Max: 'Laat influencers vooral hun ding doen, maar geef de filmkenner zijn stoel in Cannes terug'

Een tijdje terug zag ik een flitsende foto van een Nederlandse influencer op de rode loper van Cannes. Driedelig pak, brede grijns, kin omhoog. Hij noemde het “eentje voor in de boeken” en was zichtbaar in zijn nopjes dat hij op die loper mocht staan. Wat gek was, want hij had totaal geen achtergrond in de filmindustrie. Wel had hij meer dan tweehonderdduizend volgers.
Een week eerder had ik een filmmaker te gast in Jongstof, de interviewpodcast die ik maak met opkomende creatievelingen. Hij had met eigen geld een korte film gemaakt en droomde van Cannes. Niet om er rond te paraderen, maar om films te kijken die in Nederland niet draaiden. Om andere filmmakers te ontmoeten. Om te leren. Ik moest erom lachen, maar ik kon er wel om huilen, die foto genomen op die loper. Want kijk om je heen. Deze zomer speelde het Nederlands elftal het WK voetbal in de VS. Tickets waren veel te duur voor echte voetballiefhebbers. De NOS moest bezuinigen op het aantal journalisten dat mee mocht – mensen die het spel begrijpen, de spelers kennen, weten waar ze naar moeten kijken. Intussen pakten influencers met een miljoen volgers en nul voetbalkennis hun koffers om content te maken: in plaats van de wedstrijd te kijken, filmden ze vooral zichzelf in het stadion.

Op culturele evenementen is tegenwoordig één ding belangrijk: bereik. Zo veel mogelijk mensen moeten zien dat het evenement plaatsvindt en dat er veel bekende koppen aanwezig zijn. Daar is in de basis niets mis mee. Wat wél mis is, is het feit dat het geen én-én is. Die filmmaker mocht niet naar Cannes. De afgestudeerde Neerlandicus krijgt minder snel een boekdeal dan iemand die op TikTok haar make-uproutine deelt. De exclusieve opening van een tentoonstelling is eerder bereikbaar als je honderdduizend volgers hebt dan wanneer je een briljant kunsthistorisch proefschrift hebt geschreven.
Dat vind ik jammer, en gevaarlijk. Want we vergeten dat juist díé mensen, de filmkenners, de kunstcritici, de voetballiefhebbers, de boekenwurmen, de liefhebbers met veel verstand en weinig volgers, degenen moeten zijn die deze plekken vullen. Zij leren ons waar we naar moeten kijken. Zij leren ons wat goed is en wat niet, en waarom. Zonder hen blijft er alleen een feestje over waar iedereen zichzelf filmt, en waar het niet gaat om wát je ziet, maar wie je ziet. Laat influencers dus vooral hun ding doen, laat ze naar Mykonos gaan en ijsjes eten op festivals, maar geef de filmkenner zijn stoel in Cannes terug. Voordat we straks alleen maar kijken naar dezelfde koppen en dezelfde inhoud. Social media worden gedomineerd door influencers en draaien op algoritmes. Dat zou nooit, maar dan ook nooit mogen gelden voor de echte wereld.•

Chaira werd op het matje geroepen: 'Ik ging te vriendelijk om met een presentator'Lees ook