Yvon Jaspers maakt tv-programma naar aanleiding van broer met parkinson: ‘Ik hoop dat het mensen aan het denken zet’

Yvon Jaspers over haar broer met parkinson

In de zomer van 2025 deelde Yvon Jaspers met LINDA. dat haar broer de diagnose parkinson kreeg. “Het leven van mijn familie is een jaar geleden onwaarschijnlijk ingewikkeld geworden”, vertelde ze toen. “Mijn jongere broer Willem, 43 jaar, heeft te horen gekregen dat hij de ziekte van Parkinson heeft. Ik ben voogd van zijn drie jonge kinderen, ons leven staat op z’n kop. Dat stond het al na de plotselinge dood van zijn vrouw vijf jaar geleden. En sinds we dit weten weer. Mijn broer heeft de snelst groeiende hersenziekte ter wereld.”

Behalve dat zo’n diagnose ingrijpend is voor Yvons broer Willem, zijn gezin en de hele familie, is er nog iets wat wringt. Er is mogelijk een relatie tussen bestrijdingsmiddelen en pesticiden die wereldwijd in de landbouw worden gebruikt om voedsel te produceren, en de ziekte van Parkinson. En precies daarover heeft ze het tv-programma De boer, de broer, de zus en de ziekte gemaakt. Een tweeluik waar ze twee jaar aan heeft gewerkt.

In het tweeluik gaat Yvon niet alleen in gesprek over de gevolgen van de ziekte voor haar broer. Ze spreekt artsen, boeren, omwonenden, onderzoekers en haar eigen familie om verschillende perspectieven te belichten en ruimte te maken voor een open gesprek.

Ik wil allereerst heel graag weten hoe het nu met je broer gaat.

“Ik vind dat hij het naar omstandigheden fantastisch doet. Ik heb ontzettend veel bewondering voor de manier waarop hij met de ziekte omgaat, want dat is best wel moeilijk. Hij is een supersterke vader voor zijn drie kinderen. Zij hebben niet een vader die patiënt is, maar gewoon een papa waar ze trots op zijn.”

Jouw broer geeft in het tweeluik aan liever niet te veel over de ziekte te willen praten, terwijl jij juist bezig was met dit programma en de vraag of parkinson en bestrijdingsmiddelen een relatie hebben. Was dat een ingewikkelde tweestrijd?

“Bij mij ging het er meer over dan bij hem. Alleen, hij is geen tv-maker en heeft ook geen ambitie om op tv te komen. In mij zit een maker. Ik wil erachter komen hoe dingen zitten en dat was hier ook. Hij was er anders in geïnteresseerd dan ik dat was.”

De relatie tussen bestrijdingsmiddelen op het platteland en parkinson is al jaren heel complex. Heb je twijfels gehad of je dit moest maken?

“Aan de rol die Willem en ik zouden spelen heb ik nooit getwijfeld, want mijn broer was de duidelijke aanleiding. Maar ik ben wel ochtenden wakker geworden met de vraag: waar ben ik aan begonnen? Want het is zo’n moeilijk verhaal om genuanceerd te vertellen. Juist daarom vond ik het belangrijk dat alle betrokkenen hun verhaal konden doen, zodat er ruimte ontstaat voor begrip. Daar zijn we heel druk mee bezig geweest.”

Naar elkaar luisteren

Nu is het deze zondag op tv. Is dat spannend?

“Ontzettend spannend. Ik denk niet dat ik ooit met zoveel gemengde gevoelens aan de start van een programma heb gestaan. Maar we hebben geprobeerd een verbindende film te maken. Uiteindelijk gaat het niet over de vraag of gewasbeschermingsmiddelen die gebruikt worden in de landbouw en parkinson een verband hebben, want een antwoord daarop geven kan ik helemaal niet, maar wij laten zien dat veel mensen overeenkomsten hebben in hun mening. Meer nog dan verschillen. Het lastige is dat het lijkt alsof we in een land leven waarin je óf voor óf tegen iets moet zijn. Niet alleen bij dit onderwerp, maar überhaupt. Er lijkt geen ruimte te bestaan voor wat daartussen zit. Ik geloof wel in die ruimte en dat hebben we geprobeerd in beeld te brengen. Naar elkaar luisteren, zonder een oordeel te hebben. En dan kijken waar we uitkomen.”

Yvon Jaspers reist door Nederland in nieuw seizoen 'Onze boerderij: de oogst'Lees ook

Belangrijk onderwerp

Heeft jouw broer het programma al gezien en wat vond hij ervan?

