‘De kennismaking met de hoofdstad van Champagne voelt als een plotselinge verliefdheid’

Al toerend door la Champagne zijn er drie vragen die rondzingen in ons hoofd: hoeveel glazen champagne kun je met goed fatsoen drinken, is de kofferbak groot genoeg en waarom hebben we deze trip niet eerder gemaakt? We hebben nooit beweerd geografische genieën te zijn, maar dat de meest noordelijke wijnstreek van Frankrijk zó dichtbij ligt? ­
Wisten wij veel.
De Champagnestreek bestaat uit twee regio’s: de ene ligt rondom de driehoek Reims-Épernay-Châlons-en-Champagne, de andere begint ten zuiden van Châlons en wordt begrensd door Bar-sur-Aube, Bar-sur-Seine en Mussy-sur-Seine. Wij gaan op ontdekkingsreis naar die eerste, het meest noordelijk, op slechts vijf uur rijden vanaf Utrecht. ’s Ochtends een beetje bijtijds uit bed en dan met de lunch aan de bubbels, is het idee.
Richting Reims begint het landschap licht te glooien en komen de ­eerste druivenranken in zicht. Ze wortelen in een kalkbodem die negentig miljoen jaar geleden ontstond, toen het water van een binnenzee zich hier terugtrok. Het is een zachte bodem, wat maakt dat de wortels van wijnstokken zich diep de grond in werken om mineralen op te slurpen. De krijtlaag is ook perfect voor het uithouwen van kelders, daar zullen we later achter komen. Maar eerst Reims. Best Western Hôtel de la Paix in het stadscentrum heeft moderne, betaalbare kamers en binnen een kwartier zitten we aan de champagne op het terras van art-decobistro Café du Palais. Naar oud gebruik dippen we biscuits des roses in onze coupes; brosse koeken van bakker Fossier die verdomd veel weg hebben van onze lange vingers. Verderop heeft ook het Place du Forum terrassen in overvloed. In een van de hoeken van het plein vind je Le Crypto, het restaurant waar de sterrenchefs van Reims eten op hun sporadische vrije avonden. Aangrenzend, in Rue de Tambour, vind je winkels vol curiosa en antiek. Aan Rue de Mars wemelt het van de boulangeries, fromageries, charcuteries en poissonneries. Ja, zelfs als je niet van champagne houdt, heb je veel te zoeken in Reims: de stad heeft goed eten tot kunst verheven. Aan het eind van de eetstraat liggen de Halles du Boulingrin, waar op woensdag, vrijdag en zaterdag een markt vol lekkernijen te vinden is en elke eerste zondag van de maand een vintagemarkt.

De kennismaking met de hoofdstad van Champagne voelt als een coup de foudre – een plotselinge verliefdheid waar niet aan valt te ontkomen. En dan hebben we de middeleeuwse kathedraal nog niet eens gezien. In deze gotische kerk zijn 33 koningen gekroond en daar is de stad trots op: elk weekend staat het exterieur van de kathedraal tijdens lichtshow Regalia in de spotlights.

MONNIKENWERK
Drank van de goden, belletjeswijn, sjampoepel: troetelwoorden genoeg voor de drank die bij toeval ontstond. Dat ging – in het heel kort – zo: wijn bevat gistcellen, die ’s winters een diepe slaap houden. Tijdens het voorjaar ontwaken ze en komt er een tweede moment van gisting op gang. Het koolzuur dat vrijkomt kan niet ontsnappen en mengt zich met de wijn in de fles: er ontstaat een tikkende tijdbom. Na een flink aantal gevaarlijke taferelen met ontploffende flessen, bedacht monnik Pierre Pérignon (1638-1715) dat het beter was om de kurk met schroefdraad vast te zetten. De beste champagne van Moët & Chandon, juist, de Dom Pérignon, is naar deze monnik vernoemd.
Louise Pommery krijgt in de regio ook alle eer. Zij was het die in 1874 de eerste brut champagne maakte, anders dan de zoete champagnes uit de negentiende eeuw. Haar blauwe chateau vind je aan Place du Général Gouraud. Even verderop tref je Veuve Clicquot ­Ponsardin aan Rue Albert Thomas. Alle champagnehuizen zijn open voor bezoek – dat laten we ons geen twee keer zeggen. Die Fransen zijn niet op hun achterhoofd gevallen, ontdekken we: elk huis beschikt over een winkel met picknickmanden, surfplanken, samenwerkingen met Stella McCartney en Pharrell Williams … bedenk het en het is te koop. Ook is er vaak een bistro om te lunchen, of op z’n minst een proeflokaal waar je van een glaasje kunt nippen. En da’s alleen nog maar bovengronds: ondergronds is nog veel meer te zien.

