Ben je de zwangerschap helemaal zat of is de uitgerekende datum inmiddels gepasseerd en kan je niet wachten op de komst van je baby? Grote kans dat je je dan verdiept hebt in manieren om de bevalling zelf op te wekken. Maar hoe effectief is dit eigenlijk?
In de rubriek Komt een vrouw bij de gynaecoloog geeft gynaecoloog Joost Akkermans antwoord op veelgestelde vragen.
“Kun je de bevalling zelf op gang brengen? Het simpele antwoord is ja. Kun je daar invloed op uitoefenen? Nee, je lichaam doet dit in principe helemaal zelf”, legt dr. Akkermans uit. “Daarbij spelen verschillende factoren een rol. Zo heeft de placenta een beperkte levensduur. De placenta geeft samen met de baby hormonale signalen af die de baarmoeder langzaam klaarmaken voor de bevalling. Wat precies de doorslag geeft, weten we nog steeds niet goed. Wel zien we dat de baarmoeder minder gevoelig wordt voor progesteron en juist gevoeliger wordt voor oxytocine, een stofje dat een belangrijke rol speelt bij bijvoorbeeld weeën en borstvoeding.”
Het heeft allemaal invloed op het begin van de bevalling, maar is niet te sturen. Toch gaan er verschillende verhalen de ronde. Zo zou je de bevalling zelf op kunnen wekken door bijvoorbeeld seks te hebben. “Tegen het einde van de zwangerschap, wanneer vrouwen oefenweeën krijgen en er druk ontstaat aan de binnenkant van de baarmoederhals, maakt het lichaam prostaglandinen aan. Dit zijn hormoonachtige vetzuren die ervoor zorgen dat de baarmoederhals verweekt. Als we een bevalling inleiden, doen we dat soms met prostaglandinetabletten.”
Dat men denkt dat seks een bevalling kan opwekken, komt doordat in sperma prostaglandine zit en een orgasme zorgt voor een oxytocinestijging. “Daar komen twee hormonen aan te pas die gynaecologen gebruiken om een bevalling op gang te brengen. Toch is de realiteit complexer. Je hebt prostaglandine in verschillende soorten en ook de hoeveelheid is belangrijk. Hetzelfde geldt voor oxytocine: heb je een eenmalige piek of een continu verhoogde toestand? Ondanks dat het aannemelijk klinkt en je het pseudowetenschappelijk kunt onderbouwen, werkt het niet. De dosering en frequentie zijn onvoldoende om impact te hebben.”
Ook tepelstimulatie zorgt voor oxytocine-afgifte. “Hiermee zou je wel een continu verhoogde spiegel kunnen krijgen. Wellicht zou het kunnen werken, maar daarvoor is intensieve en langdurige stimulatie nodig. Uit onderzoek is gebleken dat er meerdere sessies van minimaal tien minuten per dag plaats zouden moeten vinden. Hoe haalbaar is dat? Het zou kunnen, maar is niet echt praktisch.”
Wandelen en traplopen worden vaak genoemd als manier om de bevalling op gang te brengen. “Er is geen onderzoek gedaan dat laat zien dat dit werkt. Wel is bekend dat mensen die fit zijn een kortere bevalling hebben.” Pittig eten, ananasharten en frambozenbladthee dan? “Onderzoeken hiernaar zijn vaak gedaan door ‘believers’: mensen die hierin geloven, omdat het bij hen gewerkt lijkt te hebben, maar is er een causaal verband of zou de bevalling toch wel begonnen zijn? Bewijzen dat dit werkt, zijn er niet.”
Je zou kunnen denken: baadt het niet, dan schaadt het niet, maar die vlieger gaat volgens dr. Akkermans niet altijd op. “Er zijn studies gedaan waaruit naar voren komt dat je weken van tevoren moet beginnen met het eten van minimaal zes dadels per dag, dat is veel suiker die je tot je neemt en dat is niet altijd verstandig.” Daarnaast waarschuwt dr. Akkermans voor wonderolie. “Dit is een sterk laxeermiddel en kan vervelende bijwerkingen hebben, zoals dehydratatie.”
Dr. Akkermans merkt dat veel vrouwen ongeduldig worden als de uitgerekende datum eenmaal is verstreken. “Die datum wordt een soort mentale eindstreep, maar slechts 4 procent van de vrouwen bevalt op de uitgerekende datum en een groot deel bevalt pas daarna. De bevalling kan soms wel twee weken later zijn.” Volgens de gynaecoloog is het belangrijk om een realistisch beeld te hebben en je verwachtingen zo nodig bij te stellen. “De bevalling begint meestal vanzelf. In principe kun je tot 42 weken afwachten.” Kan je echt niet wachten? “Dan kan de verloskundige je voor die tijd strippen, of kan je de mogelijkheden van een inleiding bespreken.”
Joost Akkermans werkt als gynaecoloog in het Medisch Spectrum Twente (MST) en is gespecialiseerd in de begeleiding van hoogcomplexe zwangerschappen en meerlingzwangerschappen. Hij ontwikkelde de Geboortezorg-app. Hierin krijg je als zwangere belangrijke, eerlijke informatie en kun je thuismetingen doen. Hij wil hiermee de informatievoorziening en daarmee de geboortezorg verbeteren. De app is kosteloos voor de zwangere, wordt via deelnemende verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen verstrekt en is vrij van advertenties.
Ben jij zwanger en heb jij een vraag voor gynaecoloog Joost Akkermans? Mail je naam en vraag naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘Komt een vrouw bij de gynaecoloog’.
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.
Is een thuisbevalling onveiliger dan een ziekenhuisbevalling? Gynaecoloog Joost Akkermans geeft antwoord
Anna Neeltje de Boer is freelance redacteur bij LINDA.nl. Ze woont in Zwolle met haar vriend, hun dreumes en twee katten.