“Zeker. Hij heeft het gezien. Hij grapte dat hij er te veel in zat. Als het aan hem had gelegen, was hij wat minder te zien geweest. Haha. Het is natuurlijk best wel heftig als jouw ziekte de aanleiding is voor zo’n film. Terwijl jij jezelf als veel meer ziet dan alleen die ziekte. Daar word je niet per se blij van. Tegelijkertijd vindt hij het belangrijk dat er meer aandacht komt voor parkinson. Daarom heeft hij meegewerkt. We hopen dat dit programma mensen aan het denken zet.”

We zien een andere kant van jou: geëmotioneerd wanneer je journalisten en artsen spreekt over je broer. Had je verwacht dat het je zo zou raken?

“Iedereen die in zijn omgeving iemand met de ziekte van Parkinson heeft, begrijpt misschien de machteloosheid. Een dierbare moet die ziekte dragen en je staat erbij, maar kunt de pijn en ellende niet wegnemen. Dus ik wist dat ik heel erg betrokken zou zijn. Meestal gaan mijn programma’s over het leven van anderen. Nu speelt mijn eigen leven ook een rol. Ik ben soms emotioneel, neem dingen persoonlijk of ben gefrustreerd. Het zou kunnen dat kijkers daar een beetje aan moeten wennen.”

Je geeft ook aan dat je je zorgen maakt over hoe het verder moet met zijn kinderen als de ziekte nog erger wordt. Hoe gaat dat nu?

“De moeder van zijn kinderen leeft niet meer, dus dat betekent dat je je als familie, en in mijn geval als hun tante, altijd verbonden voelt. Na het overlijden van zijn vrouw was er één ding dat niet mocht gebeuren, en dat was dat er iets met Willem zou gebeuren. Dat zal iedereen in een eenoudergezin herkennen. Toen dat wel gebeurde, voelde het als een tweede natuur om altijd in mijn achterhoofd te hebben dat zijn kinderen er ook nog zijn. Dat wordt een soort tweede gezin. Als het goed gaat met hem, is er niets nodig. Maar als dat wel zo is, laat ik graag alles uit mijn handen vallen om te helpen.”

De tekst gaat verder onder de foto.

Combineren met ‘Boer zoekt vrouw’

Je maakt al jaren Boer zoekt vrouw. Een journalist van Zembla die jij in je tweeluik spreekt, zegt kritisch dat je het boerenleven jarenlang hebt geromantiseerd. Dit najaar start er een nieuw seizoen van Boer zoekt vrouw. Is dat niet lastig te combineren met deze titel?

“Boer zoekt vrouw is een liefdesprogramma dat ik al tientallen jaren maak. Maar dat is niet de plek om kritisch te zijn. Daar gaat dat programma niet over. Je kunt niet verlangen dat iemand zich kwetsbaar openstelt voor de liefde en vervolgens over bijvoorbeeld kunstmest of regelgeving te beginnen. Dat past daar niet. Daarom ben ik negen jaar geleden gestart met het programma Onze Boerderij, waar ik wel meer over het boerenleven kon laten zien. En uit dat programma is dit tweeluik ontstaan. Dus voor mij is het helemaal niet ingewikkeld om zowel Boer zoekt vrouw als dit tweeluik te maken. Dat vult elkaar volgens mij juist heel goed aan.”

Je hebt kritische vragen gesteld aan boeren. Er ging zelfs een brief rond van een belangenorganisatie waarin werd geadviseerd niet met jou te praten voor dit tv-programma. Ben je niet bang dat de boeren je straks niet meer willen spreken?

“Het is niet aan mij om iets te vinden over hoe boeren hun bedrijf runnen. Bertie, die ook meedeed aan Boer zoekt vrouw, spreek ik voor dit tweeluik en zij zegt: we doen al ongelooflijk ons best. Er zijn al heel veel middelen verboden, maar als zij niets meer spuit, gaat haar oogst grotendeels verloren. Het is niet aan mij om daarover te oordelen. Als programmamaker wil ik alleen laten zien hoe het gaat. En dan mag de kijker kiezen wat die ermee doet en welke boodschap die eruit haalt.”

De boer, de broer, de zus en de ziekte is zondag 11 oktober om 21.15 uur (deel 1) en 23.25 uur (deel 2) te zien bij KRO-NCRV op NPO 1, en te streamen via NPO Start.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Yvon Jaspers denkt nog vaak aan nabestaanden van overleden John uit 'Boer zoekt vrouw'Lees ook