt fietsen en meedoen aan zwangerschapsklasjes, zoals zwangerschapsyoga. Al zit er wel veel verschil in de soorten yoga en zijn sommige varianten meer mindfulness dan beweging, waardoor ze niet altijd tellen als sport. Veel vrouwen vinden het prettig om te zwemmen. Dit kun je doen zolang je geen bloedverlies of gebroken vliezen hebt.”
Dr. Akkermans benadrukt: “Ga vooral lekker door met de dingen die je al voor je zwangerschap deed. Met in je achterhoofd het feit dat je zwanger bent, dus ga niet tot het uiterste.” Twijfel je over wat mag en kan? Bespreek dit dan met een zorgverlener.
Joost Akkermans werkt als gynaecoloog in het Medisch Spectrum Twente (MST) en is gespecialiseerd in de begeleiding van hoog-complexe zwangerschappen en meerlingzwangerschappen. Hij ontwikkelde de Geboortezorg-app. Hierin krijg je als zwangere belangrijke, eerlijke informatie en kun je thuismetingen doen. Hij wil hiermee de informatievoorziening en daarmee de geboortezorg verbeteren. De app is kosteloos voor de zwangere, wordt via deelnemende verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen verstrekt en is vrij van advertenties.
Ben jij zwanger en heb jij een vraag voor gynaecoloog Joost Akkermans? Mail je naam en vraag naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘Komt een vrouw bij de gynaecoloog’.
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.
Gynaecoloog Joost Akkermans ontwikkelde app voor betere geboortezorg: ‘Desinformatie kan tot gevaarlijke situaties leiden’
Anna Neeltje de Boer is freelance redacteur bij LINDA.nl. Ze woont in Zwolle met haar vriend, hun dreumes en twee katten.
