Lisette (38) koos bewust voor solo moederschap: 'Ik heb me suf gedatet, maar dat liep nergens op uit'

Stevig traject

Via een donorbank in het ziekenhuis, na een wachtlijst van bijna twee jaar en een stevig traject van gesprekken en screening, werd ze moeder. In Alles is familie vertelt ze over haar keuze, de zwangerschappen die verre van makkelijk verliepen, en waarom ze op dit moment van niemand anders afhankelijk wil zijn.

‘Ik heb me suf gedatet, echt dat je er bijna beroerd van werd’

Lisette droomde al op jonge leeftijd van het moederschap, maar een serieuze relatie kwam er nooit. “Ik heb in mijn leven eigenlijk nooit echt een échte relatie gehad”, vertelt ze. Ze probeerde het wel. “Ik heb me ook echt suf gedatet hoor, echt, dat je er bijna beroerd van werd. Maar dat liep altijd op niks uit.”

Op een gegeven moment merkte ze dat daten voor haar een andere lading kreeg. “Dan ga je niet kijken: is het leuk om met diegene op vakantie te gaan? Je moet wel iets verder kijken of je daar iets serieus mee kan vormen. Iets voor de lange termijn.” Toch bleef het stil. “Misschien wist ik diep vanbinnen altijd al wel dat ik bewust alleen moeder wilde worden. Dat idee vond ik eigenlijk gewoon heel prettig.”

Van antikraakwoning naar wachtlijst van bijna twee jaar

Toen Lisette haar wens besprak met haar ouders, kreeg ze meteen steun. “Die stonden er ook wel voor open. Zij vonden het ook heel mooi. Mijn ouders wisten dat ik heel graag moeder wilde worden. Dan wordt het automatisch ook een beetje hun wens dat het mij mag lukken.”

Ze koos bewust voor een Nederlands ziekenhuis boven een buitenlandse donorwebsite. Ze zag het niet zitten om een donorvader uit een ander land te hebben voor haar kinderen. “Wereldwijd kunnen ze op die manier heel veel halfbroers of -zussen hebben, dat leek me voor de meiden geen fijn idee. In Nederland is dat beter geregeld, met een maximaal aantal kinderen per donor. En het contact met de donorvader verloopt in het buitenland ook niet altijd soepel. Hier in Nederland zijn daar regels voor en is het gewoon beter geregeld.”

Toen ze zich inschreef, woonde ze nog in een antikraakhuis. “Ik dacht: ik moet me wel inschrijven voor een reguliere woning, en in de tussentijd ga ik gewoon kijken wat ik kan bereiken.” Uiteindelijk lukte het haar zelfs om alleen een huis te kopen voordat de wachtlijst in het ziekenhuis, ruim anderhalf jaar tot bijna twee jaar, voorbij was.

Gekeurd worden om moeder te mogen worden

Voordat ze aan de beurt was, moest Lisette langs de huisarts voor een verwijzing, een vragenlijst invullen, in gesprek met een arts en zelfs een psychologische test doorlopen. “Ze willen je vooral voorbereiden op wat er komen gaat. Ze screenen je op van alles: kun je een veilige basis bieden, heb je goede mensen om je heen, dat vinden ze ook heel belangrijk, dat je er niet in je eentje voor staat.”

Dat voelde in het begin ongemakkelijk. “In eerste instantie dacht ik: hoezo gaan jullie dit voor mij bepalen? Iedereen die maar wil, kan in principe gewoon zwanger worden.” Toch snapte ze het uiteindelijk wel. “Ik vind het ook wel goed dat het op die manier gedaan wordt, dat niet iedereen maar hier kan binnenwandelen en zegt: ik wil graag moeder worden, en dat het dan gewoon wordt geregeld.”

