
Ze was nog maar net geboren, toen er bij de dochter van Nienke Plas (36) een hartafwijking werd geconstateerd. ‘houd er rekening mee dat ze het niet haalt’, zei de arts.
WANNEER ONTDEKTEN JULLIE DAT ER IETS MIS WAS MET HARLEYS GEZONDHEID? “Toen ze twee maanden was. Achteraf gezien had op de zwangerschapsecho’s kunnen worden geconstateerd dat er iets mis was, maar het is niet opgemerkt. Het glipte erdoorheen tijdens de controles en mijn zwangerschap verliep goed.
Acht weken na haar geboorte vond ik Harley niet lekker comfortabel ogen. Ze was een beetje druilerig, mieperig, kortademig. Het RS-virus, dacht ik nog: Harley is geboren in november en het virus heerste in die periode. Ik liet haar onderzoeken door de huisarts en werd al gauw naar huis gestuurd. ‘Niks aan de hand.’ Maar toen ik de volgende dag naar mijn meisje keek, dacht ik: nee, nee, nee, ik ga terug. Terug naar de huisartsenpraktijk, dit keer een andere arts. Hij kon niets ontdekken, maar was er toch niet gerust op en stuurde ons naar de spoedeisende hulp. Daar kreeg Harley een saturatiemeter op haar vingertje om het zuurstofgehalte in haar bloed te meten. Ik zag dat de verpleegkundige in de stress schoot. Ze werkte nog niet lang op de afdeling, had ze me verteld, en ik weet nog dat ik – heel dom – dacht: misschien is ze gestrest omdat ze me herkent of zo. Meid, relax, waarom zijn je handen aan het trillen – een steady hand zou beter zijn bij dit werk. Ik had met haar te doen.
Achteraf bleek dat ze heel erg schrok van Harleys saturatie. Van één of twee witte doktersjassen in de kamer gingen we ineens naar zeventien jassen om Harleys bed. Er werd met spoed een arts opgeroepen van het Academisch Medisch Centrum. Over de vluchtstrook is hij naar ons toe geracet. Kort na aankomst nam hij me apart: ‘Ik vermoed een luchtweginfectie of iets met haar hart. Ik moet haar tuben, intuberen, om haar hart extra zuurstof te geven, maar dat ik dat moet doen, is helemaal niet goed. Je moet nu je man bellen.’
Resley kwam aan in het ziekenhuis en vertelde de baliedame dat hij voor Harley Stjeward kwam. Ze nam hem mee de gang in. Bij één patiëntenkamer was duidelijk grote stress. Artsen vlogen in en uit. Alsjeblieft niet die kamer, dacht hij nog. Maar het was inderdaad Harleys kamer.
Ik kwam niet goed uit mijn woorden toen ik Res zag. Ik wilde niet breken. Niet nu. Het voelde alsof ik mijn kracht verloor als dat zou gebeuren en Harley dat zou voelen. Tegen Resley zei ik: ‘Zorg dat je sterk bent. Kijk me aan, het komt goed. Je mag niet nadenken over het nu. Ons kindje gaat niet dood. Denk aan de toekomst. Ze is straks zestien, heeft een croptop aan en gaat uit met de verkeerde jongen en dat vinden we niet relaxed.’ Hij knikte.
De arts zei dat ze Harley niet stabiel kregen met medicatie. Ze werd naar het AMC overgebracht. Ze legden haar op een brancard en brachten haar met piepende banden naar het andere ziekenhuis. Dat kleine hummeltje, ons minimens. In de ambulance zat ik naast haar, mijn benen slap als pap. Na de eerste onderzoeken in het AMC werden we een kamertje in gedirigeerd. Diezelfde arts weer, nu met een andere arts en een kindercardioloog. Hij begon te praten, maar ik keek Res alleen maar aan, was met stomheid geslagen. Wat zegt deze man nou? ‘Uw dochter heeft een hartafwijking. We moeten haar waarschijnlijk opereren en dat laten we doen door de beste artsen, in Leiden. Uw dochter is heel erg ziek. U moet er rekening mee houden dat ze het niet haalt.’ Ik wilde opstaan. Weggaan. Weg uit deze achtbaan waarin we terecht waren gekomen en die geen enkele ouder wil meemaken. Ik wilde vluchten uit deze situatie, maar ik keek Resley aan en zei: ‘Onthoud wat ik heb gezegd. Blijf sterk. Blijf ademen. Je weet dat ik graag manifesteer. Je vindt me zweverig, maar ga het doen nu. Manifesteer die goeie afloop. Ik ga met de ambulance mee en jij rijdt rustig achter ons aan.’”

‘ik wilde
opstaan,
vluchten,
weggaan’
Hoe flik je zulks in zo’n vreselijke situatie?
