In de nieuwe EO-serie Klinkt als een sekte onderzoekt Israel van Dorsten hoe gesloten geloofsgemeenschappen in Nederland te werk gaan. In de eerste aflevering, Verdeel en heers, staat de beweging rond leider Wim centraal.
Een groep die volgens oud-leden gewone gezinnen langzaam van binnenuit uit elkaar speelde. Het overkwam ook oud-lid Prisca.
Prisca groeit op binnen de beweging van Wim, die door leden simpelweg ‘de samenkomst’ wordt genoemd. Als kind ervaart ze die wereld aanvankelijk als prettig. Iedereen is familie, of voelt in elk geval zo: ooms, tantes, neefjes, nichtjes. Een hechte gemeenschap, waarin ze zich geborgen voelt.
Als kind had ze niet echt door wat er speelde. “Je voelt eigenlijk ook alleen de fijne dingen ervan”, vertelt ze. “Er wordt je daarnaast natuurlijk ook altijd verteld van: wij zijn het volk van God. En daardoor voel je je ook heel speciaal en veilig en uitverkoren dat jij daarbij mag horen.”
Hoe belanden mensen in een sekte? 'Ik kon op dat moment geen nee zeggen'
Binnen de groep is Wim de absolute leider. Onder hem staan ‘oudsten’: mannen die geestelijk gezag uitoefenen over de rest. Ook Prisca krijgt zo’n voorganger toegewezen: de veel oudere zoon van Wim. Met hem moet ze alles bespreken.
Wat van buiten misschien klinkt als pastorale begeleiding, blijkt in de praktijk iets heel anders. Prisca vertelt dat ze wekelijks met hem in de auto zat voor lange gesprekken over haar leven, haar keuzes en haar relatie. “Ik vond het een beetje ongemakkelijk, maar je moest het met hem eens zijn. Als je het niet eens was, kwam je die auto niet uit. Je kon zo makkelijk drie uur in een auto zitten.”
Sjoukje zet zich in voor (ex)-sekteleden: 'Ze weten niet meer wie ze zijn'
Ze leert al snel dat tegenspreken niets oplevert, behalve meer druk. “Voor mij was dat toen al van: oké, hoe kan ik de antwoorden geven waardoor ik zo snel mogelijk weer uit de auto ben?” De impact daarvan is enorm. “Er waren echt ritjes van drie uur en dan was ik helemaal kapot. Ik had gewoon alleen maar gehuild in paniek.”
Alsof dat nog niet ernstig genoeg is, vertelt Prisca ook dat hij haar op afgelegen parkeerplaatsen ’troostte’, met lichamelijke intimiteit die zij op dat moment nauwelijks kon plaatsen. “Dan stopten we vaak ergens, dus op een afgelegen parkeerplaats. En dan ging hij me dus troosten. Dan ging hij me eerst zo in de auto knuffelen en dan vaak ook kussen.”
In de aflevering wordt duidelijk hoe de controle in deze groep niet alleen geestelijk, maar ook emotioneel en lichamelijk was. Vanaf het moment dat Prisca verliefd wordt op Jaap, iemand buiten de beweging, wordt de druk verder opgevoerd.
Haar voorganger duldt de relatie niet. In zijn ogen is híj degene die bepaalt wat er in haar leven gebeurt. Als presentator Israel van Dorsten – die zelf meer dan 25 jaar in een geïsoleerd gezin leefde in Ruinerwold – vraagt of zij zijn bezit was, reageert ze: “Ja, dat zei hij ook. Jij bent van mij.”
Dit bericht op Instagram bekijken
Klinkt als een sekte kijk je elke donderdagavond om 20.25 uur op NPO 3.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Sadistische online sekte ronselt kinderen via Roblox game: ‘Ze dwongen haar tot zelfverminking’