De donorvader blijft niet voor altijd onbekend

Sinds de invoering van de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting in 2004 moeten donorvaders in Nederland hun gegevens afstaan, en is anoniem doneren van eicellen of sperma verboden. Weinig mensen weten dat. “Het is verboden in Nederland om een anonieme donorvader te zijn. Dus dat moet je wel bekendmaken aan de kinderen. En dat weten de donorvaders ook. Ze krijgen er niet voor betaald. Daarom is de wachtrij ook zo lang, want het is echt een bewuste keuze van de mannen zelf.”

Zodra haar dochters zestien zijn, mogen ze zelf beslissen of ze contact zoeken met hun donorvader. Voor nu weet Lisette alleen het hoognodige. “Het enige wat ik dan te horen krijg is over zijn kleur haar, ogen en de lengte.” Meer diepgang zit in het zogeheten donorpaspoort dat ze voor beide meisjes heeft opgevraagd. “Er staat iets meer in over wat voor werk hij doet, wat voor opleiding hij heeft gedaan, maar ook hoe hij een beetje is als persoon. Een stukje over zichzelf, waarom hij hiervoor heeft gekozen.”

Tegen Juul praat ze overigens over “donorpapa”. “Dat vind ik gewoon fijn klinken. Zonder hem had ik mijn meiden niet gehad.”

Natacha (48) heeft drie dochters, twee via pleegzorg: 'Ik zou niet haar 'echte mama' zijn, hierop heb ik de juf aangesproken'Lees ook

Bijzondere trekjes

Ze merkt nu al gekke overeenkomsten met de anonieme donorvader en haar dochters. “Wat grappig is: in het paspoort staat dat hij heel erg houdt van dans en muziek. Ik merk bij Juul al vanaf heel jongs af aan dat zij dat ook heeft.” Ook qua uiterlijk speelt nieuwsgierigheid soms op. “Saar lijkt heel erg op mij als baby en Juul wat minder. Toen was ik wel heel nieuwsgierig: hoe zal hij er dan uitzien en lijkt zij veel op hem?”

Ze denkt ook na over wat er nog komt, nu haar dochters ouder worden. “Ik ben benieuwd hoe ze opgroeien, hoe ze straks wordt als ze naar school gaat. Bepaalde trekjes, dingetjes; ik herken nu heel veel dingen van mezelf in Juul. Maar misschien is dat later wel weer anders. En dan ben ik wel echt benieuwd: wie zou het zijn, hoe zou hij zijn geweest als kind of puber?”

‘Ik heb echt hardcore maanden gehad’

Achter de vrolijke buitenkant gingen beide zwangerschappen gepaard met zware hyperemesis gravidarum (HG), een extreme vorm van zwangerschapsmisselijkheid. “Bij Juul had ik de natte variant. Bij Saar de droge variant. Het was heel heftig, beide keren. Heel veel overgeven, spugen en ziekenhuisopnames.”

Ook na de geboorte van Saar bleef het zwaar. “Ze heeft de eerste maanden heel veel last gehad van haar lichaam, wat niet lekker liep, waardoor de eerste periode echt hardcore was. En dat dan in combinatie met een peuter, dat is heel intens. Omdat je de een absoluut geen aandacht kan geven, en de ander wel terwijl die alleen maar aan het huilen is.”

Toch overheerst iets anders wanneer ze over haar solo moederschap praat. “Dat vind ik echt niet in woorden uit te drukken. Het is gewoon fantastisch mooi. Dit helemaal alleen doen kan zwaar zijn, maar het is ook gewoon iets helemaal van jezelf.”

Alleen doen, maar niet zonder vangnet

Lisette staat er niet helemaal alleen voor, ook al is dat wel haar keuze. “Ik heb mijn ouders en mijn zus. En ik heb heel veel vriendinnen.” Haar ouders en zus zijn nog altijd diegenen op wie ze het meest leunt, maar ook haar vriendinnen bieden altijd hun hulp aan. “Ik vind het nog steeds lastig om hulp te accepteren, maar het gaat me wel steeds beter af. Ik vraag mijn vriendinnen inmiddels vaker om even op te passen. Of als we ergens zijn, nemen ze het weleens van me over.”

