Als zwangere vrouw is het belangrijk om genoeg rust te pakken en stress te vermijden. Maar niet voor iedereen is dat even vanzelfsprekend. Wanneer werk je te hard of heb je te veel stress en hoe erg is dat?
In de rubriek Komt een vrouw bij de gynaecoloog geeft gynaecoloog Joost Akkermans antwoord op veelgestelde vragen.
Je gunt jezelf een zorgeloze zwangerschap, waarbij je kunt rusten als je moe bent en er genoeg tijd en ruimte is voor leuke activiteiten: baantjes trekken in het zwembad, lunchen buiten de deur en languit op de bank liggen met een goed boek. Maar niet iedereen heeft daar de mogelijkheden voor. Sommigen werken tot, of zelfs tijdens, hun verlof keihard door. “Heb je een kantoorbaan met reguliere uren? Dan is het niet te verwachten dat dit invloed heeft op de zwangerschap of de ontwikkeling van de baby”, legt dr. Akkermans uit.
Heb je fysiek of psychosociaal zwaar werk? Dan kan dit, zeker als er sprake is van fysieke belasting en onregelmatige diensten, negatieve gevolgen hebben. “Zo neemt het risico op een vroeggeboorte toe, met name als je fysiek zwaar werk doet waarbij je langdurig moet staan. Maar ook bij mensen met vaste nachtdiensten of wisselende diensten neemt het risico toe.”
Om zwangeren zo goed mogelijk door de zwangerschap heen te loodsen, zijn werkgevers aan regels gebonden. Zo heb je in je zwangerschap recht op extra pauzes, regelmatige werk- en rusttijden en een vrijstelling van overwerk en nachtdiensten. “Maar psychosociale werkstress is minder makkelijk te vatten. Iemand die heel hard werkt, kan geen last hebben van stress en vice versa.”
Het is goed om stress zo veel mogelijk te vermijden. Aanhoudende stress brengt namelijk risico’s met zich mee. “Ook hierdoor is de kans op een vroeggeboorte groter. Daarnaast kan het effect hebben op het geboortegewicht van de baby. Als de mate van stress bijzonder hoog is, weegt de baby gemiddeld 77 gram minder dan wanneer dit niet het geval zou zijn geweest. Stress verhoogt de kans op een zwangerschapsvergiftiging met bijna 50 procent en het risico op een postnatale depressie en angstproblemen neemt toe.”
Is een miskraam te voorkomen? Gynaecoloog Joost Akkermans geeft antwoord
Was je zen en krijg je hartkloppingen van dit artikel? Niet nodig. “De cijfers zijn internationaal; Nederland doet het heel goed. De Arbowet geeft duidelijke regels die moeten zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving, ook voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.”
Maar niet alle leidinggevenden zijn op de hoogte van de wet- en regelgeving. “Daarom adviseer ik vrouwen die fysiek zwaar werk hebben om tijdig contact op te nemen met hun werkgever. Als er onenigheid ontstaat, maak dan een afspraak met de bedrijfsarts. De bedrijfsarts is een adviesgever en heeft beroepsgeheim. Je hoeft dus niet alle ins en outs met je leidinggevende te delen. De bedrijfsarts zal een advies uitbrengen en zo komt het eigenlijk altijd goed. Soms melden zwangeren zich ziek als ze er niet uitkomen met hun werkgever. Dit zorgt vaak voor onbegrip. Anticiperen is beter dan puinruimen. Als je de juiste route bewandelt, wordt dit vaak goed opgevangen door de werkgever.”
Maar er zijn ook groepen in Nederland die minder goed beschermd zijn, bijvoorbeeld doordat ze een tijdelijk contract hebben. “Zij hebben dezelfde rechten, maar zijn vaak angstiger voor consequenties als een contract afloopt. Ook zie ik regelmatig zelfstandigen die door moeten werken. Zo sprak ik laatst een kapster. Ze krijgt een uitkering van het UWV, maar vindt dat ze haar winkel draaiende moet houden vanwege de continuïteit, dus knipt ze door tot de bevalling. Ik kan mensen niet dwingen om te stoppen met werken, maar ik adviseer in zulke gevallen om het werk terug te dringen tot slechts een paar uur per dag.”
Joost Akkermans werkt als gynaecoloog in het Medisch Spectrum Twente (MST) en is gespecialiseerd in de begeleiding van hoog-complexe zwangerschappen en meerlingzwangerschappen. Hij ontwikkelde de Geboortezorg-app. Hierin krijg je als zwangere belangrijke, eerlijke informatie en kun je thuismetingen doen. Hij wil hiermee de informatievoorziening en daarmee de geboortezorg verbeteren. De app is kosteloos voor de zwangere, wordt via deelnemende verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen verstrekt en is vrij van advertenties.
Ben jij zwanger en heb jij een vraag voor gynaecoloog Joost Akkermans? Mail je naam en vraag naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘Komt een vrouw bij de gynaecoloog’.
LINDA.mini twee ligt nu in de winkel of je kunt het magazine voor aanstaande ouders en ouders met jonge kinderen bestellen via de LINDA.shop.
Bestel hier LINDA.mini twee
Gynaecoloog Joost Akkermans ontwikkelde app voor betere geboortezorg: ‘Desinformatie kan tot gevaarlijke situaties leiden’
Anna Neeltje de Boer is freelance redacteur bij LINDA.nl. Ze woont in Zwolle met haar vriend, hun dreumes en twee katten.
