Veel zwangeren hebben cravings, de onbedwingbare behoefte om bijvoorbeeld waterijsjes, chocola of augurken te eten. Herkenbaar? Dan kan het zijn dat je je zorgen maakt over de mogelijke effecten hiervan op de baby. Is dat terecht?
In de rubriek Komt een vrouw bij de gynaecoloog geeft gynaecoloog Joost Akkermans antwoord op veelgestelde vragen.
“Dit is gedeeltelijk waar”, aldus dr. Akkermans. “We weten dat genetica en de glucosestofwisseling een grotere rol spelen dan de voedingskeuze. Als beide ouders groot waren bij de geboorte, dan is dit een krachtige voorspeller. Maar ook de gewichtstoename tijdens de zwangerschap speelt mee en het pre-pregnancy weight: iemand met obesitas vóór de zwangerschap loopt meer risico op een groter kindje.”
Dr. Akkermans legt uit hoe dat zit: “Wat je vaak ziet bij mensen die in een voorstadium van diabetes zitten, is dat er sprake is van een verstoorde insulinehuishouding en dat er licht verhoogde suikerwaarden zijn. Daardoor loop je het risico om meer aan te komen in je zwangerschap. Die verhoogde suikerwaardes gaan via de placenta en de navelstreng naar het kindje. Het metabolisme van de baby wordt daardoor aangepast: het krijgt hogere bloedsuikerspiegels, waardoor het geneigd zal zijn meer suiker op te nemen en groter zal worden.”
Hetzelfde gebeurt tijdens overmatige gewichtstoename in de zwangerschap. “Door een snelle gewichtstoename wordt de insulinegevoeligheid kleiner; de foetale vetopslag versnelt. Ook bij een hoge koolhydraatbelasting worden de bloedsuikers hoger. Dit kan een hoger risico geven op zwangerschapsdiabetes.”
Als je kindje te veel aankomt, kan dat doorwerken in de rest van zijn of haar leven. “Kindjes die worden blootgesteld aan hoge bloedsuikerwaardes in de baarmoeder hebben een aanzienlijk hoger risico op overgewicht en diabetes.”
Daarom is het belangrijk om al voor de zwangerschap een gezond gewicht te hebben. “Hoe gezonder je bent voordat je de zwangerschap aangaat, hoe kleiner het risico op complicaties als zwangerschapshypertensie en zwangerschapsdiabetes is. Bij ernstig overgewicht is het verstandig om af te vallen.”
Maar dr. Akkermans raadt een crashdieet omwille van je kinderwens ten zeerste af. “Ben je je hele leven al zwaarder? Dan is het mogelijk niet verstandig om fanatiek af te gaan vallen. Vóór je zwangerschap wil je een stabiel gewicht hebben. Voor mensen met een gastric bypass is het daarom raadzaam om pas zwanger te worden in een fase waarin er niet meer structureel gewicht verloren wordt, maar dit te bewaren voor een fase waarin je in balans bent.”
“Er wordt weleens gezegd: elk pondje komt door het mondje, maar we weten inmiddels dat dat onzin is”, benadrukt dr. Akkermans. “Er zijn allerlei factoren die voor overgewicht kunnen zorgen en vaak kun je er maar beperkt wat aan doen.” Ben je te zwaar en ben je zwanger of wil je zwanger worden? “Bespreek dit dan met een professional. Maak een afspraak met een diëtist, niet per se om af te vallen, maar om te bespreken hoe je bijvoorbeeld gewichtstoename in de zwangerschap beperkt.”
Joost Akkermans werkt als gynaecoloog in het Medisch Spectrum Twente (MST) en is gespecialiseerd in de begeleiding van hoog-complexe zwangerschappen en meerlingzwangerschappen. Hij ontwikkelde de Geboortezorg-app. Hierin krijg je als zwangere belangrijke, eerlijke informatie en kun je thuismetingen doen. Hij wil hiermee de informatievoorziening en daarmee de geboortezorg verbeteren. De app is kosteloos voor de zwangere, wordt via deelnemende verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen verstrekt en is vrij van advertenties.
Ben jij zwanger en heb jij een vraag voor gynaecoloog Joost Akkermans? Mail je naam en vraag naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘Komt een vrouw bij de gynaecoloog’.
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.
Gynaecoloog Joost Akkermans ontwikkelde app voor betere geboortezorg: ‘Desinformatie kan tot gevaarlijke situaties leiden’
Anna Neeltje de Boer is freelance redacteur bij LINDA.nl. Ze woont in Zwolle met haar vriend, hun baby en twee katten.
