Katja Schuurman: ‘Mama en ik houden zielsveel van elkaar, maar onze karakters liggen uiteen’

Sonja, bent u de moeder geworden die u hoopte te zijn?
“Ik denk het wel. Ik heb de kweekschool gedaan, maar voor de klas staan is anders dan zelf kinderen grootbrengen. Daar bestaat geen opleiding voor, eigenlijk best gek.”
Katja, wat is de scherpste jeugdherinnering aan jouw moeder?
“Ik zie ons aan zee, terwijl zij in de branding ligt en ik op haar rug zit. Maar ook dat mijn zus en ik allebei een knutseltafel hadden, waar we onder haar leiding van alles maakten met wat zij bewaarde: doosjes van de tandpasta, wc-rollen. Ik zie de verjaardagstraktaties voor me die mama maakte; poppetjes van rozijnendoosjes, appels en crêpepapier. Maar ook de zelfgemaakte pruimenjam en chutneys. Het warme thuisgevoel, dat is eigenlijk de scherpste jeugdherinnering aan mijn moeder. Later, toen ik puberde en naar feesten wilde, bracht zij me en kwam me ook weer ophalen. Toen ik een keer, nog voordat we de auto instapten, begon te kotsen, bleef ze lief.”
Sonja: “Ik heb een pedagogiek-docent gehad die vertelde over een kind dat het juist heel fijn vond dat haar ouders streng waren. Omdat ze het gevoel had: als ze alles maar toelaten, houden ze zeker niet zo veel van mij. Maar als ze grenzen stellen, zijn ze bezorgd.”

Katja: “Ik geloof in maatwerk en de beroemde uitspraak van Rousseau: ‘De mens wordt vrij geboren, en overal bevindt hij zich in ketenen.’ Dat zijn ketens die wij onszelf en anderen omleggen, die je steeds verder afbrengen van je authentieke zelf. Ik ben ervan overtuigd dat kinderen al grotendeels zijn wie ze zijn. Het beste dat je als ouder kunt doen, is ze veiligheid bieden en zorgen dat je kunt bijdragen aan hun mogelijkheden om zich te ontplooien. Dus ik erger me aan ‘niet doen, pas op, nee dat mag niet’-ouders.”
Denkt u daar ook zo over?
Sonja: “Nou, niet helemaal. Ik ben niet zo van het te veel loslaten, al was Wim strenger dan ik. Voor Katja had hij een strippenkaart bedacht, ze mocht tien keer per jaar uitgaan.”
Katja: “Ik voelde me daardoor gekooid en ben ervan overtuigd dat júíst omdat ik dingen niet mocht, ik nog veel verder over jullie grenzen ging dan ik anders had gedaan.”
Sonja: “Ik ben zelf nooit zo wild geweest als Katja, hoor. Als kind was ze heel lief en ook behoorlijk streberig. Ze huilde als ze een acht kreeg: dat had een tien moeten zijn. Ze kon goed dansen en turnen, maar toch was ze er ontzettend nerveus voor. Ze was niet heel zeker van zichzelf.”
Katja: “Rond mijn twaalfde kreeg ik eetproblemen: dat heeft ook met onzekerheid te maken.”
Wat doe je op zo’n moment als moeder?
Sonja: “Ze zei steeds dat het wel goed kwam. ‘Ik kan het zelf’ – typisch Katja.”