Nederland ziet zichzelf graag als tolerant, geëmancipeerd en vooruitstrevend gidsland waarin mannen en vrouwen allang gelijk zijn, maar de cijfers zeggen iets anders. In haar boek Fopfeminisme laat Lisa Loeb zien hoe we onszelf voor de gek blijven houden met dat scheve zelfbeeld.
In deze voorpublicatie van dat boek legt Loeb uit hoe de mythe van Nederland als gidsland is ontstaan (en hoe dit echte vooruitgang dwarsboomt).
Toen Wilfred Genee mij in zijn radioprogramma vroeg waarom ik eigenlijk feminist was, vertelde ik hem over zwangerschapsdiscriminatie. 44 procent van de Nederlandse vrouwen heeft ermee te maken gehad. Dat percentage staat al veertien jaar onveranderd hoog. Zijn reactie viel midden in een reclameblok in mijn hoofd: ‘Echt? In zo’n progressief land als Nederland?’
Drie woorden. ‘Zo’n progressief land.’ Daar zit een heel boek in.
Voor Genee, en voor heel veel Nederlanders met hem, lag het opmerkelijke niet bij de zwangerschapsdiscriminatie zelf. Het zat in de gedachte dat zoiets hier kon plaatsvinden. De cijfers pasten niet in het plaatje, en dus moest er iets mis zijn met de cijfers. Het plaatje zelf bleef intact. Onze automatische reactie op ongemakkelijke feiten is om ze in twijfel te trekken in plaats van ons zelfbeeld bij te stellen. Ook wanneer die feiten gemeten zijn door het CBS of het SCP, instanties die er geen enkel belang bij hebben om de werkelijkheid te verdraaien.
Het is een raadsel dat ons aan het denken zou moeten zetten. Aan de ene kant behoort Nederland tot de progressiefste landen van Europa. We scoren structureel hoog op waarden als gelijkheid, vrijheid en tolerantie. Vrouwen hebben een hoog onderwijsniveau, goede gezondheid en formeel gelijke rechten. Op die podia staan we vooraan te zwaaien. Maar tegelijkertijd behoort Nederland tot de slechtst presterende landen van Europa als het gaat om de economische positie van diezelfde vrouwen.
Neem de Gender Equality Index van het European Institute for Gender Equality. Op kennis, tijd, macht en gezondheid staat Nederland op plek 3 of 4 van Europa. In diezelfde index staan we vrijwel onderaan op de domeinen werk en inkomen. Op het domein ‘geld’ staan we in 2025 op de beschamende 26e plek van de 27 lidstaten. Op het subdomein ‘financiële bronnen’ heeft Nederland zelfs de allerlaagste score van de hele EU.
Vrouwen in Nederland zijn hoogopgeleid en wettelijk gelijk, maar economisch ongeveer net zo zelfstandig als hun overgrootmoeders met een nieuwer kapsel.
Die combinatie is uitzonderlijk. Andere Europese landen laten een veel evenwichtiger beeld zien: wie lager scoort op progressieve waarden, scoort vaak ook lager op economische gelijkheid. Wie hoog scoort op het ene, doet dat doorgaans ook op het andere. Nederland wijkt daar duidelijk van af. Wij geloven in gelijkheid. Wij vinden echt dat mannen en vrouwen dezelfde kansen verdienen. Maar ergens tussen onze overtuigingen en de werkelijkheid is iets aan het kortsluiten.
Om te begrijpen hoe dat komt, moeten we niet alleen kijken naar beleid en cijfers. We moeten ook kijken naar het verhaal dat Nederland over zichzelf vertelt. Een land kenmerkt zich niet alleen door wetten en instituties, maar ook door een collectief zelfbeeld. Een narratief dat bepaalt wat als probleem wordt herkend, wat vanzelfsprekend wordt gevonden en wat buiten beeld blijft.
Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat een grote meerderheid van de Nederlanders ervan overtuigd is dat er zoiets bestaat als een Nederlandse identiteit. Vrijheid en gelijkheid keren daarin structureel terug als kernwaarden. Volgens I&O Research noemt 75 procent van de Nederlanders zichzelf geëmancipeerd. 78 procent van de vrouwen, 73 procent van de mannen.
