Chris Zegers: ‘Behoefte aan controle is mij volstrekt vreemd: hoe minder ik weet, hoe rustiger ik word’

Hoe ziet het komende reisschema eruit?
“Vrijdagochtend vertrek ik om kwart over acht vanaf Amsterdam Centraal met de trein naar Parijs. Dan via Barcelona en Madrid helemaal naar Cadiz in Zuid-Spanje. We gaan naar Tarifa en trekken door Marokko in. De treinreis an sich kleurt het thema. Onze achterliggende gedachte is dat we willen laten zien dat we altijd zullen blijven reizen, het is een levensbehoefte. Een derde of vierde levensbehoefte, voor sommigen misschien pas een achtste levensbehoefte, maar de wens om te reizen zal altijd blijven bestaan. Omdat de mens een eropuit trekkende soort is. Met onze reis willen we laten zien wat per trein mogelijk is. Het is minder belastend voor het milieu en het is nog steeds enorm waardevol: je doet jezelf niks tekort als je per trein reist. Sterker nog, het levert meer op. Al reizend naar Marokko vormen de verhalen zich onderweg.”

Je zit bijna 25 jaar in het reisprogrammavak. Terwijl je toch echt ‘nee’ zei toen Floortje Dessing je destijds vroeg.
“Daarop zei zij: ‘Wát zeg je?’ Ik antwoordde: ‘Presenteren, ik zie dat niet zo voor mij.’ Ik had nooit de ambitie om te presenteren en had er ook geen voorbeeld in. Ja, Boudewijn Büch vond ik een fenomeen, maar mijn helden waren muzikanten. Destijds kreeg ik in de media vaak het verwijt dat ik niet kon kiezen: was ik nou acteur, zanger of, als gevolg van mijn studie, econoom? Men leek me te willen vastpinnen op een recht pad, terwijl ik dat rechte pad helemaal niet interessant vond. Ik was het acteervak ingerold door een Heineken-commercial en kreeg leuke klussen aangeboden. Het setleven sprak me erg aan. De creativiteit ervan, hoe alles draait om overgave en durf: je móét in contact gaan met elkaar, anders heb je geen scène.” Grommend: “Waah. Dat vond ik te gek. Ik kreeg er nog geld voor ook. Tot aan dat moment had ik het volwassen leven gezien als één groot drama. ‘Geniet van je schooltijd, het is de mooiste tijd van je leven’, je hoort het zo vaak. Alsof daarna alles minder wordt en het werkende leven niet leuk is. Afstuderen voelde daardoor als het begin van het einde, maar nu was er het leuke acteren. Al doende leerde ik welke klussen ik moest weigeren. Musicals bijvoorbeeld. Ik ben ooit gevraagd voor Jesus Christ Superstar en ik kwam er pas tijdens de auditie achter dat ik geacht werd musicalliederen te zingen. Ik proestte het uit: ‘Maar dat is verschrikkelijk!’ De hoofdrolspeelster had er zin in, ik niet. Ik had mijn portie muziek al gehad. Mijn ervaringen als zanger waren … niet bijster succesvol. Ik kreeg ervan langs in het publieke domein. Terecht, je moet je sporen verdienen. Na dat avontuur kwam de kans van Floor. ‘Welke gek zegt hier nee tegen’, zei ze en ik dacht: volgens mij moet ik eventjes verdwijnen uit de spotlights. Die avond ging ik uit met een maatje en ik besprak Floors aanbod. Die vriend zei: ‘Dus jij kunt op reis, waar je van houdt. Je kunt de wereld over, waarschijnlijk met leuke mensen, en jij zegt nee. Ben je gestoord?’ Het ontbrak me aan een strak tegenargument. De volgende dag heb ik Floor gebeld dat ik een fout had begaan.”

Hoeveel reizen maakte je in de daaropvolgende jaren?
“Tien per jaar van elk twee of drie weken lang.”

En hoeveel zijn dat er nu?
“De helft. Twee weken van huis weg is nu mijn maximum, dat heb ik zelf mogen aangeven en het is de afspraak die ik met Marije heb gemaakt. Toen we elkaar 25 jaar geleden leerden kennen, waren we jong en uitbundig. Het was niet het juiste moment voor ons om te settelen en na een halfjaar ging onze relatie over. Vijftien jaar geleden kruisten onze levens weer en voelde het direct als grote liefde. Marije wist: dit is Chris, hij reist veel en graag en dat was helemaal oké. Nu zegt ze soms: ‘Moet je niet vaker lekker op pad gaan? Je wordt er zo blij van.’ Natuurlijk moeten er dingen worden besproken als je een gezin sticht. Toen ons eerste zoontje zich aandiende, heb ik nooit twijfel gehad of het moeilijk zou worden met mijn werk. Ik zie reizen als verrijking van het leven en het vaderschap als een nog grotere verrijking van het leven, die twee hebben nooit met elkaar gestreden. Ik voel dezelfde reislust als vroeger. Met het verschil dat het tegenwoordig voelt als liefdesverdriet zodra ik mijn huis verlaat. Ho, niet heel zwaar, meer in romantische zin. Want mijn gezin missen, is waardevol. Mijn gezin is de bron van liefde die me die pijn doet voelen. Dat is toch het meest waardevolle wat er is?”

