Gerda en Jurgen

Vierenvijftig. Vier-en-vijftig rechtszaken hebben Gerda en Jurgen aangespannen tegen alles wat hen onterecht is aangedaan. Sinds eind 2024 hebben ze het gezag over hun dochters terug, maar de strijd is nog niet gestreden.

De eerste blauwe envelop opent Gerda in 2011. “Toen ik het bericht kreeg toeslagen te moeten terugbetalen, waren Jurgen en ik nog net niet samen. Uit een vorige relatie heb ik een zoon. Voor zijn kinderdagverblijf ontving ik een toeslag. In de brief stond dat ik als fraudeur was bestempeld. De toeslagen werden per direct stopgezet en ik moest een bedrag van 37.000 euro betalen, binnen vijf dagen. Ik moest maandelijks een bedrag overmaken, meer dan ik per maand verdiende. Ik heb contact opgenomen met de Belastingdienst dat het vastgestelde bedrag voor mij niet mogelijk was, maar daar werd niet op gereageerd. Eén keer kreeg ik een reactie. Ik zou worden teruggebeld. Ik wacht na twaalf jaar nog steeds op een telefoontje”, begint Gerda haar verhaal.

Niet lang daarna ontmoeten Gerda en Jurgen elkaar. Ze vertelt alles over haar financiële situatie. Samen doen ze wat ze kunnen. “Je probeert het ene gat met het andere te vullen. We werkten meer, zetten rekeningen stop, zoals elektra en zorgverzekering, maar je blijft met een groot gat zitten. De deurwaarder kwam langs, we kregen een beslaglegging op onze spullen. Dan zie je door de bomen het bos niet meer. Het bedrag loopt alleen maar op.”

Iris (37) werd slachtoffer van de toeslagenaffaire: 'Heeft mijn huwelijk gekost'Lees ook

Twee dochters

Het stel krijgt twee kinderen, Zoë en Nora. “Vrienden hielpen ons, maar de problemen waren niet zomaar opgelost. Je raakt je huis en je spullen kwijt. We gingen van het ene naar het andere huis en sliepen een periode boven de kopieerwinkel van een neef. We mochten daar officieel niet slapen, maar wat moet je dan? Op straat staan?”

Wanneer Zoë en Nora 1,5 jaar en 4 maanden oud zijn, krijgen Gerda en Jurgen het advies om hun kinderen tijdelijk ergens anders onder te brengen. Hun dochters worden uit huis geplaatst, onder de noemer ‘in vrijwillig kader’. “De politie was langsgekomen en vond het geen houdbare situatie. Ze adviseerden ons om de kinderen vrijwillig aan te melden, zodat ze tijdelijk onderdak kregen. Zo konden wij de boel op orde stellen.”

Zes weken lang zien ze hun kinderen niet. Ze weten alleen bij welk gezin ze verblijven. “Het was een hel. Af en toe mochten we de vrouw van het gezinshuis bellen. Je hoort een van je kinderen op de achtergrond, en je mag niks doen. Wij wisten nog waar ze waren, maar er zijn ook ouders die jarenlang niet weten waar hun kinderen zijn. Het is onmenselijk.”

Uithuisplaatsing

Na die zes weken stelt een casusmanager een periode vast dat de kinderen uit huis blijven, zodat ouders aan de financiële problemen kunnen werken. “In eerste instantie was dit zes maanden, erna nog een jaar. We hadden de boel weer redelijk op orde en waren bezig met de terugkeer van de kinderen, toen de gemeente plotseling aan de bel trok omdat de procedure niet zou kloppen. Ze startten met de Raad voor de Kinderbescherming een onderzoek, dat maanden duurde.”

De kinderen wonen dan al twee jaar niet bij Gerda en Jurgen. “Door de duur van het onderzoek was de aanvaardbare termijn verstreken. Dat betekent dat onze dochters volgens die regel te lang weg zijn geweest om terug te gaan naar huis. Er zou dan sprake zijn van onthechting. Is de termijn van een tot twee jaar voorbij? Dan heb je pech.”

De eerste jaren dat Zoë en Nora in een gezinshuis wonen, mogen Gerda en Jurgen hen een paar uur per jaar zien. In 2018 was dit zestien uur, in 2019 achttien uur. Het zijn ontmoetingen van twee uur, in een koude kantoorruimte met wat speelgoed. “Er was een begeleider bij die ons in de gaten hield. We mochten bijvoorbeeld niet over privé-dingen praten. Alsof we criminelen zijn. We leven dag in, dag uit voor de kinderen en je mag ze maar een paar uur per jaar zien. En dat allemaal door een schuld die je eigenlijk niet had en een tijdelijke oplossing waarmee je instemde om orde op zaken te stellen.”

Rohan (21) werd uit huis geplaatst als gevolg van toeslagenaffaire: 'Mijn gezin krijg ik nooit meer terug'Lees ook

Contact met de kinderen

Met het gezinshuis hebben Gerda en Jurgen goed contact. “Vanaf 2022 kwamen de kinderen soms bij ons. Eerst één dag in de twee weken, daarna een nachtje en uiteindelijk elke veertien dagen een weekend. Doordeweeks konden we de andere ouders, zoals we ze noemen, altijd bellen. Vierden we een speciale dag, konden we de kinderen tussendoor ook ophalen om samen te zijn.

