Layera (17) is 12 jaar als ze begint met vapen. Na één hijsje van de vape van een vriendin raakt ze verslaafd. Ze stopt vorig jaar, na bijna vijf jaar intensief gebruik. Een heftige longontsteking dwingt haar daartoe. Tot op de dag van vandaag ervaart ze nog steeds gezondheidsklachten.
“Ik heb last van aanvallen waarbij ik moeilijk kan ademen. Dat is heel eng.”
Layera zit in de brugklas van de middelbare school wanneer ze voor het eerst in aanraking komt met een vape. Ze is dan 12. “Ik fietste met een vriendin na school naar huis. Ze rookte een vape met Red Bull-smaak en vroeg of ik het ook wilde proberen.” Layera ziet er het kwaad niet van in en neemt een hijsje. “Een vape ziet er cool, onschuldig en aantrekkelijk uit. Het ruikt ook lekker.” Ze raakt na het eerste hijsje vrijwel direct verslaafd. “Het stijgt gelijk naar je hoofd. Het proeft zoals het ruikt. Ik wilde meer.”
Via een dealer op sociale media bemachtigt ze nog die avond een vape. “Je krijgt een lijst met alle smaken en prijzen doorgestuurd. Bedenk wat je lekker vindt en de smaak staat ertussen. Maar eigenlijk is alles lekker en kun je alles mixen.”
Layera vapet al die jaren alleen vapes met een smaakje. Deze zijn inmiddels verboden in Nederland maar worden nog steeds veelvuldig gebruikt onder jongeren. “Zonder die smaakjes zouden we namelijk niet vapen. Niemand van mijn vrienden rookt een normale vape.”
Selina's dochter begon op haar veertiende met vapen: 'Gewoon op het schoolplein, naast de leraren'
De gemiddelde leeftijd waarop kinderen in Nederland beginnen met vapen is 12,8 jaar. Bijna een op de drie jongeren van 12 tot en met 16 jaar die vapen, doet dat dagelijks. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de langetermijngevolgen van vapen. Artsen slaan al langere tijd alarm. Zij vrezen voor de gezondheid van deze jongeren, nu en in de toekomst.
Layera ontwikkelt in de jaren dat ze vapet steeds meer klachten. “In het begin voelde ik de gevolgen wel aan mijn conditie. Ook moest ik sneller naar de wc, en had ik vrijwel direct last van een hoest. Maar mijn klachten bouwden echt op waardoor ik niet eerder doorhad hoe erg het was. Van binnen ging mijn lichaam langzaam kapot.”
Zo krijgt Layera steeds vaker last van haar longen. Ze omschrijft het als ‘aanvallen met een stekende pijn in haar longen’. “Het enige wat ik dan kan, is gaan zitten. Heel eng, want ik heb tijdens die aanvallen het gevoel dat ik niet meer kan ademen. Het voelt alsof mijn longen omdraaien. Ik durf niks te doen en wacht tot het over gaat.”
Wanneer Layera in oktober 2025 last krijgt van een hevige longontsteking, besluit ze te willen stoppen. Dit doet ze zonder hulp. Haar stoppoging is succesvol. “Ik was er zelf aan begonnen, dus wilde ook zelf stoppen. Maar zelfs tijdens de longontsteking vroeg mijn lichaam eerst nog om hijsjes. Ik heb het daarom langzaamaan afgebouwd.”
Haar drijfveer is naast haar eigen gezondheid, haar zusje. “Ik wilde voor haar het goede voorbeeld zijn. Ik wilde niet dat zij ooit zou beginnen met vapen. Vapen maakt je steeds meer kapot van binnen tot je echt kapot bent. Waar het lange tijd goed gaat, draait het dan ineens om.”
Layera voelt zich sinds ze is gestopt steeds beter, maar ervaart nog steeds gezondheidsklachten door het vapen. “Ik heb nog van die aanvallen waarbij het voelt alsof ik niet kan ademen.” Ook heeft ze nog altijd het gevoel alsof ze bloed ophoest. “Dat is echt heel erg eng. Dat vind ik denk ik het engste van alles.”
Layera is trots dat ze gestopt is. Ze heeft spijt van het vapen en deelt haar verhaal in de hoop dat leeftijdgenoten inzien dat vapes niet onschuldig zijn. Ondanks de normalisatie van het gebruik ervan in haar omgeving. “Het is overal. Op school in de pauzes zijn er dealers, op sociale media kun je vapes kopen. Op festivals en feestjes, iedereen heeft een vape. Ze zijn er in het klein, in het groot. Je hebt tegenwoordig zelfs tasjes ervoor zodat je ze makkelijker mee kunt nemen.”
Layeras boodschap is dan ook: “Laat je als jongere niet beïnvloeden door mensen om je heen die eigenlijk ook alleen maar mee willen doen met een trend die je kapot maakt.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Artsen roepen politiek op om kinderen te beschermen tegen vapen: 'Veroorzaakt blijvende gezondheidsschade'
Julot is nieuwsverhalenredacteur bij LINDA.nl. Ze houdt zich bezig met verhalen over het laatste nieuws – van wetsvoorstellen en het duiden van (mis)informatie met experts tot de persoonlijke verhalen. Geen werkdag is voor haar hetzelfde en dat is precies wat zij zo leuk vindt.
