Er zijn weinig dingen zó populair op het internet als detoxen. Van darmspoelingen tot sapkuurtjes en van detox-diëten tot supplementen: mensen zijn massaal in de ban van hun lichaam van binnenuit ‘reinigen’. Maar is het écht nodig?
En als we de wellnessindustrie moeten geloven, is een “goede” detox altijd (extreem) duur.
Disclaimer: dit is geen medisch advies. Ga niet zomaar experimenteren, maar doe dit in overleg met een gediplomeerd arts.
Laten we beginnen met de definitie van de term detoxen – ‘ontgiften’ in het Nederlands. Deze methodologie wordt ingezet ‘voor het reinigen van het lichaam van afvalstoffen of gifstoffen’, schrijft het Voedingscentrum op de website. SELF geeft voorbeelden van deze zogenaamd uit te spoelen stoffen, waaronder allergenen, pathogenen (bacteriën, virussen en parasieten), chemicaliën, zware metalen, voedingsingrediënten, chemische bijproducten en overtollige of overbodige medicatie. Het idee is dat je na het uitscheiden van deze stoffen fysiek en emotioneel verbetering zult merken.
Er zijn veelgebruikte methoden om te detoxen, waaronder: ‘vasten, warmwaterbaden, kleibehandelingen (op huid en oraal), klysma’s of darmspoelingen, oil-pulling, detoxkuren en supplementen’, aldus het Voedingscentrum. De duur van zo’n ontgifting verschilt per methode, van één dag tot meerdere weken.
Diëtist Noor over TikTok's 'internal shower'-drankje tegen obstipatie: 'Verergert problemen'
Hoewel alternatieve genezers zweren bij detoxing en beroemdheden dit regelmatig aanprijzen, is er volgens het Voedingscentrum ‘niet genoeg wetenschappelijke onderbouwing dat ze daadwerkelijk werken. Wanneer er wel (wetenschappelijk) onderzoek naar gedaan is, is dit vaak van slechte kwaliteit’.
Kortom: die drie- of vijfdaagse sapkuur waar je je zuurverdiende geld voor neerlegt, is niet bewezen effectief om je lichaam daadwerkelijk te ontgiften. Diëtiste Desiree Nielsen (via: SELF) legt uit dat de detoxtheorie gebaseerd is op een fundamenteel misverstand over de menselijke biologie. Ze stelt dat onze lichamen zijn “uitgerust met manieren om gifstoffen te metaboliseren om ons en onze cellen tegen schade te beschermen. Ontgifting stopt nooit; het is een cruciaal onderdeel van onze normale stofwisseling.”
Organen als de lever, nieren en longen zijn allemaal verantwoordelijk voor het afvoeren van gifstoffen die niet in het lichaam horen (te blijven). Daar heb je dus geen externe factoren voor nodig, ook geen sapkuur of darmspoeling. En al helemaal niet een tot twee keer per jaar, zoals vaak wordt geadviseerd door wellnessbedrijven die ontgiften aanprijzen. “Het zal geen grote impact hebben op je gezondheid, vooral niet als je terugkeert naar dezelfde omstandigheden die hebben bijgedragen aan onze ’toxic overload'”, aldus Nielsen.
Diëtiste Janice Dada (via: SELF) raadt commerciële detoxing niet aan; niet één tot twee keer per jaar, niet vaker, eigenlijk nooit. “Dingen die je kunt kopen om je systeem te reinigen zijn niet nodig. Voor iemand die verder gezond is, is het onnodig om in te grijpen. Ons lichaam heeft het in principe onder controle.”
Gembershot: is het écht goed voor je of houden we onszelf voor de gek?
‘De meeste manieren van detoxen zijn niet schadelijk, behalve methoden waarbij het lichaam met klei of actieve kool wordt ontgift’, meldt het Voedingscentrum. Voedingsdeskundige Renger Witkamp deelt met LINDA. de keerzijdes van ontgiften. “Als je langdurig eenzijdig gaat eten, kan er een tekort aan voedingsstoffen ontstaan. Stel je voor dat je een dieet volgt van alleen maar gezonde sapjes. Je krijgt dan wel veel vitamine C binnen, maar dat is niet alles dat je nodig hebt. Je mist bijvoorbeeld eiwitten en vitamines B12 en B6.”
Die tekorten kunnen symptomen veroorzaken als tintelingen in je handen en voeten, evenwichtsproblemen, flauwvallen, hoofdpijn, oorsuizen, vermoeidheid en zwak gevoel, bloedarmoede, verminderde weerstand en huidproblemen als uitslag en eczeem.
Daarnaast kan het gebruik van detoxsupplementen en -kits de ‘nier- en leverfunctie overbelasten en de balans van electrolyten in het lichaam verstoren. Het gebruik van laxeermiddelen en diuretica (plasmiddelen) kan zelfs gevaarlijk zijn. En bij verkeerde uitvoering van klysma’s of darmspoelingen kunnen er schadelijke bacteriën worden ingebracht of schade aan de darm worden veroorzaakt door perforatie (een levensbedreigende aandoening)’, deelt diëtiste Nielsen.
Heb je toch het gevoel dat je lichaam een beetje hulp nodig heeft om weer in topvorm te komen, dan wordt het aangeraden dit op een gezonde manier te doen. Denk aan het verhogen van je vezelinname, wat zal bijdrage aan een gezonde stoelgang. Drink voldoende water, plan schermvrije tijd in, ga sporten, zorg dat je voldoende slaapt, eet gevarieerd en probeer stress te verminderen.
Altijd bovenop de beste verhalen zitten? Download de LINDA.meiden app.
Diëtist over proteïneproducten: 'Het is gewoon ultra-bewerkt voedsel, zo'n 'gezond' drankje'
Misha is freelance online redacteur bij LINDA.meiden. Ze is geboren en getogen in Rotterdam, maar verhuisde acht jaar geleden naar Amsterdam. Ze heeft een haat-liefderelatie met haar roze iPhone, die ze regelmatig verruilt voor haar e-reader. Haar favoriete genre? Romance.
