‘Marokko is reizen in uitersten: frisse berglucht, verstilde oases en bruisende steden’

Marokko is een mengelmoes van culturen. Van het oorspronkelijke Amazigh – Berbers – en van Arabisch, Andalusisch, Frans en Afrikaans. Dat zie je terug in de kleurrijke kleding en gezichtsversieringen, proef je in de gerechten en hoor je wanneer er Arabische zang en het geluid van Andalusische snaarinstrumenten uit open ramen klinken. En toch is Marokko heel eigen en met geen andere reisbestemming te vergelijken.
Reizen door Marokko is reizen in uitersten. Je toert van de frisse berglucht in het Atlasgebergte naar de droge stilte van de Sahara en along the way kom je bruisende steden en verstilde oases tegen. In Marokko draait het om aandacht voor smaak, voor sfeer, voor het moment. Kortom: een ideale bestemming voor een roadtrip.
Vanaf Amsterdam land je in iets meer dan drie uur vliegen in Tanger of Fez. Wie deze minder bekende steden écht wil ontdekken, trekt er het liefst tien dagen voor uit. Wij beginnen in Tanger, of Tandja in het Arabisch, een rauwe kustplaats die heerlijk eigenzinnig is. In de twintigste eeuw fungeerde de havenstad als toevluchtsoord voor kunstenaars, ­schrijvers en spionnen. Schilder Henri Matisse, rock-’n-roll-chef-kok Anthony Bourdain en modeontwerper Yves Saint Laurent ­lieten zich hier inspireren. Laatstgenoemde deelde er zelfs een huis met zijn ­echtgenoot Pierre Bergé: Villa Mabrouka. Tegenwoordig kun je er ­slapen in een van de twaalf kamers, maar dan moet je – financieel gezien – wel van goeden huize komen. Eten doe je bij Saveur de ­Poisson, bekend om vis en notenpasta’s, bij Andalus voor eenvoudige tapas en bij het klassieke Café Tingis op Place Petit Socco.
Maar slapen kan in Tanger overal: in de oude stad of erbuiten vind je talloze hotels en riads. Een van de mooiste riads is Villa Augustine van Willem Smit. Niet goedkoop, wel heel stijlvol én, ook fijn: kleinschalig. Voor wie de stad wil proeven is één tot twee dagen genoeg.

VERS BROOD EN PANNENKOEKEN 
Rijden door Marokko vraagt om alertheid: snelheidslimieten wisselen frequent en politiecontroles zijn eerder regel dan uitzondering. Laat dat de pret niet drukken. Vanaf Tanger leidt een mooie rustige autorit van ongeveer twee uur ons naar Chefchaouen, gelegen in het Rif­gebergte. Vraag Marokkanen in een willekeurige andere stad naar hun favoriete vakantiebestemming en de kans is groot dat ze Chefchaouen noemen. Niet zonder reden, want de stad is een visuele verrassing. Trappen, gevels, deuren en zelfs de straatstenen zijn geschilderd in uiteenlopende tinten blauw.
De sfeer is kalm en intiem en tussen de lemen muren klinkt het geluid van ambachtslieden, balkende ezels en gebeden. Terwijl de zon ’s ochtends langzaam de pleinen verwarmt, ontbijt je met zoete muntthee, vers brood en pannenkoeken. In de avond zak je weg in de ­kussens van een van de rooftoprestaurants, onder een sterrenhemel die ­groter lijkt dan waar dan ook. Een kleine twee dagen uittrekken voor ­Chefchaouen is genoeg; de stad leent zich voor heerlijk struinen en weinig doen, maar vergeet in al je rust niet een wandeling naar de Spaanse moskee te maken voor een panoramisch uitzicht over de stad. Vooral bij zonsondergang is dat prachtig. Aanraders voor een culinaire stop zijn Café Clock en het kleinschalige restaurant Sofia.

Na de blauwe gloed van Chefchaouen is Fez een logisch en levendig vervolg. Drie uur rijden en je komt aan bij de oudste koningsstad van Marokko; de hele medina, een van de grootste ter wereld, staat op de werelderfgoedlijst van Unesco. Navigeren door deze oude binnenstad is een uitdaging. Smalle straten, trappen, onverwachte hoeken en razendsnelle scooters zorgen voor een constant gevoel van chaos. Maar dat is tegelijk de charme van Fez. In de medina werkt gps nauwelijks; voor de iets minder avontuurlijke reiziger is het raadzaam om bij aankomst een gids in te huren. Abderrahime van GuruWalk biedt bijvoorbeeld een driedaagse tour vol context en verhalen. Een van de bijzonderste plekken in Fez is de Chouara-leerlooierij. De geur is overweldigend – en dat is een understatement. Vandaar het takje munt bij aankomst, om aan te snuffelen. De kleurrijke verfkuipen en het ambachtelijke proces maken de locatie extreem fotogeniek. Overnachten is het meest praktisch aan de rand van de medina, bijvoorbeeld in hotel Dar Lys: comfortabel en centraal gelegen.

