Wie deze zomer naar een concert in de Johan Cruijff ArenA gaat, hoeft niets te missen van de show. Ook niet als je een visuele beperking hebt: het stadion regelt namelijk audiodescriptie – oftewel live verslaggeving.
Op 16 en 17 mei ‘vertaalde’ Lisa Arnold (32) de eerste concerten van Harry Styles voor mensen met een visuele beperking. Kim (44) was een van hen en vertelt hoe zij dit heeft ervaren.
First things first: hoe werkt dit? Via de site van de Johan Cruijff ArenA heb je toegang tot een audioplayer, die tijdens het concert het verslag van Lisa en haar vijf collega’s afspeelt. Het enige wat je nodig hebt zijn oordopjes, een goed opgeladen smartphone en een internetverbinding. Er is dus geen speciaal vak voor mensen met een visuele beperking, zoals er vaak is voor gebarentolken en dove of slechthorende mensen. Waar je ook staat of zit in het stadion: je kunt de stream gewoon aanzetten.
Het idee komt van een groep Ajax-fans die tijdens voetbalwedstrijden al gebruikmaakten van soortgelijke audiodescriptie. Lisa Arnold vertelt: “Zij vroegen zich af waarom dit eigenlijk niet werd ingezet tijdens de concertzomer. Mijn collega Diederik verzorgde de audiodescriptie bij de wedstrijden en organiseerde vervolgens een pilot, tijdens de concerten van Robbie Williams in juni 2025. Dat ging zo goed dat de Johan Cruijff ArenA het nu de hele zomer aanbiedt.”
Per concert zijn er twee commentatoren aan het werk. Samen zitten ze in een pershokje op de tweede ring van het stadion, met perfect zicht op het gigantische podium. Voordat de show begint geven ze samen een audiotour door het stadion: hoe ligt de ArenA erbij die avond? Hoe is het podium opgebouwd, hoe vol zit het al, wat dragen de fans voor kleding? Een soort sfeerimpressie, dus.
Tijdens het concert zelf doen ze om en om verslag. Wat draagt Harry? Welke kant loopt (of rent) hij op? Waar bevindt de band zich en natuurlijk: wat is er te zien op de schermen? Ze beschrijven alles gedetailleerd, maar proberen zoveel mogelijk ruimte te maken voor de muziek. Lisa: “De eerste avond was dat aftasten, want wij zagen zelf de show óók voor het eerst. We wisten van tevoren alleen welke nummers op de setlist stonden, maar er gebeurt natuurlijk ontzettend veel om de muziek heen. Het was een continue afweging: wat zeggen we wel en wat niet? En daarnaast stond de bas zó hard dat ons hele hokje gewoon trilde, haha. Daar doorheen werken was een uitdaging op zich.”
Lisa tijdens het Harry Styles concert van zondag 17 mei:
Zelf heeft ze het gevoel dat de tweede show beter ging dan de eerste. “Ik moest leren ‘uitzoomen’ in plaats van heel feitelijk beschrijven wat hij doet. Harry Styles is nogal beweeglijk, dus als ik me vooral daarop zou richten wordt het heel statisch: ‘Hij loopt nu naar links’, ‘nu rent hij richting de band’. Natuurlijk noem ik kort waar hij zich bevindt, maar ik wil juist ook laten horen dat het publiek telefoonlichtjes omhooghoudt of dat mensen polonaises doen tijdens Treat People With Kindness. En als de hele band in een cirkel staat en Harry daarin ronddanst, met rode lasers en van die seventies visuals op het scherm, wil ik vertellen dat het voelt alsof ze in zo’n zweterige discotheek staan.
Eigenlijk moet je als commentator een beetje boven het concert zweven en woorden leren geven aan de sfeer”, vervolgt ze. “Aan het einde van de show lukte dat bijvoorbeeld heel goed, toen As It Was steeds opzwepender werd en Harry zelf in een bloedtempo alle catwalks over rende. Dan kun je grapjes maken over zijn marathontraining en ‘die 10.000 stappen per dag halen’. Want ja, die man beweegt serieus véél.”
Kim (44) is een van de mensen die op zondag 17 mei gebruikmaakte van Lisa’s audiodescriptie. Zij heeft oculair albinisme, een variant van albinisme waarbij het tekort aan pigment zich beperkt tot de ogen. Ze kan hierdoor niet goed tegen licht en draagt altijd een petje en zonnebril bij zich, zodat ze minder gedesoriënteerd raakt als ze in aanraking komt met fel licht of grote lampen. Iets wat natuurlijk nogal eens gebeurt bij een concert.
