Heb je tijdens een hittegolf of op een tropische vakantiebestemming altijd last van je darmen? Je bent niet de enige. Terwijl sommige mensen aan de dunne gaan, lukt het andere juist dagen niet om naar de wc te gaan. Zó zit dat.
Maag-darm-leverarts Nadine Phoa legt het uit.
Wie tijdens de eerste warme dagen van het jaar ineens vaker naar de wc moest rennen, is allesbehalve de enige. Op TikTok deelden jonge vrouwen dat ze tijdens de hittegolf onverwacht diarree kregen. Toeval? Niet helemaal, zegt Phoa.
“Er is nog niet veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de relatie tussen hittegolven en darmklachten. Maar we weten wel dat extreem hoge temperaturen een enorme stresstest zijn voor het hele lichaam. Die stress kan invloed hebben op allerlei organen, waaronder het maag-darmkanaal.”
Wist je dat... stresspoep écht een ding is (en dit is wat er in je lichaam gebeurt)
Extreme warmte kan voor iedereen gevaarlijk zijn, maar volgens Phoa verschilt het per persoon hoe snel je er last van krijgt. Factoren zoals je leeftijd, gezondheid en eventueel chronische aandoeningen spelen daarbij een rol. “Als je lichaam moeite heeft om af te koelen, ontstaat er hittestress. Je lichaam probeert dan de temperatuur te reguleren. Lukt dat onvoldoende, dan kunnen organen onder druk komen te staan. Bij ernstige oververhitting spreken we zelfs van een hitteberoerte.”
Ook je darmen kunnen daar iets van merken. “Tijdens hitte zien we bovendien dat bacteriën en andere ziekteverwekkers zich sneller vermenigvuldigen. Denk aan voedsel dat langer buiten de koelkast staat tijdens een barbecue of een pastasalade die te lang in de zon heeft gestaan. Daardoor neemt de kans op een darminfectie toe.” Met als een van de symptomen mogelijk diarree.
Daar komt nog iets bij. “Tijdens intensief sporten is er tijdelijk minder bloedtoevoer naar de darmen. Dat kan bij sommige mensen leiden tot diarree. Dat verschijnsel kennen we ook wel als runner’s diarrhea: diarree die ontstaat tijdens of na intensieve inspanning.”
Lola (24) ging over haar grens tijdens hardloopwedstrijd: 'Heeft me angstig gemaakt'
Opvallend genoeg krijgt niet iedereen last van diarree. Sommige mensen kunnen tijdens warm weer juist dagenlang niet naar de wc. “Dat zie ik ook regelmatig in de praktijk, vooral bij mensen die op vakantie gaan”, zegt Phoa. “Een belangrijke verklaring is uitdroging. Je verliest door zweten meer vocht dan normaal. Als je dat niet voldoende aanvult, wordt de ontlasting harder en kan obstipatie ontstaan.”
Ook veranderingen in de dagelijkse routine – tijdens zomerse dagen in eigen land of juist in het buitenland – spelen mee. “Je beweegt misschien minder vanwege de hitte, eet anders dan je gewend bent of hebt te maken met een jetlag. Zeker bij mensen die normaal al gevoelig zijn voor obstipatie kan zo’n verandering het evenwicht verstoren.” Kortom: je kan dagenlang niet poepen.
Maar waarom krijgen sommige mensen last van buikloop en andere juist van verstopping? Phoa zegt de specifieke reden niet te weten, omdat daar geen onderzoek naar is gedaan. “Waarschijnlijk is het een combinatie van lichamelijke factoren en omstandigheden. Ook stress speelt daarin mee. Op vakantie of tijdens extreem warm weer verandert er vaak veel tegelijk.”
Gelukkig kun je de kans op darmproblemen wel verkleinen. Het belangrijkste advies? Voorkom uitdroging. Phoa: “Drink tijdens warme dagen voldoende, ongeveer 2 tot 3 liter vocht per dag. Zeker als je diarree hebt is het belangrijk om te blijven drinken, omdat je meer vocht verliest. In sommige gevallen kan een ORS-oplossing of bouillon helpen om vocht en zouten aan te vullen. Heb je juist last van verstopping, let dan extra op je vezelinname. “Vezels werken alleen goed als je er ook voldoende bij drinkt”, voegt ze toe.
Daarnaast raadt Phoa aan om de algemene hitteadviezen serieus te nemen. “Ga niet sporten op het heetste moment van de dag, zoek zo veel mogelijk de schaduw op en wees voorzichtig met alcohol en drugs. Die vergroten tijdens een hittegolf niet alleen de belasting van je lichaam, maar kunnen ook darmklachten verergeren. En als je diarree hebt, laat suikerrijke frisdranken en melkproducten tijdelijk staan. Deze kunnen de darmen extra prikkelen, en dat heb je op dat moment niet nodig.”
Meestal verdwijnen zomerse darmklachten vanzelf zodra je lichaam weer voldoende vocht heeft en de temperatuur daalt. Ook diarree gaat meestal binnen een week vanzelf over. Toch zijn er momenten waarop contact opnemen met de huisarts wordt aangeraden. Phoa: “Bij diarree is uitdroging het grootste risico. Word je suf of ben je in de war, plas je een halve dag niet meer of heb je langer dan drie dagen diarree waarbij je meer dan zes keer per dag naar de wc moet, neem dan contact op met de huisarts. Ook als de diarree na een week nog niet over is, is het verstandig om contact op te nemen.”
Ook bij obstipatie is het verstandig om alert te zijn op klachten. “Houdt de verstopping langer dan twee weken aan, neem dan contact op met de huisarts. Ook bij bijkomende klachten kan het nodig zijn om eerder te bellen, bijvoorbeeld bij hevige buikpijn, koorts of overgeven. Op Thuisarts.nl vind je een volledig overzicht van wanneer je contact moet opnemen met een medisch professional.”
Phoa wil nog één misverstand uit de wereld helpen. “Veel mensen denken dat het normaal is om op vakantie een week niet naar de wc te gaan. Maar daar kun je je behoorlijk ziek door gaan voelen. Je hoeft echt niet iedere dag ontlasting te hebben, maar ongeveer drie keer per week is voor de meeste mensen wel een gezonde ondergrens. Door voldoende te drinken en gevarieerd en vezelrijk te eten kun je vaak al veel klachten voorkomen.”
Zonder suiker, mét buikpijn: waarom je darmen op hol kunnen slaan van suikervrije producten
Misha is freelance online redacteur bij LINDA.meiden. Ze is geboren en getogen in Rotterdam, maar verhuisde negen jaar geleden naar Amsterdam. Ze heeft een haat-liefderelatie met haar roze iPhone, die ze regelmatig verruilt voor haar e-reader. Haar favoriete genre? Romance.
