Hij is een man die jarenlang zijn vuisten gebruikte om gehoord te worden. Een vader, en tevens dader van huiselijk geweld. Maar terwijl ik naar hem luister, zie ik niet alleen de man die sloeg.
Ik zie ook het jongetje dat op zijn zevende uit huis werd geplaatst.
Trigger warning: dit artikel gaat over huiselijk geweld.
Een kind dat terechtkwam in een tehuis waar hij werd geslagen met pantoffels, een mattenklopper en blote handen, terwijl zijn broer en zus werden gespaard. Hij was het ‘vervelende kind’: ondernemend, te luid, te aanwezig.
Op school werd hij gepest, om zijn achternaam: “Haringboeren zijn niets waard. Ergens daar ontdekte hij dat boos worden een manier was om zichzelf te beschermen. Al vroeg leerde hij dat agressie werkt, omdat het iets oplevert omdat mensen dan luisteren. Wie nooit iets anders leert, blijft dat wapen dragen. Ook later, in een relatie.
'Ze had eindelijk de moed verzameld om aangifte te doen, maar kreeg te horen dat dit zonder getuigen niet kon'
Hoe kan liefde overgaan in geweld? Wanneer wordt die grens overschreden? Hij vertelt dat het begin romantisch was, verliefd. Maar geweld kent een glijdende schaal die vaak pas zichtbaar wordt als je er al middenin zit. Eerst woorden, dan een arm vastpakken, een kaak, gevolgd door schuldgevoel. Bloemen en beloftes – ik doe het nooit meer – tot de volgende uitbarsting zich aandient. Hij benoemt dat verbaal geweld soms nog destructiever is dan fysiek geweld: het dagelijkse kleineren, commanderen en controleren. Je moet luisteren. Je bek houden. Zonder reflectie. Tot hij zichzelf hoorde denken: zij is een object en het object moet vernietigd worden. Hij was bang dat hij haar zou vermoorden.
Zijn partner deed nooit aangifte. Ze was bang. Hij wist zelf niet waar hij terechtkon voor hulp, want naar de huisarts stappen en zeggen: ‘Ik heb mijn vrouw geslagen’, dat doe je niet, zegt hij. Hij ging naar het politiebureau omdat hij bang was haar iets aan te doen, maar werd weer naar huis gestuurd. Hij had iemand nodig gehad die had gezegd: ‘Je gaat nu niet terug.’ Iemand die hem had tegengehouden. Vierentwintig uur crisisopvang, een plan, begeleiding in plaats van maandenlang wachten op hulp na arrestatie.
Sanne (31) werd vermoord omdat ze wilde scheiden: 'In haar eigen huis door de man die ze vertrouwde'
Sinds 2013 gebruikt hij geen geweld meer. Niet omdat hij ‘genezen’ is, maar omdat hij elke dag werkt. Hij bezoekt groepen, praat, maakt zijn emmertje leeg voordat het overloopt. Agressie is, zegt hij, als alcohol of drugs: een verslaving. Inmiddels begeleidt hij andere daders. Agressie is een wapen, maar het kan ook worden ingeleverd mits we de deur openzetten voordat het opnieuw misgaat.
Dit verhaal laat zien dat intieme terreur een maatschappelijk probleem is dat vaak wortelt in de jeugd. Ja, ik zei eerder dat we een mannenprobleem hebben, maar een mannenprobleem komt ergens vandaan. En daar moeten we eindelijk naar durven kijken.
Al die tijd was ik nieuwsgierig naar het verhaal van een dader. Niet om geweld te relativeren, maar omdat ik geloof dat je iets pas echt kunt stoppen als je het durft te begrijpen. Tegelijkertijd benadeelt het systeem vrouwen structureel, terwijl mannen vaak pas in beeld komen wanneer het al volledig is misgegaan.
Ik vind dat we hierom meer moeten focussen op daders, zonder slachtoffers uit het oog te verliezen. Hij bevestigt dat. Wie geweld werkelijk wil stoppen, moet ook durven kijken naar de oorsprong ervan. Niet om daders te sparen, maar om herhaling te voorkomen. Verantwoordelijkheid nemen is geen zachte optie, maar keihard werken. Elke dag opnieuw.
Voel je je onveilig in je eigen huis? Of heb je het gevoel dat iemand in je omgeving in een onveilige situatie verkeert? Je kunt Veilig Thuis 24/7 bellen op 0800 2000 voor advies of om een melding te maken. Ook kun je hen anoniem chatten. Heb je te maken met direct gevaar, bel dan 112.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Achter elk nieuwsbericht over een vermoorde vrouw, schuilt een kind dat wacht op mama'