We hebben het getroffen met ons gezinshuis”, benadrukt Gerda. “We horen de vreselijkste dingen van andere gedupeerde ouders, zoals mishandeling en misbruik. Je wil het niet eens weten.” Jurgen: “Tot op de dag van vandaag blijft het gebeuren. Het is niet uit de lucht. Niet de toeslagenaffaire, niet het drama van jeugdzorg. Het systeem moet hervormd worden. Nog steeds betalen we schulden af. Ons vertrouwen is zó geschaad. Met een bewindvoerder gaan we liever niet meer in zee, dat is eerder misgegaan. Daar zit je niet op te wachten, zeker niet als je dit trauma hebt ervaren.”

Rahma (41) raakte alles kwijt door Toeslagenaffaire: 'We plukten peren uit het perkje om te kunnen eten'Lees ook

Rechtszaken

“De rechtszaken zijn we gestart om ons gelijk te krijgen, om het gezag over de kinderen terug te krijgen. Zaken tegen instanties die onze kinderen hebben afgepakt, tegen rechters die oneerbiedig zijn geweest: noem maar op. Het kost energie, maar je krijgt er vooral energie van, want je doet het voor je kinderen. En voor alle andere gedupeerden.”

In de winter van 2024 ontvangen Jurgen en Gerda het bericht dat ze het gezag over hun dochters terugkrijgen. Ze zijn euforisch, maar het is ook dubbel. “We hoorden dit op een begrafenis van de zoon van vrienden van ons. Je bent ergens waar je niet blij moet zijn.

Een jaar voor het goede nieuws heeft Zoë gezegd dat ze bij ons wilde komen wonen wanneer het zou mogen”, vertelt Gerda. “Krijg je het gezag terug, betekent dit niet meteen dat ze de dag erna al kan verhuizen. Er stond ons een hoop te doen, je moet veel regelen. Daarnaast wilden we dat ze groep 8 ging afmaken voordat ze ging verhuizen. 1 augustus 2025 is ze officieel thuisgekomen. Onze jongste zien we regelmatig. Die is er nog niet aan toe om weer bij ons te komen wonen. Alles op z’n tijd.”

Gezag terug

Gerda en Jurgen halen Zoë op bij haar andere ouders. Met een auto vol verhuisdozen, spullen én hun oudste dochter rijden ze naar huis. Gerda: “Voor de deur pakte ze een doos en zei: ‘Zo, nu kan de opvoeding beginnen.’ We hebben zo gelachen. Het is fijn om haar weer thuis te hebben. We genieten ervan dat we elkaar slaap lekker kunnen wensen. Ik kan haar ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds zien. Laatst wilde ik om 16.30 uur naar de wc, stond zij onder de douche. Oh ja, ze is écht terug, dacht ik toen.”

Natuurlijk zijn dingen ook anders voor Zoë. “Ze houdt van dansen, maar bij ons in de buurt zit geen dansschool. Ze is 12 jaar, aan het puberen en weet wat ze wel en niet wil. We merken dat ze in haar hoofd veel aan het verwerken is. Het is belangrijk dat ze met iemand erover gaat praten. Een extern persoon, om vrijuit te kunnen spreken. Volgende maand start ze daarmee.”

Nora zien ze elke veertien dagen. “Het gaat hartstikke goed, het contact is heel fijn. Komt ze hier, gooit ze haar tas neer en is ze blij om ons te zien. Ze heeft twee paar ouders, hoe mooi is dat? Dat zeggen we vaak. ‘Als alles normaal was gegaan, hadden jullie de andere papa en mama ook niet gehad.’ Op die manier proberen we er een zo ‘vrolijk’ mogelijk verhaal van te maken. Maar ze zijn niet dom, ze denken erover na.”

Gedupeerde Milton Moreira Moreno: 'Ik had geen jeugd door de toeslagenaffaire'Lees ook

Podcast Niet Mijn Schuld

Gerda en Jurgen deinzen er niet voor terug om hun verhaal publiekelijk te delen. Zo ook in de podcast Niet Mijn Schuld van journalist Sander ’t Sas. Hij ontdekt dat veruit de meeste kinderen die ten onrechte uit huis zijn geplaatst, nog steeds niet terug zijn. Kinderen worden bovendien door de overheid niet erkend als volwaardig gedupeerden en hebben hierdoor ook geen toegang tot de schaderegeling. “We geloven in Sander, daarom doen we mee aan de podcast. We hebben 10,5 jaar gestreden om onze kinderen terug te krijgen en zijn nog niet klaar. De hel waar we doorheen zijn gegaan, is niet te beschrijven. Maar de liefde overwint alles – en we zijn te koppig om op te geven.”

Wat het zo belangrijk maakt om over het toeslagenschandaal te blijven praten? Jurgen: “Omdat het nog steeds gebeurt. De gedupeerden die allang gerechtigheid hadden moeten krijgen, blijven tot op de dag van vandaag gedupeerd. Die krijgen nog steeds te maken met deurwaarders, met instanties, met schulden. Wij ook. Wordt er meer over gepraat, kan het leiden tot meer actie. Erover praten creëert daarnaast maatschappelijke bewustwording. Het is niet een probleem van alleen de slachtoffers, heel de maatschappij draagt het. Wie weet ben jij morgen aan de beurt. Wij blijven strijden.”

De podcast Niet Mijn Schuld van AVROTROS voor Radio 1 is vanaf maandag 16 februari te beluisteren op NPO Luister en andere podcast-apps. Luister de trailer hieronder.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Toeslagenouder Sheila verloor haar te vroeg geboren baby: 'Ik werd achternagezeten door de belastingdienst en jeugdzorg'Lees ook