Maart is darmkankermaand, een periode waarin internationaal extra aandacht wordt gevraagd voor de ziekte. Petra Jansen-de Kruijff heeft darmkanker: er werd een kwaadaardige poliep gevonden in haar darmen en ze wordt hiervoor binnenkort geopereerd.
Aan LINDA. vertelt ze over haar klachten en hoe ze zich voorbereidt op de operatie.
“Achteraf gezien begonnen de klachten in 2019, vlak na mijn galblaasverwijdering. Na die operatie kon ik minder goed tegen pittige voeding en kreeg ik last van diarree.” Petra wandelt veel, maar steeds vaker moet ze uit nood naar huis rennen om de wc op tijd te halen. “Het werd steeds erger. Het is er echt ingeslopen.”
Petra heeft af en aan last van aambeien en veranderende ontlasting, maar eerder onderzoek naar eventuele aanwezigheid van bloed in de ontlasting levert niks op. “Hierdoor vulde ik zelf in dat ik misschien last had van een spastische darm.” Om de ongemakken te verbergen treft ze voorzorgsmaatregelen. “Ik had voor het geval ik de wc niet meer kon halen extra kleren op mijn werk gelegd.”
Een tijd lang geven die extra kleren haar een gevoel van zekerheid, tot ze op een ochtend naar haar praktijk, Petra is medisch pedicure, loopt. “Toen ging het mis, dat was zo vreselijk. Ik ben gelukkig altijd vroeg in de praktijk dus er was nog niemand, maar ik heb mezelf gewassen, omgekleed en ben daarna aan het werk gegaan.” In dezelfde periode heeft ze last van aanhoudende vermoeidheid. Om zich fitter te voelen, wat gewicht te verliezen en de stoelgang te verbeteren, gaat ze aan de slag met krachttraining en haar voeding. “Maar het ging niet over. Toen ik ook nog misselijk werd, werd het me te veel. Het moest stoppen.”
Petra gaat naar de Proctos Kliniek, waar ze wordt doorgestuurd voor een coloscopie (darmonderzoek). “Daar zagen de artsen een vrij grote poliep in mijn darmen. In eerste instantie zag die er goedaardig uit. Maar omdat het in de bocht lag van de dikke darm naar de endeldarm moest ik naar het UMC Utrecht. Daar kon de poliep worden weggehaald.”
Ze ondergaat opnieuw een coloscopie. Ditmaal zonder roesje, maar tijdens de kijkoperatie wordt haar – door zichtbaar ongemak – pijnstilling aangeboden. “En toen riep de arts ineens: ‘Ho, stop. Het is fout.’ Zelf keek ik ook naar het scherm. Aan de voorkant zag de poliep er rustig uit, maar toen hij z’n scope draaide, zag ik wat hij bedoelde. Er zaten echt twee zwarte plekken.”
Eenmaal in de uitslaapkamer voelt Petra zich rustig, wel is ze geschrokken. “Ik ben daarna heel fijn geholpen. Ik werd goed in de gaten gehouden en mijn man werd gebeld. Om hem niet te veel te laten schrikken, kreeg hij alleen de boodschap dat ik opgehaald mocht worden. Toen hij er was heb ik hem verteld dat het niet goed was. Niet veel later sloot de MDL-arts aan om ons te informeren over het verdere verloop.”
Petra komt in de medische molen terecht. Ze ondergaat een MRI, een CT-scan en een aantal bloedonderzoeken. Daar kwam uit dat er gelukkig geen uitzaaiingen waren gevonden. Haar operatie staat gepland voor begin maart. “Dan halen ze een stuk dikke darm weg. Als alles goed gaat zou het daarna weg moeten zijn. Een vervolgbehandeling is dan niet nodig.” Om de slagingskans van de operatie te vergroten, is Petra momenteel veel in de sportschool te vinden. Ze wil zo fit mogelijk de operatie ingaan. “Ik vind het allemaal eng en naar, maar ik ga hiertegen vechten.”
Petra vindt, ondanks alles, dat ze ‘geluk’ heeft gehad. “Omdat ik ondanks een ontlastingsonderzoek – waar niks werd gevonden – toch ben doorgestuurd voor een coloscopie. Het kan heel goed zijn dat mijn klachten niks met de poliep – die er waarschijnlijk al een tijd heeft gezeten – te maken hebben gehad. Wat was er eerder? De klachten die ontstonden na de galblaasverwijdering of die van de poliep? Ik heb gewoon echt geluk gehad dat ik ben doorgestuurd voor verder onderzoek en dat de poliep uiteindelijk gevonden is.”
