Toch is het volgens Van der Helm voor een groot deel van die mensen beter als ze vroeger naar bed gaan, in plaats van dat ze later hun bed uit gaan. “Iedereen heeft een ideale bedtijd en een bepaalde slaapbehoefte. Mijn ideale bedtijd is bijvoorbeeld 22.00 uur. Als ik een goede nacht heb gemaakt, kan ik rond 06.00 of 06.30 uur opstaan.”

Lees ook
Slecht geslapen? Zo zorg je ervoor dat je wél een goede nacht maakt

Avond- of ochtendmens

Maar dat geldt lang niet voor iedereen. “Er zijn ook avondmensen die niet voor 00.30 uur slapen. Zij kwamen voorheen in de knel. Hadden vaak last van een slaaptekort. Deze groep vaart wel bij het thuiswerken, omdat ze nu langer kunnen blijven liggen. Is je ideale slaaptijd 22.00 uur, maar ga je later naar bed omdat je blijft Netflixen, dan ga je later slapen dan voor jou ideaal is en veroorzaak je een slaaptekort. Je krijgt niet de ideale combinatie van lichte en diepe slaap en remslaap.”

Hoe je erachter komt wat de ideale tijd is om naar bed te gaan? “Je moet ervoor zorgen dat je op een natuurlijke manier wakker kunt worden. Als je weet dat je een wekker nodig hebt, moet je eerder naar bed gaan. Als je ’s avonds binnen vijf minuten in slaap valt, ben je te laat naar bed gegaan. Vervroeg je slaaptijd geleidelijk, in stappen van 15 minuten per keer. Als je ontspannen naar bed gaat en het kost je ongeveer een half uur om in slaap te vallen, dan heb je je ideale slaaptijd gevonden.”

De extra minuten tot uurtjes nachtrust zijn volgens Van der Helm – hoe dan ook – mooi meegenomen. Een goede nachtrust maakt je fysiek en mentaal fris en uitgerust. “Als je goed slaapt zie je dat terug op allerlei cognitieve domeinen: je kunt beter beslissingen nemen, kritisch nadenken, je emoties managen en empathie tonen. Ook verkleint het de kans op hart- en vaatziektes, type 2-diabetes, virussen, bacteriële infecties, alzheimer, angststoornissen, verslavingen en depressies.”

Lees ook
Ruim de helft van de Nederlanders verkiest goede nachtrust boven sex

Gezondheidsvoordelen

Zelf heeft ze het snel in de gaten wanneer ze een tijdlang niet goed geslapen heeft en wat de gevolgen daarvan zijn. “Maar veel mensen worden chagrijnig wakker en hebben niet door dat dat komt doordat ze niet goed geslapen hebben. Leer het herkennen, zodat je gemotiveerder bent er iets aan te doen, mocht het niet optimaal zijn.”

Wat kan het lekker zijn om wat langer te blijven liggen. Of veel langer, als het weekend is. Is té lang slapen slecht voor een mens? “Nee hoor. Als je lang uitslaapt, is dat een teken dat je een slaapschuld hebt opgebouwd die je nog moet afbetalen. Dat kun je zeker doen door uit te slapen, maar dat is niet de optimale manier. Je pakt er namelijk niet meer diepe slaap mee. Daardoor kun je beter zorgen voor een goed ritme of ’s middags een dutje doen.”

Lees ook
Da’s duur snurken: deze slaapkamer kost maar liefst honderdduizend euro

Neurowetenschapper dr. Els van der Helm.