“Meestal probeer ik kaarten dichtbij het podium te kopen, omdat mijn petje dan veel licht van bovenaf al tegenhoudt”, legt ze uit. “Bij Harry Styles zat ik hoog en achterin het stadion en lukte dat niet. Daarom ben ik tijdens een paar nummers met veel felle, witte flitsen een aantal keer achterstevoren gaan zitten. Vervelend, maar ik neem het voor lief: de rest van de show ging het gelukkig beter.”
Oranjesupporter versus Harry Styles-fanaat: de ene fan is de andere niet, maar waarom vinden we dat?
Kim gebruikt tijdens concerten een kijkertje, wat ze omschrijft als een soort verrekijker voor één oog. Daarmee kan ze goed inzoomen en krijgt ze doorgaans veel mee van de show. Maar met zo’n groot podium – en een zanger die van rondrennen houdt – was de audiodescriptie toch bijzonder welkom. “Ik moet zeggen dat ik blij verrast was. Van tevoren wist ik niet zo goed wat ik hiermee zou winnen, want ik ben inmiddels wel gewend dat de sfeer en muziek voor mij belangrijker zijn dan alles perfect zien”, vertelt Kim.
“Uiteindelijk heb ik toch de hele show met mijn oortjes in gestaan, voornamelijk omdat ze goed uitlegden wáár alles gebeurde. Op de middelste catwalk, op het hoofdpodium of juist helemaal vooraan. Zo wist ik precies waar ik met mijn kijkertje naartoe moest, maar kon ik daarna ook gewoon genieten van de liedjes.”
Kim is niet per se een Harry Styles-fan, maar werd uitgenodigd voor dit concert door Visio, het expertisecentrum voor mensen met een visuele beperking. Samen met drie anderen vulde ze voorafgaand aan het concert een vragenlijst in en gaf ze achteraf feedback over de ervaring. Zo kan er onderzoek gedaan worden naar de toegevoegde waarde van deze dienstverlening. Kim: “Ik was met mensen die veel slechter kunnen zien dan ik, maar zij kregen dus óók een goed beeld van wat er gebeurde. Een van hen zette zelfs een noise cancelling koptelefoon op zodat de verslaggeving nog beter hoorbaar was.”
Zelf vindt ze het juist wel fijn om de muziek nog goed te kunnen horen, ook al gaat dat soms ten koste van de verstaanbaarheid van het verslag. “Soms zakte het wat weg als het publiek bijvoorbeeld heel luid zong of klapte, maar dat was prima. Ik hoef heus niet élk woord te horen, maar vond het bijvoorbeeld wel leuk om op te vangen dat een fan een middelvinger opstak naar Harry. Hij grapte dat hij er eentje terug ging geven, maar maakte toen blijkbaar snel een peace-teken. Zonder verslag had ik die interactie nooit goed meegekregen. Nu kon ik meelachen.”
Deze zomer komen onder andere The Weeknd, De Toppers en Bruno Mars nog langs in de Johan Cruijff ArenA. Lisa gaat bij de twee laatsten aan de slag, en doet over twee weken nog een laatste Harry-show. “Voor De Toppers maak ik m’n borst vast nat”, lacht ze. “Benieuwd wat ik daar allemaal ga zien. In de tussentijd ga ik oefenen op een betere manier van omschrijven dat Harry een ‘gek dansje’ doet en dat de ‘rook’ die ik zie beter omschreven kan worden als ‘CO2-kanonnen die rook spuiten’. Ik heb vooral heel veel zin in de rest van de shows. De eerste reacties van gebruikers zijn gelukkig positief, dat is heel fijn. Daar doe je het natuurlijk voor.”
Net als Kim dus, die te spreken is over deze uitbreiding van haar concertervaring. “Ik weet niet of ik het bij élk concert zou willen, omdat het soms ook fijn is om gewoon te kunnen verdwijnen in de muziek. Maar voor een grote show als deze vond ik het heel fijn, het gaf een veel vollediger beeld van de avond. Ik zou het anderen zeker aanraden. Ook omdat ik me niet zielig of gehandicapt voelde, het klonk gewoon als een soort Songfestival-verslaggeving. Heel fijn.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Als ik écht transparant ben, komt er nog 1146 euro bij': Ellen gaat váák naar concerten (en dat kostte haar dit in 2025)
Ellen Hensbergen is senior redacteur bij LINDA.nl en richt zich voornamelijk op persoonlijke verhalen en maatschappelijk relevante onderwerpen. Ze woont in hartje Amersfoort en bezoekt in haar vrije tijd het liefst een concert (of dertig).