We duiken de donkerte van de kelders van Taittinger in. Sinds 1734 rijpt de naamgevende familie hun champagnes in kalksteengroeven twaalf meter onder de grond, waar het tien graden is. De kalk zorgt voor een constante temperatuur en vochtigheid, perfect voor de rijping. Champagne mag gemaakt worden van maar een paar druivenrassen: pinot noir, pinot meunier en chardonnay. De meeste champagnes zijn een blend van de drie. Wordt er alleen gebruikgemaakt van de ­chardonnay, dan leest het etiket ‘blanc de blancs’; met alleen pinot noir of pinot meunier staat er ‘blanc de noirs’ op de fles. Na de druivenblend wordt gist en suiker toegevoegd en kan het rijpingsproces beginnen. Deze en nog veel meer Triviant-achtige info doen we op tijdens een tour. Zo leren we dat tussen druivenoogst en champagne algauw vijftien maanden zit. En dat je er goed aan doet om het in een tulpvormig glas te schenken: hierin komen de aroma’s veel beter tot hun recht dan in een flûte.

BOMBASTISCH OF SUBTIEL
In een halfuurtje rijden we van Reims naar Épernay. Beginnend bij Place de la République wandelen we de 1,6 kilometer lange laan af richting Châlons-en-Champagne, over keien die ons leiden naar steeds weer een ander champagne­huis. Ze variëren van bombastisch (Moët & Chandon) tot elegant (Perrier-Jouët) en subtiel (De Venoge). Tuurlijk kopen we een doosje, wel twee ook.

Verder toeren we, over landwegen en langs velden. Stoppen doen we bij boeren die voor hun champagne dezelfde druiven gebruiken als de grote huizen. We leren dat een magnum de beste maat is om te kopen, omdat de wijn in die fles meer ruimte heeft gekregen om zich te ­ontwikkelen. En nu we toch in de buurt zijn, pikken we Troyes even mee. Een kleine stad van hout en steen, vol vakwerkhuizen. Een brand in 1524 verwoestte jammer genoeg het historisch centrum, maar de wederopbouw van al dat moois uit middeleeuwen en renaissance gebeurde in dezelfde stijl, waardoor de straten nog net zo charmant ogen. We nemen een aperitief en eten licht en lekker bij restaurant BAM.
Als kers op de taart tuffen we de volgende middag naar landgoed Relais & Châteaux’ Château de Courcelles in Courcelles-sur-Vesle. Na een ritje over de kronkelende oprijlaan doemt het zeventiende-eeuwse kasteel op. We voelen ons direct hoofdpersoon in een eigen versie van The Crown of Bridgerton. Christian Dior ook, hij feestte hier graag. De culinaire vondsten van Massimiliano Sena in La Table de Courcelles had meneer Dior vast ook gewaardeerd.
Als we de volgende ochtend wakker worden, genieten we van ontbijt met croissants en stappen weer in de auto. We kiezen de rustigste route naar het ­noorden en vergapen ons aan stille dorpjes en huizen met luiken in het mooiste blauw. Hard-rijden-snel-thuis is hier niet slim, want onderweg zijn er nog genoeg champagneboeren te bezoeken met unieke terroirs. En vergeet ook de vide-greniers – rommelmarkten – niet, meestal op zondag. Met een beetje geluk ligt er een vintage champagne­koeler op je te wachten of een set schitterende glazen. Na wat passen en meten vind je naast al die flessen in de kofferbak vast nog wel een plekje.•

Dit artikel is afkomstig uit LINDA.253 – Zomer vol liefde, lees hier het hele magazine.

‘Snoeperige, pastelkleurige huizen, kronkelende straatjes: elke hoek is een foto waard ’Lees ook