Rellen, bommen en geweld: dit weten we over de onrust in Jeruzalem

11.05.2021 | 14:37 UUR | Rowan Peperkamp

Al decennialang eisen twee volkeren en drie wereldreligies de stad Jeruzalem op. Door de instabiele politiek, de ramadan en de huisuitzetting van Palestijnen, lopen de spanningen op dit moment hoog op.

We leggen je uit wat er aan de hand is in Jeruzalem.

Jeruzalem

De afgelopen dagen zijn honderden Palestijnen en tientallen Israëlische politieagenten gewond geraakt. Rondom de Al-Aqsamoskee op de Tempelberg gooien Palestijnen met onder andere stenen. De politie zet traangas en flitsgranaten in. Ondertussen is zowel Israël als Hamas, de groepering die macht heeft in de Palestijnse Gazastrook, overgegaan tot raketaanvallen.

In Gaza zouden door Israëlische luchtaanvallen twintig Palestijnen om het leven zijn gekomen, onder wie negen kinderen. Het Israëlische leger claimt ook acht Hamas-leden te hebben gedood. Het is voor het eerst sinds de oorlog tussen Israël en Hamas in 2014, dat er knallen en sirenes klinken door raketbeschietingen.

Tekst gaat door onder de foto’s

Jeruzalem

Israël

Om te begrijpen waar dit geweld vandaan komt, moeten we terug naar 1948, het jaar van de oprichting van de staat Israël. De VN besloot toen dat het voormalige Engelse mandaatgebied Palestina moest worden verdeeld tussen Joden en Palestijnen. Sindsdien bestaat Jeruzalem uit twee delen. Zowel de Joden als de Palestijnen claimen namelijk zeggenschap over de stad. In de oorlog die volgde veroverden de Israëliërs West-Jeruzalem en kreeg Jordanië Oost-Jeruzalem in handen.

In de Zesdaagse Oorlog in 1967 veroverde Israël ook het oostelijke stadsdeel en de Westelijke Jordaanoever. Het westen wordt nu dus volledig bewoond door Joodse Israëliërs. Maar ook in het Palestijnse Oost-Jeruzalem wonen Israëliërs, die dat deel van de stad ook als Israëlisch gebied beschouwen. Dit in tegenstelling tot de internationale gemeenschap, die het oosten ziet als bezet Palestijns gebied.

Lees ook
Zeker 44 doden en 150 gewonden door verdrukking bij joods festival in Israël

Oude Stad Jeruzalem

Waarom beginnen de ongeregeldheden zo vaak in de Oude Stad? Het kleine, ommuurde centrum van Jeruzalem is een soort hogedrukpan. Er komen drie grote religies samen: jodendom, christendom en islam. Naast Medina en Mekka is de stad, met de Al-Aqsamoskee op de Tempelberg, een belangrijke plek voor de islam. Maar op de plaats van die moskee stond voorheen een orthodox-joodse tempel en ook voor christenen is het een heilige stad.

Omdat Jeruzalem zo belangrijk is voor deze drie bevolkingsgroepen, is de politiek een heikel punt. Zowel Israël als de Palestijnse Autoriteit claimen Jeruzalem als hun hoofdstad. Daarom is het vrijwel onmogelijk om een stabiele regering te vormen.

Uithuiszetting

Terug naar de oplopende spanningen van de afgelopen weken. Directe aanleiding is de voorgenomen uithuiszetting van Palestijnen in de wijk Sheikh Jarrah. Daar wonen nakomelingen van de Palestijnen die in 1948 uit hun dorpen werden verjaagd of op de vlucht sloegen toen de staat Israël werd gecreëerd. Vorige week bepaalde een Israëlische rechter dat Palestijnse families in de wijk moeten plaatsmaken voor Joodse Israëliërs. Palestijnen gingen daarop de straat op omdat ze vrezen dat de geschiedenis zich zal herhalen.

Israël weerlegt dat en noemt de uithuiszetting een ‘onroerendgoed kwestie’. De Palestijnen gaat het echter niet om een paar bakstenen, maar om het feit dat het hun steeds lastiger wordt gemaakt. Ze moesten en moeten steeds meer inleveren: van huizen en land tot burgerlijke vrijheden.

Lees ook
Gerlienke Meijer woont in Israël: ‘Het lijkt hier wel postcorona’

Ramadan

Zoals vaker, bereikten de spanningen het kookpunt tijdens de vastenmaand ramadan. De bom barstte toen Israël het aantal Palestijnen dat kon bidden bij de Al-Aqsamoskee beperkte, door hekken te plaatsen. De rellen die toen uitbraken, resulteerden uiteindelijk in raketaanvallen over en weer.

Na de luchtaanvallen tussen Hamas en Israël, liet de Israëlische premier Netanyahu weten dat Israël “met grote kracht zal reageren” en dat “zij die ons aanvallen een grote prijs betalen”. Ook Hamas stelt dat “onze reactie stevig en pijnlijk zal zijn en verwachtingen van de vijand zal overtreffen.” De Israëlische premier spreekt de verwachting uit dat de gevechten nog wel even aanhouden.