“Eerlijk? Ik weet het ook niet. Ik wist alleen dat Harley er niks aan had als haar ouders zouden instorten. In Leiden zou één van ons bij Harley mogen blijven slapen; we spraken af dat ik dat zou doen. Resley ging thuis wat logeerspullen halen. Ik lag op een stretchertje naast Harley, hield haar hand vast, mijn gezicht op haar huidje. ‘Je bent zo sterk, meisje, zo sterk.’ Ik wilde dat ze dat zou voelen. Bij elke witte jas die de kamer in kwam, voelde ik angst. Het lukte niet de medicatie juist te krijgen, Harley dipte. Weer een arts met een serieuze blik. ‘We moeten haar met spoed opereren. Is er een vader in beeld? Het is het beste als hij meteen komt.’
Het allerzwaarst was het afscheid nemen voordat ons meisje de ok in ging. Terwijl verpleegkundigen een triljoen slangetjes loskoppelden, aankoppelden en met accu’s en apparaten op wielen in de weer waren, knuffelde en kuste ik ons kindje. ‘Het gaat goed komen. Mama gaat heel, heel hard zorgen dat alle energie vanavond boven jouw ok stroomt. Echt waar, meid, je kan het.’ En toen reden ze haar de kamer uit.
Om tijdens het wachten niet gillend gek te worden, opende ik de meditatie-app van Michael Pilarczyk op mijn mobiel. Let’s go, dacht ik, zorg ervoor dat ik niet mental ga, Michael. Ik ben echt niet van het dagelijks mediteren, maar op dat moment ging ik helemaal standje goeroe. Trance-meditatie aan, ik zittend in de lotushouding met mijn handen in mudra-houding. Alles om de energie naar Harley te sturen. Ik visualiseerde zelfs een groot zingend en swingend koor, kaboem. Opa’s en oma’s er nog bij, ik visualiseerde alles en iedereen die op dat moment niet bij Harley kon zijn om energie naar ons meisje te sturen. Zo zat ik helemaal van de wereld een succesvolle operatie te manifesteren en na wat leek op twee seconden bleek de veertig minuten durende meditatie voorbij. Beter ook, want wachten op het nieuws van de artsen was verschrikkelijk.”
‘de verpleeg-
kundige schoot
in de stress en
ik dacht – heel
dom – misschien
herkent ze me’
Hoe was het gegaan?
“Na vijftig minuten kreeg ik een update: ze hadden Harley goed aan het longapparaat weten te leggen. Op dat moment stapte Resley helemaal verwilderd binnen. Heel rustig vertelde ik hem dat Harley stabiel aan het longapparaat lag en vertelde ik hem over mijn crazy koor en energiestralen. Hij vroeg hoe ik zo sterk kon blijven. Ik wist het niet. Ik had in mijn hoofd een schakel omgezet die alleen dit standje kende.
Er is een reden dat Resley in ons dagelijks leven de CEO is van ons bedrijf en ik de creatieveling, maar nu passeerde ik de afslag hysterie zonder moeite en zag ik Res denken: oké, ik volg haar gewoon.Hij was opgelucht en blij dat ik geen zielig hoopje mens was.
Toen stapte de arts de kamer weer in. Ik lette op zijn mimiek en houding. Twee stappen in onze richting voordat hij zei dat de operatie goed was gegaan. We gleden zowat van onze stoelen af van opluchting. Er was een shunt aangelegd, een soort buisje dat ervoor zorgde dat er genoeg bloed naar Harleys longen ging. Met enkel een bloedverdunner en die tijdelijke shunt deed ze het heel goed. We belden naar mijn schoonouders, waar onze jongens waren. Ik wilde Frenky-Dean, onze oudste, als eerste vertellen dat de operatie goed was gegaan. Op zijn laptop van school had de schat ‘narcose’ gegoogeld en was allerlei heftige dingen tegengekomen. Ik wilde hem zo snel mogelijk geruststellen.
Een paar dagen later zat ik verdwaasd thuis op de bank. Er zaten maar zeven dagen tussen ons eerste huisartsbezoek, het krijgen van de diagnose – Tetralogie van Fallot – Harleys spoedoperatie en de start van haar herstel thuis. In die weken heb ik de shows van mijn theatertournee waar ik middenin zat gecanceld om fulltime bij mijn dochter te kunnen zijn.”
In november werd Harley voor de tweede keer geopereerd. Waarvoor was dat?
“Die volgende operatie was ter normalisatie van haar hart. De eerdere shunt van niet-natuurlijk materiaal werd vervangen door een shunt van biologisch materiaal, van rund. Let’s go, knal effe die rosbief ertegenaan en we kunnen door, dacht ik. Natuurlijk was ook deze operatie zwaar, dat kleine borstje van ons meisje moest weer worden opengezaagd, maar het verschil was dat dit een geplande ingreep was en geen spoedoperatie onder levensbedreigende omstandigheden. Die ‘rosbiefshunt’ vormt de definitieve onderhoudsbeurt, hiermee kan ze naar alle waarschijnlijkheid een normaal leven leiden.