We zijn zó overtuigd van onze eigen vooruitstrevendheid dat het onderdeel is geworden van onze nationale identiteit. In dit verhaal zijn wij al tolerant sinds wij in de zestiende eeuw in opstand kwamen tegen de Spanjaarden. Hier bestonden schuilkerken en weken denkers als Descartes bewust uit naar de Republiek omdat zij hier vrijer konden publiceren dan thuis. Zeventiende-eeuwse calvinisten zagen zichzelf zelfs als een nieuw uitverkoren volk, een ‘Neerlants Israël’ met een unieke en deugdzame missie in de wereld.
Die reputatie werd vervolmaakt in de twintigste eeuw. Wij waren het eerste land met het homohuwelijk, openden in de jaren zeventig onze eerste abortusklinieken en legaliseerden als eerste land euthanasie. Op de Wallen is de sekswerker omgedoopt tot ondernemer die keurig per kwartaal haar btw afdraagt. Wij zagen onszelf in de reclame van 15 miljoen mensen, waar je de pet van een agent kunt afpakken zonder repercussies en waar je je docent op de havo Mieke noemt in plaats van mevrouw Kragtwijk.
En op het gebied van vrouwenemancipatie? In dit verhaal zijn wij ook daar altijd al progressief geweest. We hadden vroeg vrouwenstemrecht dankzij Aletta Jacobs. Dankzij diezelfde Aletta Jacobs was Nederland het eerste land ter wereld met een geboortecontrolekliniek. Wij zijn het land van de Dolle Mina’s, Neelie Kroes en ‘Happy Hooker’ Xaviera Hollander. Dat we nog nooit een vrouwelijke premier hebben gehad, ligt er volgens dit verhaal alleen aan dat de juiste persoon zich nog niet heeft aangediend. In Nederland eindigt de beste persoon nu eenmaal in de juiste baan.
Het is niet verwonderlijk dat wij Nederland een geëmancipeerd land vinden, want het overgrote deel van de Nederlanders ziet zichzelf zo. 63 procent van de samenwonende Nederlanders zegt dat huishoudelijke taken gelijk verdeeld zouden moeten worden. Mannen zeggen dat zelfs vaker (68 procent) dan vrouwen (58 procent). Volgens de EIGE-cijfers uit 2025 is slechts 2 procent van de Nederlandse bevolking het eens met de stelling dat vrouwen niet over de noodzakelijke kwaliteiten beschikken voor verantwoordelijke politieke functies. Slechts 9 procent vindt mannen betere leiders. 85 procent wijst de gedachte af dat vrouwen onvoldoende ambitieus zijn voor topposities. 95 procent vindt financiële onafhankelijkheid even belangrijk voor mannen en vrouwen.
Zoals antropoloog Gloria Wekker het verwoordt: dit is ‘een favoriet verhaal dat wij Nederlanders graag over onszelf vertellen’. In dat verhaal zijn wij de voorvechters van vrouwenemancipatie, van homo- en lesbiennerechten en van antiracisme. Wekker laat in haar standaardwerk Witte onschuld zien dat dit zelfbeeld geworteld is in vierhonderd jaar koloniale geschiedenis. Het is een reservoir van diep ingesleten houdingen, automatische associaties en aannames die we onbewust raadplegen. Een cultureel archief dat ons fluistert: jij niet, jij bent in orde.
In een Kamerbrief over emancipatiebeleid uit januari 2025 staat het zo: ‘Gelijke behandeling, gelijke kansen en veiligheid van iedereen staan in ons land niet ter discussie.’ Gelijkheid wordt hier niet gepresenteerd als iets waar we continu aan moeten werken, maar als een feit. Iets wat ‘niet ter discussie’ staat. Een visitekaartje. Een eindstation.
Iedere Nederlander lijkt gewoon te weten dat ons land een gidsland is. Toch krijg je dat verhaal niet te horen als folklore, zoals Sinterklaas, nederwiet en de Elfstedentocht. Er is geen hoofdstuk in de geschiedenisboeken met de titel ‘Nederland Gidsland’. Hoe is dit nationale onderbuikgevoel dan ontstaan?