Ook met verjaardagen en feestjes durft ze het inmiddels meer los te laten. “Juist met verjaardagen of feestjes laat ik Juul wel vaker meenemen door vriendinnen of familieleden. Juul wordt ook wat ouder, waardoor dat toch wat makkelijker gaat. Ik ben van nature wat voorzichtig en wil mensen niet opzadelen met mijn dingen, maar nu ik merk hoe goed dat bij Juul gaat, en hoe makkelijker ik het zelf vind worden, denk ik: dit had ik eigenlijk al veel eerder moeten doen.”

Toch blijft er een duidelijke grens tussen hulp accepteren en het zelf willen doen. “Ik heb tenslotte zelf besloten dit alleen te gaan doen.” Maar af en toe om hulp vragen doet ze inmiddels zonder morren.

Christian en Fleur vonden elkaar via een oproepje: 'We zijn geen stel, maar wel een gezin'Lees ook

Geen kritische blikken, wel nieuwsgierige vragen

Lisette kreeg tot nu toe nauwelijks kritische vragen uit haar omgeving, van school, opvang of het consultatiebureau. “Dat komt denk ik ook omdat ik meteen heel open over mijn constructie ben. Mensen weten niet beter.” Ze verwacht wel dat dit gaat veranderen zodra Juul ouder wordt en zelf meer vragen gaat stellen, ook aan andere kinderen op school.

Ze denkt dat de plek waar ze woont daarbij ook meespeelt. “Ik denk dat als je in een stad woont, er misschien meer mensen zijn die er iets van vinden, of er vragen over hebben. In het dorp waar ik woon kent iedereen mij en mijn situatie.” De reacties die ze wél krijgt, zijn volgens haar vooral positief en nieuwsgierig: mensen willen weten hoe ze het aanpakt en soms vragen andere vrouwen met dezelfde kinderwens haar om advies.

‘Ik geloof er heilig in dat elke vrouw dit kan’

Negatief zijn de reacties dus nooit echt geweest, maar online komt Lisette weleens kritiek tegen. “Op het internet lees je soms dingen over de mening die mensen hebben. Dat kinderen geen volwaardige jeugd hebben zonder een vader, bijvoorbeeld.”

Ze heeft daar een uitgesproken weerwoord op klaarliggen en wijst er dan op dat ook in ‘gewone’ gezinnen vaders soms vertrekken of overlijden, en zet dat af tegen de bewuste keuze van de donorvader van haar eigen dochters. “Hij heeft er bewust voor gekozen. En dat vind ik eigenlijk ook heel mooi. Ik denk dat het voor mijn dochters ook fijn is om te horen dat het een bewuste keuze is.”

Even niet bezig met de liefde

Op de vraag of er ooit weer een partner in beeld komt, is Lisette resoluut. “Daar ben ik nu totaal niet mee bezig. Ik sta er ook even niet voor open op dit moment. Ik richt me op mijn gezin, mijn kindjes, en een beetje op mezelf.” Ze merkt dat de drempel om zorgeloos te daten hoger is geworden sinds ze twee kinderen heeft. “Toen ik alleen was en al lekker mijn huis en mijn werk had, stond ik er nog redelijk voor open. Maar nu met twee kinderen vind ik dat toch wel wat lastiger. Ik vaar ook zo lekker bij het strakke systeem dat ik voor ons drieën samen heb opgezet, dat ik niet weet in hoeverre ik een vierde persoon zou toelaten.”

Aan vrouwen die twijfelen om hetzelfde traject in te gaan, heeft ze één heldere boodschap. “Blijf vooral bij jezelf, volg je eigen gevoel. Ik geloof er heilig in dat elke vrouw dit kan, als je het maar wil. Wij zijn zo’n sterk geslacht en absoluut gemaakt voor het grootbrengen van kinderen. Dus als je dit echt wil, dan moet je er gewoon voor gaan.”

Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.

Amber (26) en Bart (35) gebruikten embryoselectie om zijn dodelijke gen te omzeilen: 'Elke dag telt'Lees ook