‘Nog niet af’, zo noemde ik het hartje van Harley dat niet helemaal zoals het onze was. Een geboren hartafwijking, zo noemden de artsen het. Na die tweede operatie hebben we Harley overladen met kusjes en flauwe grappen – van Res dan, de mijne zijn best goed.”

‘ons kindje
gaat niet dood’,
zei ik, ‘straks
is ze zestien
en draagt ze
gewoon een
croptop’
Omschrijf Harley eens.
“Laat me even mijn emoties wegslikken … Harley is vrolijk en innemend. Goedlachs, probeert contact te leggen met iedereen die ze ziet. Ze gedijt op gezelligheid. Hoe drukker, hoe leuker. Haar grote broers Frenky-Dean en Novi-Jaxx, die druktemakers, vindt ze ook heel gezellig. Haar fijne motoriek is top, ze kan zich optrekken en al bijna lopen. Voor zover artsen kunnen beoordelen, heeft ze geen schade opgelopen tijdens het zuurstoftekort. Haar eerste verjaardag vierden we met een grote taart. ‘Zullen we haar naam op eetpapier zetten?’ vroeg de bakker. ‘Nee,’ riep ik, ‘nee.’ Ik moest en zou die sierletters zelf maken en zelf op die taart knallen. Ik moest er teringhard voor knijpen, in die aardbeitube, maar daar stond het dan, op haar taart: ‘Harley 1 jaar #strijder’. Nooit eerder voelde een verjaardag als een overwinning. Dat kleine meisje had het geflikt. Al die narigheid. Die momenten waarop ze geïntubeerd werd, haar borstje open moest of ze bijkwam uit de narcose, vastgesnoerd lag en ons aankeek met een blik van herkenning en onbegrip, oogjes die leken te zeggen: ‘Waarom tilt niemand mij op?’ Haar luchtpijp geïrriteerd, een gierende ademhaling, al die doodenge momenten. Het was klaar. Opgelost. Ik heb als een leeuw over haar gewaakt en haar na de tweede operatie in haar oortje gefluisterd: ‘Nu heb je het hart van je papa en mij maar dan met een paar steekjes erin en een patch erop.’”
Je kon zeker niet wachten om aan een nieuw jaar te beginnen.
“Oh man. Echt wel. Weg met dat klote 2023.” Ze laat foto’s zien van Harley op de intensive care, snoertjes aan dat kleine lijfje. “Ik heb foto’s gemaakt van alle dingen die ik nooit wil vergeten. Natuurlijk zien we de littekens nog als ze bloot is – dat lieve wijfie heeft voor altijd een streepje voor – maar soms bekijk ik de foto’s omdat ik terug wil naar het gevoel van toen. Als bewustwording dat niets vanzelfsprekend is in het leven, gezondheid al helemaal niet. Over twee maanden gaat ze op controle in het ziekenhuis. Daarna wordt het een jaarlijkse controle, dan tweejaarlijks.
Als je bedenkt hoe Resley en ik die diagnose aanhoorden met de boodschap ‘Houd er rekening mee dat jullie dochter het niet haalt’ en nu het traject ingaan van ‘Prima controle, we zien je over een jaar weer’. Pfff. Janken van geluk. Echt.
Ik sta weer in theaters, nog tot en met mei van dit jaar, om de gemiste shows in te halen en het staartje van de tournee te spelen. The show must go on. In mijn show praat ik over Harley en het is ongelooflijk hoeveel mensen iets soortgelijks hebben meegemaakt. Eén op de honderd baby’s heeft een aangeboren hartafwijking, weet ik inmiddels. In de foyer gebeurt het geregeld dat een moeder op me afstormt en zegt: ‘Hier, moet je kijken, mijn dochter, ze heeft hetzelfde als Harley. Kijk’ – en dan gaat hop dat shirt van zo’n meisje omhoog en showen ze het litteken. Zulke berichten geven ons moed. Niemand die je voorbereidt op de kwetsbaarheid die met het ouderschap komt, de ontiegelijke zorgen die je ‘cadeau’ krijgt. Het staat in geen enkel boek. Misschien omdat dan geen mens het dan meer zou durven. Het leven is leven en dood. Naar en gelukkig. Kut en mooi. Daar wil ik bij blijven stilstaan. En nu dat hummeltje van ons weer gezond is, staan mijn mondhoeken omhoog in de lachstand, zo leef ik het leven het liefst. Zie je die dikke lachrimpel naast mijn mond? Ik zal weer gelukkig zijn.” •
CV
Nienke Plas GEBOREN op 3 april 1986, in Purmerend IS cabaretier, presentatrice, zangeres, youtuber WON in 2019 de Gouden Televizier-Ring voor Beste Online Video-serie TOURT met de show Postnatale Expressie IS getrouwd met Resley Stjeward HEBBEN samen drie kinderen, Frenky-Dean, Novi-Jaxx en Harley WOONT in Amsterdam.














