Het woord ‘gidsland’ werd voor het eerst gebruikt op 6 maart 1972, in een advies aan de linkse partijen PvdA, D66 en de PPR. Het was een reactie op het rapport The Limits to Growth van de Club van Rome. Hoofdauteur Dennis Meadows had in gesprekken met Nederlandse politici gezegd dat Nederland een pilot country voor zijn adviezen kon zijn. ‘If it does not start in Holland, it will not start at all.’
En toen gebeurde er iets vermakelijks. De Commissie van Zes besloot de neutrale term ‘pilot country’ te vertalen als ‘gidsland’. Twee dagen later kopte De Telegraaf al ‘Nederland – gidsland’. Niemand die zich afvroeg of die vertaling wel klopte. Een gids leidt anderen. Een proeftuin probeert iets uit. Dat is nogal een verschil.
Het idee sloeg aan omdat we het graag wilden geloven. Politicologen plaatsten de gidslandgedachte met terugwerkende kracht in een vermeende lange traditie, van Thorbecke via de Leidse volkenrechtgeleerde Cornelis van Vollenhoven tot minister-president De Geer. De gretigheid waarmee wij de term omarmden laat zien hoe graag wij onszelf zagen als een land dat vooroploopt. Niemand wilde nog een proeftuin zijn. We waren een gids.
En precies daar zit de kiem van iets opmerkelijks. Vanaf het begin werd het gidslandverhaal niet gekoppeld aan zelfreflectie of aan de vraag of Nederland intern wel deed wat het extern predikte. Nederland noemde zichzelf een gidsland zonder te onderzoeken of het dat ook was.
Het gidsland is geen analyse. Het is een moreel filter. Het benadrukt de momenten waarop we onszelf vooruitstrevend kunnen voelen en dempt alles wat daar niet bij past. Als je jezelf al moreel geslaagd vindt, hoef je niet meer te meten, te corrigeren of te investeren. Ongemakkelijke cijfers worden dan geen aanleiding tot beleid, maar tot verklaringen waarom die cijfers hier anders werken.
Het bijzondere is dat ons land een van de weinige landen ter wereld is waar het woord ‘emancipatie’ überhaupt nog beleidstaal is. Andere landen spreken van gender equality of égalité des genres. Dat klinkt als een nuance. Het is het niet.
Gender equality verwijst naar concrete gelijkheid in uitkomsten. Gelijke lonen, gelijke vertegenwoordiging, gelijke zorgtaken, gelijke economische zelfstandigheid. Het is meetbaar. Het kan toenemen, stagneren of verdwijnen.
Emancipatie voelt fundamenteel anders. Emancipatie is een individuele, morele opvatting. Je bent geëmancipeerd of je bent het niet. De meesten van ons vinden het niet leuk om ongeëmancipeerd te worden genoemd. We wringen ons in alle bochten om dat oordeel te ontwijken. En zodra we het stempel ‘geëmancipeerd’ hebben binnengesleept, hoeven we er kennelijk niets meer aan te doen.
Wij verwarren bovendien vrijheid met gelijkheid. Wanneer we uitleggen waarom Nederland een gidsland zou zijn, wijzen we zelden op inkomensverdeling of machtsverhoudingen. We wijzen op het homohuwelijk, abortuswetgeving, euthanasie. Wij behandelen gendergelijkheid alsof het een logisch verlengstuk is van die individuele vrijheden. Maar vrijheid betekent dat je keuzes mag maken. Gelijkheid gaat over wie de middelen heeft om die keuzes ook daadwerkelijk te maken.
Dat we wettelijk vrij zijn, betekent niet dat we economisch gelijk zijn.
Onze eigen weerzin tegen het feminisme bevestigt dit dagelijks. Uit onderzoek van I&O blijkt dat de term ‘feminist’ bij velen, vooral mannen maar ook vrouwen, negatieve associaties oproept: extremistisch, drammerig, boos. Slechts een kwart van de Nederlanders voelt zich überhaupt enigszins feminist. 28 procent vindt dat het feminisme in Nederland is ‘doorgeslagen’. Onder mannen tussen de 35 en 49 is dat zelfs 47 procent. We zien emancipatie als zo vanzelfsprekend dat we de beweging die ervoor vecht beschouwen als overbodig of zelfs irritant. We voelen verzet tegen de mensen die de ongelijkheid, die objectief en meetbaar nog bestaat, durven aan te kaarten. Er is geen ander onderwerp waarop de boodschapper consequent zo’n slecht imago heeft als de boodschap zelf.