ZELDZAME STILTE
Wie Marokko écht wil leren kennen, komt vroeg of laat uit in de Sahara. Hoewel de Agafay-woestijn vanwege z’n ligging nabij Marrakech ­populair is onder reizigers met weinig tijd, is de woestijn bij Merzouga the real deal. De reis ernaartoe is lang, zeker vanuit Fez (acht uur), een overnachting is aan te raden. Eenmaal bij de duinen van Erg Chebbi valt de zeldzame stilte op, enkel onderbroken door het zachte schuiven en stuiven van het zand. ’s Avonds, bij het kampvuur, worden in de tentenkampen traditionele gerechten geserveerd: langzaam gestoofde tajinegerechten, versgebakken brood en muntthee. Royal Luxury Camp biedt een unieke ervaring: tenten met comfortabele bedden, warme douches en live gnawa-muziek onder de open hemel. Niet geschikt voor elk budget, wel het overwegen waard, zeker voor één nachtje.

Na de woestijn voert de route westwaarts, langs een ruig en adem­benemend landschap. De Todra-kloof, op een paar uur rijden, is met zijn torenhoge rotswanden en smalle doorgangen geliefd onder ­wandelaars en klimmers. Verderop ligt de Dadès-vallei vol bloeiende rozen. De beste reden voor een bezoek zou een nacht in Eden Boutique Hotel zijn: het eerste vijfsterrenverblijf in de regio. Hier vind je design en comfort midden in de natuur. Een kort bezoek aan Aït-Ben-Haddou wacht: een ksar – versterkt dorp – van leem en steen. Hier werden films als Gladiator en de serie Game of Thrones opgenomen.
Voordat je vier uur later Taroudant bereikt, is het een aanrader om een uurtje te stoppen in Taliouine, de saffraanhoofdstad van Marokko. Hier verbouwt een handjevol families het ‘rode goud’: naar verluidt hoort deze saffraan tot de allerbeste ter wereld. Bij de Coopérative Souktana du Safran krijg je een rondleiding door het minimuseum, leer je over het productieproces én kun je uiteraard wat saffraan mee naar huis nemen.
Taroudant is een relatief onbekende parel in het zuiden van Marokko, maar eentje die je hart steelt zodra je door de eeuwenoude stads­poorten stapt. Taroudant wordt vaak ‘klein Marrakech’ genoemd: je vindt er dezelfde levendige soeks, zandkleurige muren en een geurige kruiden­cultuur, maar dan zonder de hectiek en drukte. De imposante stadsmuren, die al meer dan vijf eeuwen fier overeind staan, laten zien hoe Taroudant zich probeerde te verdedigen tegen de Saadische sultans. Een wirwar van straatjes erachter is gevuld met de trots van de streek: pure arganolie. Blijf hier gerust een nachtje (of twee). Bij riad Tafilag logeer je knus en sfeervol, net als bij riad le Jasmin.

In plaats van landinwaarts te rijden richting het toch wel platgetreden Marrakech, kiezen we voor een voorlaatste stop aan de kust. Eerst doen we Taghazout aan, een voormalig vissersdorp met een laidback surfvibe die teruggaat tot de hippietijd. Bij het ontwaken klinkt de azan, de oproep tot gebed. De rauwe randjes van onafgebouwde huizen, zwerfhonden en strandkamelen geven het dorp wat ongepolijste charme. Op het strand zijn de golven top en dankzij Solid Surfhouse Morocco, in het nabijgelegen Tamraght, kan iedereen hier surfen.
Als eindstation kiezen we voor Essaouira, een charmant stadje met ­pittoresk centrum waar het shoppen een stuk rustiger en toegankelijker is dan in Marrakech. De soeks voelen vriendelijker en minder hectisch, waardoor er alle tijd is om te onderhandelen en de mooiste souvenirs mee naar huis te nemen. Na een paar dagen strand, winkelen en heel veel verse vis, is het tijd om met een auto vol souvenirs en herinneringen richting vliegveld van Marrakech te rijden.•

Dit artikel is afkomstig uit LINDA.254 – Indian Summer, lees hier het hele magazine.

‘De kennismaking met de hoofdstad van Champagne voelt als een plotselinge verliefdheid’Lees ook