Een oxytocine-infuus is een goed instrument als een bevalling stagneert of ingeleid moet worden. Maar er wordt vaak gezegd dat het weeënstormen veroorzaakt en daarmee tot foetale nood kan leiden. Klopt dat of ligt de werkelijkheid genuanceerder?
In de rubriek Komt een vrouw bij de gynaecoloog geeft gynaecoloog Joost Akkermans antwoord op veelgestelde vragen.
“Er is veel te doen om synthetisch oxytocine”, vertelt dr. Akkermans. “Oxytocine wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd en speelt een belangrijke rol bij de bevalling.” Zo zorgt oxytocine voor het samentrekken van de baarmoeder tijdens de weeën. Het lichaam maakt dit hormoon in principe zelf aan. “Maar in sommige situaties is het verstandig om synthetisch oxytocine in te zetten: als we de bevalling inleiden of wanneer een bevalling stagneert, bijvoorbeeld.”
Synthetisch oxytocine wordt dan via een infuus toegediend. “Het werkt maar heel kort, meestal zo’n drie tot vijf minuten. Daardoor kun je het heel goed doseren. Je kan makkelijk een stapje omhoog, maar als het te veel is, ook weer een stapje terug.”
Te veel oxytocine kan tot een weeënstorm leiden (bij een weeënstorm is er sprake van meer dan vijf weeën in tien minuten of houden de weeën langer dan twee minuten aan). “Als vrouw heb je dan weinig tijd om op adem te komen, dat is heel naar, en voor het kind geldt hetzelfde. Weeën hebben invloed op de druk op de navelstreng en de hoeveelheid bloed in de placenta. Ook de baby heeft tussen de weeën door dan nauwelijks tijd meer om te herstellen.”
Daarom is het belangrijk om zo mogelijk een weeënstorm te voorkomen, al benadrukt dr. Akkermans dat een weeënstorm ook kan voorkomen bij een volledig natuurlijke bevalling. “Het is niet iets dat je helemaal kunt uitsluiten, maar met oxytocine kun je snel reageren. We kunnen stoppen of de dosering verlagen en dan is het vaak snel opgelost.”
Welke invloed heeft het maken van een hartfilmpje op de bevalling? Gynaecoloog Joost Akkermans geeft antwoord
Oxytocine is een effectief middel waar je zorgvuldig mee om moet gaan. “Hoge doseringen kunnen invloed hebben op het hart van de moeder. Het kan hyperstimulatie veroorzaken, al hoeven gezonde jonge zwangeren hier niet zo bang voor te zijn.”
De afgelopen jaren is er veel onderzoek gedaan naar het middel en waar artsen vroeger vaak hoge doseringen oxytocine gebruikten, werken ziekenhuizen nu met zorgvuldige schema’s en beginnen ze steevast met een lage dosering. “Een dosering waar vrijwel niemand wat van merkt. Stapsgewijs gaan we kleine stapjes omhoog tot er goede weeën zijn. Deze aanpak maakt dat een weeënstorm veel minder vaak voorkomt dan vroeger.”
Oxytocine wordt pas ingezet na overleg met de zwangere. “En we gebruiken het nooit zonder reden. Met name bij stagnerende bevallingen is het heel effectief en verlaagt het het risico op een spoedkeizersnede of kunstverlossing. Het kan een extra impuls geven, waardoor de bevalling doorzet. We zien hierdoor minder uitgeputte moeders die langer dan twee uur moeten persen. Zo’n lange bevalling is niet alleen vervelend voor de moeder, maar ook voor het kind. Het kent risico’s, maar als het op de juiste manier gebruikt wordt, is het veilig en is de kans op een weeënstorm klein.”
Joost Akkermans werkt als gynaecoloog in het Medisch Spectrum Twente (MST) en is gespecialiseerd in de begeleiding van hoog-complexe zwangerschappen en meerlingzwangerschappen. Hij ontwikkelde de Geboortezorg-app. Hierin krijg je als zwangere belangrijke, eerlijke informatie en kun je thuismetingen doen. Hij wil hiermee de informatievoorziening en daarmee de geboortezorg verbeteren. De app is kosteloos voor de zwangere, wordt via deelnemende verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen verstrekt en is vrij van advertenties.
Ben jij zwanger en heb jij een vraag voor gynaecoloog Joost Akkermans? Mail je naam en vraag naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘Komt een vrouw bij de gynaecoloog’.
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.
Gynaecoloog Joost Akkermans ontwikkelde app voor betere geboortezorg: ‘Desinformatie kan tot gevaarlijke situaties leiden’
Anna Neeltje de Boer is freelance redacteur bij LINDA.nl. Ze woont in Zwolle met haar vriend, hun dreumes en twee katten.
