Voor het altaar spreken we vol liefde en overtuiging naar elkaar uit dat we voor altijd bij elkaar blijven. Maar wat als één van de twee ziek wordt? Geldt dat voor altijd dan nog? Of drijft de ziekte een huwelijk uiteen?
In deze rubriek spreken we vrouwen die vertellen hoe ziekte de genadeklap voor hun relatie werd. Deze keer deelt Judith haar verhaal.
Hoewel we bij een relatie of huwelijk hopen op een ‘lang en gelukkig’ leven, liegen de scheidingspercentages in de westerse maatschappij er niet om. Het aantal grijze scheidingen neemt toe en uit Europees onderzoek blijkt dat ziekte bij scheiding een bepalende rol kan spelen. Uit de studie, die heteroseksuele koppels tussen de 50 en 64 onder de loep nam, bleek dat zodra de man ziek werd, de kans op scheiding niet per se toenam. Maar bij huwelijken waarin de vrouw een serieuze aandoening kreeg, bleken de scheidingspercentages significant hoger.
Dit betekent uiteraard niet dat ook mannen soortgelijke situaties meemaken. En nee, het is ook niet altijd de man die opstapt bij een ziekbed van de partner. Toch blijken traditionele rolmodellen de cijfers te verklaren.
Meer mensen scheiden op latere leeftijd: 'De focus verschuift weer van gezin naar relatie, en dat kan uitdagend zijn'
Hoewel Judith en haar jeugdliefde aan het begin van hun relatie een onbezonnen en zorgeloos leven leiden, verandert er een hoop als hun zoon geboren wordt. Na zijn geboorte belandt Judith namelijk in de medische molen, legt ze uit. “Zowel lichamelijk als geestelijk kreeg ik een knauw. Ik ben gediagnosticeerd met hemochromatose, een ijzerstapelingsziekte, waarvoor ik intensieve behandelingen en operaties moest ondergaan.
Door mijn aandoening kreeg ik allerlei klachten, zoals gewrichtspijnen, auto-immuunproblemen, schildklierklachten en cognitieve problemen. Ik bleef jarenlang sukkelen, maar probeerde tegelijkertijd aan mezelf te werken en mijn steentje bij te dragen aan de maatschappij. Maar ik bleef ziek. Inmiddels weet ik dat ik met deze chronische ziekte moet leren leven.”
Judith legt uit dat ook haar relatie lijdt onder haar ziekbed. “Ik kon niet het leven leiden dat ik graag wilde. Ik kon niet meer sporten, geen sociale activiteiten doen, moest stoppen met mijn werk en we moesten meermaals verhuizen. Mijn ex-man ging tijdens ons huwelijk steeds meer zijn eigen ding doen. Daar heb ik hem nooit in tegengehouden, maar er kwam tegelijkertijd steeds meer druk op onze relatie te staan.”
'Rondkomen van 65 euro per week bleek onhaalbaar': Ellen (50) belandde na haar scheiding in de schulden
“Dat werd tijdens de coronacrisis erger”, vertelt Judith. “We kwamen allebei thuis te zitten door Covid. Ik vanwege mijn gezondheid, hij omdat hij niet meer naar kantoor mocht. Tegelijkertijd waren we bezig met een verbouwing en probeerden we er toch het beste van te maken. Maar we zaten te veel op elkaars lip. Ik merkte dat hij zich vaker terugtrok en de spanningen liepen steeds hoger op. Hij was vaker weg, de intimiteit verdween en we communiceerden amper. Als we dan toch probeerden te praten, mondde het uit in ruzie.”
Vier jaar geleden voelt Judith dat er iets speelt. “Hoewel we vroeger nooit geheimen voor elkaar hadden, merkte ik dat hij geheimzinniger werd met zijn telefoon en inlogcodes veranderde. Hij had smoesjes en er waren meer vreemde signalen. Totdat hij plots vertelde: ‘Ik heb iets stoms gedaan’.”
Judith hoort aan dat haar man contact heeft met andere vrouwen en seks tegen betaling overweegt. “Ik ben heel rustig gebleven, heb gezegd dat hij aan zichzelf moest werken en we in therapie moesten. We hebben twee therapiesessies gehad, maar de derde sessie kwam niet van de grond.” Judiths stem breekt. “Dat is een zware periode geweest. Hoewel ik nog geprobeerd heb om hem bij de therapie te krijgen, stond zijn besluit vast: hij wilde na ruim 35 jaar huwelijk niet meer verder.”
Hier moet je financieel op letten wanneer je gaat scheiden: 'Sla eens met de vuist op tafel'
Judith omschrijft die tijd als een ‘rotperiode’. “Ik was nog herstellende van de operatie, probeerde te reïntegreren in een werktraject en volgde therapie, maar de scheiding schudde de boel behoorlijk op. We woonden ook nog lange tijd in hetzelfde huis. Onze scheiding werd een vechtscheiding en uiteindelijk moesten er zelfs advocaten aan te pas komen. De afwikkeling daarvan is nog steeds niet klaar. De spanningen liepen zo hoog op dat we geen contact meer met elkaar hebben.”
Ze kijkt er niet van op dat het aantal scheidingen bij zieke vrouwen, hoger ligt dan bij zieke mannen. “De vrouw blijft toch de zorgzame thuis en staat grotendeels klaar voor het gezin. Veel zorgtaken komen op de schouders van vrouwen terecht en ja, we cijferen onszelf ook makkelijker weg.”
Judith heeft inmiddels een eigen huis, maar heeft een heftige tijd achter de rug. “Ik praat nog steeds met dezelfde psycholoog en ben wat opgekrabbeld. Ook ben ik begonnen met een cursus om sterker in mijn schoenen te staan. Soms lach ik erom en soms voel ik me somber. Toch voelt het alsof ik gefaald heb, zeker tegenover mijn zoon. Die had ik dit allemaal niet willen aandoen. Ik hoor van anderen dat ik meer mezelf ben. Ondanks dat het zwaar is, wil ik verder met mijn leven en weer meedraaien in de maatschappij. Ik denk dat het tijd nodig heeft.”
De namen van de geïnterviewden zijn gefingeerd.
De hele maand maart lees je op LINDA.nl/PAULINE alles wat gasthoofdredacteur Pauline Wingelaar belangrijk vindt.
Scheiden of bij elkaar blijven? Het kan ook anders, weet psycholoog Susanne Maris: 'Hou het goede'
