Ze nemen je mee op meerdere dates, zeggen hoe leuk ze je vinden en dan… kappen ze het plotseling af. Het is een bekend fenomeen in de (soms hopeloos lijkende) datewereld. Er is zelfs een naam voor: pufferfishing.
Waarom erover praten als je ook je stekels uit kan steken?
Laten we een scenario schetsen, eentje waarin jij de pufferfish bent:
Je bent aan het daten met jouw droompersoon. Alles is leuk, maar af en toe begint de ander over een toekomst. Niet dat ze nu kinderen willen, ho even. Maar ze vragen je bijvoorbeeld naar je kinderwens. En jij denkt spontaan: IK MOET HIER WEG. Appjes worden korter, communicatie wordt slechter. Het idee dat iemand dicht bij je wil zijn, een toekomst met je wil en alles over je wil weten, heeft je afgestoten. Niet omdat het geen match was, maar omdat je je kwetsbaar begint te voelen.
Misschien maak je jezelf eraan schuldig, of besef je dat potentiële partners uit je verleden dit gedrag vertoonden. Relatie- en gezinstherapeut Kati Morton noemt dit pufferfishing, een cyclus waarbij je uit angst voor hechting afstand neemt. “Als iemand te dichtbij komt en je je kwetsbaar begint te voelen, steek je je stekels uit in plaats van te communiceren.”
De ene pufferfish ghost de ander, omdat diegene zo snel mogelijk geen contact meer wil. De ander zoekt juist ruzie als iets serieus wordt – om de relatie te saboteren. “Pufferfishing is eigenlijk gewoon onszelf beschermen”, deelt Morton met SELF. “Het is een oerinstinct om te zorgen dat we oké zijn. We denken bij beschermen vaak aan iets fysieks, maar in dit geval is het emotioneel.”
Pufferfishing is een stressreactie – een neiging om te vechten of te vluchten. “Ons zenuwstelsel is erop gericht om potentiële bedreigingen op te sporen en ons voor te bereiden op actie.”
Bumble past na 12 jaar deze kenmerkende regel aan: 'Geeft gebruikers meer vrijheid'
Volgens therapeut Julie Newman doen mensen met een vermijdende hechtingsstijl vaak aan pufferfishing. “Zij hebben de neiging zich terug te trekken en sluiten zich af om zichzelf te beschermen.”
“De meeste van mijn cliënten die zich zo gedragen, hebben van familie of een ex-partner geleerd dat relaties onvoorspelbaar zijn of kritiek met zich meebrengen.” De kans is groot dat deze mensen zich er niet eens van bewust zijn. De behoefte om iemand weg te duwen zit in hun lichaam verankerd.
Herken je jezelf in pufferfishing? Weet dan dat je dit gedrag niet volledig hoeft uit te bannen. Zeker bij nieuwe mensen is het prima om je emoties af en toe de vrije loop te laten, aldus Morton. Maar als je hechte relaties wil opbouwen, is het uiteindelijk het beste om je denkwijze te veranderen.
1. Erken je patronen
“Wat mijn cliënten motiveert om te veranderen, is het gevoel dat ze een relatie met iemand die ze dierbaar is, hebben gesaboteerd”, zegt Newman. “Pas als ze echt gekwetst worden door hun eigen gedrag, krijgen ze een wake-up call.”
Het is makkelijker gezegd dan gedaan, maar je kunt beginnen door simpelweg je emoties te benoemen wanneer ze opkomen. Let op of je je zo eerder hebt gevoeld en wanneer. Je zou kunnen ontdekken dat je neiging om als een pufferfish te reageren teruggaat naar een toxische ex, of zelfs naar je relatie met je ouders.
2. Leun juist naar voren als je iemand van je af wil duwen
“Iedere keer dat ik de neiging voel om mijn woede op te kroppen, moet ik de confrontatie aangaan”, zegt Morton. Ze geeft een voorbeeld: nadat haar man iets had gezegd dat haar onbedoeld had gekwetst, sprak ze hem er direct op aan. “Hij verontschuldigde zich en legde uit dat hij het niet zo bedoeld had. Ik voelde meteen opluchting.”
Als je al een knoop in je maag voelt bij het idee om iemand te confronteren en je gevoelens te uiten, kun je het ook op andere manieren aanpakken. “Duidelijke, rustige gesprekken over verwachtingen of grenzen kunnen helpen voorkomen dat je je opblaast”, zegt Newman. Als je je bijvoorbeeld overweldigd voelt en een avondje voor jezelf nodig hebt, kun je dat gewoon tegen je partner zeggen. Zeg erbij dat je de volgende ochtend met hem of haar praat, zodat hij of zij niet het gevoel krijgt dat je wegloopt.
Als je dit gedrag herkent bij een (potentiële) lover, kun je proberen je eigen communicatieve vaardigheden te gebruiken. Check eerlijk in bij de ander. Zeg bijvoorbeeld: “Ik heb gemerkt dat je de laatste tijd wat afstandelijker bent”, of “ik zie dat je wat kortaf reageert op mijn appjes”.
Kijk of ze begripvol of juist afstandelijk reageren. Van daaruit kun je (voorzichtig) je perspectief delen. Als ze je blijven afwijzen nadat je je verhaal hebt gedaan… well, dan is het misschien tijd om de relatie te heroverwegen.
Date je voor connectie of (onbewust) voor bevestiging? 7 signalen om op te letten
Anne Schiphof (26) is online redacteur bij LINDA.meiden. Ze groeide op in een dorp – zo’n plek waar je niet over straat kunt met een pet of er wordt al over je gepraat – en vluchtte op haar negentiende naar de stad. Eerst Utrecht, toen Rotterdam. Daar woont ze met een vriendin, die ze via Bumble leerde kennen. Ze zit balls deep in het modealgoritme en heeft een zwak voor Nederlandse hiphop en R&B.
