Nu de wintertijd ingaat, wordt het (helaas!) vroeg donker. Merk jij dat je stemming omslaat zodra de zon verdwijnt aan het einde van de middag en heb je geen idee waarom? Nou, er gebeurt daadwerkelijk iets in je lichaam.
We leggen het uit.
Slaat je mood om zodra het buiten donker wordt (lees: wintertijd)? Dit gebeurt er in je lichaam
Sunset anxiety
Paniekerig, chagrijnig én een schuldgevoel over hoe snel je dag voorbij is gegaan: dit zijn allemaal tekenen die kunnen wijzen op sunset anxiety. Dit is geen officiële aandoening of diagnose, maar een term die psycholoog Niro Feliciano (via: TODAY) gebruikt voor het gebrek aan natuurlijk daglicht, dat ervoor kan zorgen dat mensen minder energie en motivatie hebben. En dat kan weer leiden tot angstgevoelens en onrust.
Hoewel sunset anxiety gezien wordt als een mentale verandering, hebben lichamelijke processen hier óók iets mee te maken. Feliciano: “Omdat we werken op een biologisch ritme, de natuurlijke klok van ons lichaam, kan er daadwerkelijk een hormoonverandering optreden. Onze productie van melatonine is gevoelig voor licht, en de signalen in ons lichaam kunnen plotseling veranderen als de wintertijd ingaat.” En dat uit zich in stemmingswisselingen en toegenomen vermoeidheid.
Onrust
Volgens psychiater Sarah Boss komt het gevoel van onrust of ongemak voort uit het idee dat mensen meer tijd hebben en minder manieren om dit te vullen nadat de zon ondergaat. “Er is geen afleiding meer. In de zomer leiden mensen zich voortdurend af – van zichzelf, van hun behoeften, van hun zorgen, van het gevoel dat ze zich thuis misschien alleen voelen. In de winter is dat veel moeilijker.”
Als je last hebt van sunset anxiety kan het ingaan van de wintertijd voor extra spanning zorgen, maar volgens Boss is deze onofficiële angstvorm niet per se slecht. De angst kan gebruikt worden om te onderzoeken welke delen van je leven niet volledig zijn zoals je dat wil en daar verandering in te brengen.
Op zondag onrustig voor de nieuwe week? Herkenbaar: 'De grootste klacht is slecht slapen'
Verminderen
De grote vraag is nu: hoe verminder je die sunset anxiety? Dat is afhankelijk van wat je mist: menselijk contact, beweging, routine of frisse buitenlucht. Probeer het gemis op te vullen door juist wél met die ene vriend(in) af te spreken om te eten, een wandeling te maken of een dagelijks schema voor jezelf op te stellen.
Daarnaast zijn Feliciano en Boss het erover eens dat blootstelling aan natuurlijk daglicht, het liefst meteen nadat je uit bed bent gestapt, helpt om het lichamelijk ritme te reguleren en je stemming te boosten. Het verminderen van blauw licht – afkomstig van schermen zoals telefoons, tv’s, tablets – kan helpen bij het verbeteren van je slaap. Net als een fijne avondroutine waardoor je je cozy en veilig voelt en angstgevoelens verminderen.
Anders dan winterdip
Nu horen we je denken: is sunset anxiety niet hetzelfde als een winterdip? Het antwoord is nee. Bij sunset anxiety heb je vooral last van ongemak en angst zodra de avond valt. Een winterdip is een seizoensgebonden stemmingsstoornis die wordt gekenmerkt door aanhoudende somberheid, gebrek aan energie en depressieve klachten in de wintermaanden.
Sharon (24) lag ruim twee jaar in bed door burn-out: 'Niemand snapte wat ik meemaakte'
MISHA MARGARITTHA
Misha is freelance online redacteur bij LINDA.meiden. Ze is geboren en getogen in Rotterdam, maar verhuisde acht jaar geleden naar rivaalstad Amsterdam. Ze heeft een haat-liefderelatie met haar roze iPhone, die ze regelmatig verruilt voor haar ereader. Haar favoriete genre? Romance. Daardoor is ze hard op weg haar reading goal met 200 procent te behalen.