Hoe verloopt zo’n afscheid als je weggaat voor ‘3 op Reis’?
“De jongens staan weleens met natte wangetjes te zwaaien. Voor hen zal het makkelijker worden naarmate ze groter worden en hun eigen leven krijgen. Voor mij lijkt het moeilijker te worden. Ik zit te slikken tot ik op de ring van Amsterdam rijd en kom ook veel liever thuis dan vroeger. Mijn kinderen wil ik meegeven dat het werk me energie en ervaringen oplevert. Het stigma van een reisprogramma-maker is dat ik altijd weg ben, maar ik ben juist extreem veel thuis. Als ik niet op reis ben, ben ik namelijk écht thuis. Alle dagen, hele dagen bij mijn gezin. Zwemmend met de kinderen in de gracht, voetballend in het bos. Op reis bel of facetime ik twee, drie keer naar huis. Als ik in een leuk hutje zit bijvoorbeeld, of tijdens een ritje met een bijzonder vervoersmiddel. Het zijn gesprekken zonder zwaarte waarin ze zien hoe fijn en interessant het is. Ik vertel ze, op z’n Freek Vonks, over een anaconda die ik gezien heb. Het is een geweldige manier om kinderen te laten zien hoe leuk de wereld is.”

Wat is de kracht van reizen?
“De culturele verrijking die het oplevert en waarmee je begrip creëert door met eigen ogen te horen en zien hoe andere mensen leven. Je komt in contact met een alternatieve manier van denken, dat is voor mij wezenlijk waar reizen om gaat. Sommige mensen worden bang als iets niet volgens rechte lijnen gaat, ik wil dat meanderende pad juist opzoeken. Behoefte aan controle is mij volstrekt vreemd. Hoe minder ik weet wat er gaat gebeuren, hoe rustiger ik word. In de vrijheid voel ik ruimte om dingen gewoon te laten ontstaan. Al reizend word je continu geprikkeld en verrast en dat kan er zomaar toe leiden dat je met jezelf aan de slag moet, of op z’n minst laat het je nadenken over hoe je zelf in het leven staat. ‘Jij hebt makkelijk lullen met je dikbetaalde reisbaan’, zeggen mensen soms. Maar dat is helemaal niet waar. Ik ben freelancer, heb geen zekerheid over mijn salaris en maak je geen zorgen: bij de publieke omroep verdien je niet onevenredig veel geld. Als ik rijk had willen worden, had ik wel andere keuzes gemaakt in mijn tv-carrière. Of was ik wel gaan werken als lege huls op de Zuid-As apenrots. Slagen in het leven zit ’m niet in partner worden binnen een accountantskantoor of in het rijden van een dikke auto, dat soort gelul. Autonoom zijn en een gelukkig en liefdevol leven leiden, dan ben je wat mij betreft geslaagd.”

Wat zijn goudomrande reisherinneringen?
“Je laat me toch niet kiezen! De gezinsreizen naar Portugal en Azië waren sowieso vakanties voor in de boeken. Mijn gezin kijkt vrijwel nooit naar reisprogramma’s en op vakantie neem ik ze mee in de verwondering. Als ze grote spinnen in een bad zien bijvoorbeeld. Of als ze surfen – ik niet, ik ben kansloos slecht. Samen in de krakkemikkigste junglehut voelen we ons als gezin versterkt. De mooiste herinneringen van 3 op Reis schuilen in de momenten die kleur brachten in onverwachte zin. Kijk, afzien verheerlijk ik niet per definitie, maar als ik reis, haal ik er eerlijk gezegd wel veel genoegdoening uit als het zwaarder wordt. Varen op een schommelende zee waardoor je allemaal moet spugen, dat is balen. Je armen niet kunnen uitstrekken in de trein als je derde klas reist en letterlijk tussen de ruftende kippen zit, ook niet heerlijk. Maar daarna, als je denkt, poeh, het is achter de rug, dan voel je je extreem goed. Daar geniet ik intens van. Op Pico, een van de vulkaaneilanden van de Azoren, filmden we eens een behoorlijk uitdagende klim. Wij met z’n drieën de vulkaan op, we zouden overnachten in een tentje in de krater. Het regende en waaide met windkracht zes, zeven. Laat ik het zo zeggen: ik heb de neiging met zo min mogelijk ballast op reis te gaan, het past bij wijze van spreken allemaal in een supermarkttasje, maar voor deze reis had ik wel héél licht ingepakt. Nog nat van de beklimming zetten we ons tentje op, toen het begon te sneeuwen. Ik was kleddernat en kon niet stoppen met rillen. Zes uur lag ik te vernikkelen van de kou in mijn slaapzakje.” Lachend: “Ik kwam er niet meer uit! Het was zo vreselijk koud. Ik stond stram op, was helemaal naar de haaien gegaan. Ik kruip mijn tentje uit en jezuschristus, ik zie een zonsopkomst van heb ik jou daar. De mooiste ooit. Mijn beleving op dat moment heeft te maken met het feit dat ik eerst die nacht door moest. Oké, ik was de enige hansworst van ons team die op pad was gegaan zonder thermo-ondergoed, maar daardoor blijft deze hele ervaring me eeuwig bij.”•