Ondanks de spannende periode waarin ze zit, kijkt ze voorzichtig vooruit. “Ik ben blij als het achter de rug is en ik hopelijk een goed bericht krijg. Voor nu probeer ik zo fit en positief mogelijk te zijn, maar ik heb er helaas weinig invloed op. Door mijn werk weet ik hoeveel invloed kanker kan hebben op je leven. Er komt veel angst bij kijken en daar kun je diep in wegzakken. Ik probeer me daarom te focussen op wat ik van de artsen hoor en me te richten op de liefdevolle band met mijn man, kinderen en kleinkinderen. Iets dat ik na mijn herstel nog meer ga doen. Zij zijn mijn warme deken.”
In Nederland krijgen jaarlijks 12.000 mensen darmkanker. De gemiddelde leeftijd is 67 jaar, toch stijgt de laatste jaren het aantal gevallen onder de vijftig jaar dat darmkanker krijgt. LINDA. spreekt hierover maag-darm-leverarts Leon Moons. Hij is werkzaam in UMC Utrecht.
“Als de lijn zich zo doorzet, kan dit een probleem worden in de toekomst. Hoewel het nog steeds om lage absolute aantallen jonge patiënten gaat, verwachten we in 2035 600 tot 900 nieuwe gevallen van darmkanker bij mensen onder de vijftig jaar. Dat betekent een stijging van vijftig tot zestig procent. Wanneer je jong bent en darmkanker krijgt, heeft deze vorm van kanker relatief veel impact op je leven. En dat komt omdat darmkanker vaak pas laat wordt ontdekt. De symptomen hebben namelijk veel overlap met andere oorzaken. Vroege opsporing door bijvoorbeeld bevolkingsonderzoek is daarom belangrijk.”
Aantal jonge darmkankerpatiënten neemt toe: 'Goed om bewust te zijn van wat je eet'
Een darmkankerdiagnose wordt geclassificeerd in vier stadia. Vanaf stadium drie zijn de kankercellen uitgezaaid naar de lymfeklieren. In stadium vier zijn er ook uitzaaiingen in de lever en longen. “Hoe verder je bent in het stadium, des te groter de kans is dat uitzaaiingen niet meer te controleren zijn. De kans op overlijden neemt dan toe.”
Hoewel er risicofactoren zijn die de kans op darmkanker kunnen beïnvloeden, kan het ook zijn dat je ‘pech’ hebt. “Uiteraard is een gezond gewicht en een gezonde levensstijl gunstig, maar er zijn een hoop factoren die een rol kunnen spelen. Zoals genetica. We kunnen bij niet één patiënt zeggen: dit is de oorzaak.” Daarom benadrukt Moons het belang van bevolkingsonderzoek naar darmkanker. “Het geeft de mogelijkheid om een tumor heel vroeg op te sporen waardoor de impact van de ingreep veel kleiner zal zijn.”
Iedere Nederlander tussen de 55 en 75 jaar oud wordt elke twee jaar uitgenodigd om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. Zij krijgen een zelfafnametest thuis op de mat en kunnen die opsturen voor laboratoriumonderzoek.
Sinds 2024 daalt het aantal mannen in Nederland dat meedoet aan het bevolkingsonderzoek. Bij mannen ligt het aantal deelnemers doorgaans rond de 64 procent, 70 procent van de vrouwen doet mee. Bij mannen tussen de 55 en 60 jaar is dit aantal zelfs gedaald naar 62 procent. En dat terwijl mannen juist een grotere kans op darmkanker hebben dan vrouwen. Zo krijgt 1 op de 12 mannen en 1 op de 15 vrouwen darmkanker. Moons: “Doe alsjeblieft mee aan het bevolkingsonderzoek. Je kunt daar echt het beloop mee veranderen. Ga niet wachten tot je te laat bent doordat je wacht op klachten.”
Hoewel je er altijd goed aan doet je ontlastingspatroon in de gaten te houden, benadrukt Moons dat er niet iets bestaat als ‘een universele goede vorm van ontlasting’. “Er zijn mensen die één keer per twee dagen naar de wc gaan en anderen twee keer per dag. Hoe je ontlasting eruitziet is ook weer afhankelijk van een tal van factoren. Ben je meer of minder gaan drinken of eet je vezelrijk?” Wie veel pijn ervaart en een aanhoudend sterk veranderend ontlastingspatroon heeft, doet er volgens Moons goed aan in gesprek te gaan met de huisarts. “Die kent jou het beste. Al kan het ook gaan om een onschuldige oorzaak.”
Wil jij meer weten over darmkanker, de symptomen of het bevolkingsonderzoek? Hier lees je meer.
De hele maand maart lees je op LINDA.nl/PAULINE alles wat gasthoofdredacteur Pauline Wingelaar belangrijk vindt.
Mirjam (60) had anuskanker: 'Uit schaamte zei ik dat het darmkanker was'
Julot is nieuwsverhalenredacteur bij LINDA.nl. Ze houdt zich bezig met verhalen over het laatste nieuws – van wetsvoorstellen en het duiden van (mis)informatie met experts tot de persoonlijke verhalen. Geen werkdag is voor haar hetzelfde en dat is precies wat zij zo leuk vindt.
