Voor het altaar spreken we vol liefde en overtuiging naar elkaar uit dat we voor altijd bij elkaar blijven. Maar wat als één van de twee ziek wordt? Geldt dat voor altijd dan nog? Of drijft de ziekte een huwelijk uiteen?
In deze rubriek spreken we vrouwen die vertellen hoe ziekte de genadeklap voor hun relatie werd. Deze keer deelt Manon haar verhaal.
Hoewel we bij een relatie of huwelijk hopen op een ‘lang en gelukkig’ leven, liegen de scheidingspercentages in de westerse maatschappij er niet om. Het aantal grijze scheidingen neemt toe en uit Europees onderzoek blijkt dat ziekte bij scheiding een bepalende rol kan spelen. Uit de studie, die heteroseksuele koppels tussen de 50 en 64 onder de loep nam, bleek dat zodra de man ziek werd, de kans op scheiding niet per se toenam. Maar bij huwelijken waarin de vrouw een serieuze aandoening kreeg, bleken de scheidingspercentages significant hoger.
Dit betekent uiteraard niet dat ook mannen soortgelijke situaties meemaken. En nee, het is ook niet altijd de man die opstapt bij een ziekbed van de partner. Toch blijken traditionele rolmodellen de cijfers te verklaren.
Als Manon terugkijkt op haar vorige relatie, waren er eigenlijk al lange tijd problemen. “Mijn ex-man was een agressieve en narcistische man en de relatie was altijd al onstuimig. Toch wilden we samen een toekomst opbouwen. We kochten een huis en droomden van een gezin.”
Het stel is zo’n zes jaar samen als hun koophuis is ingericht en de twee kunnen settelen. Maar de dan 32-jarige Manon krijgt slecht nieuws. “Ik had last van bloedingen buiten mijn menstruatie om en liet me onderzoeken bij de huisarts. Aan het gezicht van de dokter zag ik al dat het niet goed was. Er bleek een NEC-tumor van zes centimeter bij mijn baarmoeder te zitten, wat een agressieve kankervorm bleek te zijn.”
Het nieuws komt als een schok. “Ook mijn ex-partner was enorm geschrokken. In de periode dat ik ziek was, was hij er juist heel erg voor mij. Voor zo’n man was dat best bijzonder. Hij ging in een zorgmodus en ik moet eerlijk bekennen, dat ik dat toen heel fijn vond.”
Wat doet een zieke partner met je relatie? 'De machteloosheid is ontzettend zwaar'
Het behandeltraject van Manon is intensief. “Ik kreeg 16 chemo’s, 31 bestralingen en 2 keer brachytherapie waarbij ik 24 uur achter elkaar bestraald werd. Je mocht niet naar het toilet en amper bewegen. Die behandeling heb ik twee keer ondergaan en dat waren hele nare ervaringen. Tegelijkertijd heeft het ook mijn leven gered.”
Door de gevreesde brachytherapie krijgt Manon verklevingen in haar vagina. “Eigenlijk kun je dat voorkomen door de boel open te houden. Maar als je zo ziek bent, moet je echt niet aan een vibrator denken. Daarnaast raakte mijn ex mij niet meer aan. Hij had het idee dat ik besmettelijk of vies was. Terwijl ik bezig was met overleven, hoorde ik tegelijkertijd dat ik geen kinderen meer kon krijgen. Beter worden en overleven was toen het allerbelangrijkste, maar de klap kwam voor mij pas later. Dan zag ik zwangere vrouwen lopen of realiseerde ik me plots dat ik nooit moeder zou worden. Alsof mijn hele vrouw-zijn me was afgepakt.”
Manons ex neemt steeds meer afstand. “Zijn agressieve en narcistische kant werd erger, waardoor ook de ruzies toenamen.” Ondanks de onrust in haar relatie, knapt Manon fysiek snel op en kan ze weer aan het werk. “Mijn ex kwam thuis te zitten en had geen werk meer. Naast mijn baan deed ik alles thuis ondanks de weerslag van de kanker en de ziekte van Crohn die ik ook had. Er was geen intimiteit, ik moest veel huilen en hij maakte me klein. Dat heb ik als een hele nare tijd ervaren.”
De ex van Manon staat er in hun relatie op dat hij vader wordt. “Zijn woorden waren dat hij toch ‘echt een vrouw zocht die hem kinderen zou geven’. Maar door de kankerbehandeling was ik onvruchtbaar. Ik vertelde hem dat hij moest gaan als hij nog kinderen wilde. Maar we konden elkaar niet makkelijk loslaten. Ook ik was bang om alleen te zijn en wie zou mij nog willen met mijn ziekte en aandoeningen?”
'Een op de zes stellen heeft moeite met zwanger worden. Waarom praten we er zo weinig over? Er is zo veel stil verdriet'
Toch blijkt de onvervulde kinderwens de doodsteek voor het stel. “Dat is een hele moeilijke periode geweest. Maar toen de knoop echt doorgehakt was, voelde het tegelijkertijd als een redding. Het bleek dat hij al vrij snel na onze breuk een andere partner had en achteraf denk ik dat zij er ook al tijdens onze relatie was. Met haar heeft hij twee kinderen gekregen.”
Dat scheidingen meer voorkomen bij zieke vrouwen dan bij zieke mannen, valt volgens Manon best te verklaren. “Vrouwen zijn zorgzamer, empathisch en invoelend. En helaas is mijn ervaring dat voor mannen ook het seksuele stuk zwaarder weegt. Seks is fijn, maar niet altijd het allerbelangrijkste. Bij mannen zie ik toch dat zodra seks wegvalt, bijvoorbeeld vanwege gezondheidsredenen, dat een grotere rol kan spelen. Vrouwen kunnen daar denk ik beter mee omgaan.”
Manon leeft na haar relatiebreuk helemaal op. “Ik ging reizen, voelde me vrij, opgelucht en kon doen wat ik wilde. Hoewel ik het nooit verwacht had van mezelf, ging ik zelfs daten.” Toch merkt ze dat haar ziekte mannen afschrikt. “Mannen willen geen vrouw die ziek is.” De ziekte van Crohn, waar Manon nog steeds mee worstelt, kent fases. Stress verergert bij haar de symptomen. “Nu is de Crohn erger en ben ik ook blij dat ik geen man heb. Daar wil je niemand mee lastigvallen. Maar een mens verlangt naar liefde en steun en ja, ik ook.
Manon omschrijft haar vorige relatie als een ‘heftige periode’. “Ik heb wel spijt dat ik niet eerder bij hem weg ben gegaan, maar het leven loopt zoals het loopt. Daarnaast ben ik dankbaar dat ik geen kinderen met deze man heb gekregen. Ik heb er uiteindelijk ook een hoop van geleerd en kijk nu echt anders naar het leven.” En de toekomst? “Hoewel ik ben afgekeurd, zou ik heel graag weer willen werken. Zodra ik me beter voel, ga ik dat of vrijwilligerswerk doen. Stilzitten is niks voor mij. Ik wil weer sporten, leuke dingen doen en hoop toch dat ik ook een leuke man tegenkom. Een die het niks uitmaakt dat ik ziek ben. Iemand die me helemaal neemt zoals ik ben.”
De namen van de geïnterviewden zijn gefingeerd.
De hele maand maart lees je op LINDA.nl/PAULINE alles wat gasthoofdredacteur Pauline Wingelaar belangrijk vindt.
Judiths (53) chronische ziekte blijkt doodsteek voor 35 jaar huwelijk: 'Hij had smoesjes en werd geheimzinniger'