In Nederland verwarren we vrijheid en gelijkheid al zo lang dat we het verschil niet meer zien. Vrouwenemancipatie en lhbtqia+-emancipatie worden hier al bijna twintig jaar onder één beleidsparaplu gevoerd. Dat klinkt logisch. Beide bewegingen verzetten zich tegen rigide genderrollen. Maar wat in theorie samenhangt, vraagt in de praktijk niet om dezelfde oplossingen. Lhbtqia+-emancipatie gaat in eerste instantie om het recht te bestaan zonder vervolging, juridische uitsluiting of geweld. Gendergelijkheid gaat daarboven nog over een herverdelingsvraagstuk: wie heeft de macht, wie verdient het geld, wie draagt de zorg. Een politieboot op de Canal Parade zorgt er niet voor dat mannen meer huishoudelijk werk doen. Gratis kinderopvang voorkomt geen geweld tegen queer personen. Door deze emancipaties onder één paraplu te schuiven, doen we beide groepen tekort.
Terug naar Wilfred Genee. Toen ik hem die 44 procent zwangerschapsdiscriminatie noemde, was zijn instinct niet om de werkelijkheid bij te stellen. Zijn instinct was om de cijfers in twijfel te trekken. Dat is geen onwil. Dat is cognitieve dissonantie. Het gidslandidee zit zo diep dat nieuwe informatie er simpelweg niet doorheen komt.
Dat heeft gevolgen. Meer dan vier op de tien Nederlandse vrouwen hebben te maken gehad met fysiek of seksueel geweld. Het EU-gemiddelde ligt op 31 procent. Wij scoren tien procentpunt boven dat gemiddelde. Een maatschappelijk probleem van enorme omvang. We behandelen het als individuele uitzondering.
Want geweld wordt in Nederland smal gedefinieerd. We herkennen het wanneer het zichtbaar is, escaleert, letsel oplevert of doden. Wat daaronder ligt, blijft onbenoemd. Geweld tegen vrouwen uit zich ook in financiële afhankelijkheid, sociale isolatie en voortdurende psychologische druk. Vormen die geen blauwe plekken achterlaten, maar wel systematisch de autonomie van vrouwen beperken. Ze passen niet in ons klassieke beeld van geweld en verdwijnen daarom naar de achtergrond. Ze worden hervertaald als relatieproblemen, ongelijke taakverdeling of individuele keuzes.
In september 2025 berichtte de NOS over een schietincident in Sneek met de kop ‘Dode en zwaargewonde bij schietincident in Sneek’. Wat was er gebeurd? Een man had zijn partner doodgeschoten en daarna zichzelf. De politie omschreef het als ‘een incident in de relationele sfeer’. Femicide, geframed als een incident. Door dit soort taalgebruik verdwijnt geweld tegen vrouwen uit beeld als patroon. Het wordt teruggebracht tot een tragisch, losstaand drama waar je in een leesbril kort het hoofd om schudt.
Not all men, but always a man. Niet alle mannen plegen geweld, maar het is vrijwel altijd een man die geweld pleegt tegen een vrouw. Ongeveer 91 procent van de daders van partnermoord is man. 90 procent van de veroordeelde daders van huiselijk geweld is man. 80 procent van de femicides vindt binnenshuis plaats. Vrouwen zijn in Nederland het meest onveilig achter hun eigen voordeur.
Toch komen er bij elke uitspraak hierover dezelfde drogredenen. ‘Er worden meer mannen vermoord dan vrouwen.’ Dat klopt. Mannen worden vooral op straat vermoord, door andere mannen, in criminele afrekeningen. Vrouwen worden vermoord in hun eigen huis, door hun eigen partner. Dat zijn geen spiegelbeelden van hetzelfde probleem. ‘Dan had ze maar weg moeten gaan.’ De vraag is te vaak waarom zij bij hem bleef, in plaats van waarom hij haar mishandelde. Terwijl het moment waarop een vrouw besluit weg te gaan voor haar juist het gevaarlijkst is.
Een ander populair verdedigingsmechanisme is doen alsof geweld tegen vrouwen alleen voorkomt in andere culturen. Dat narratief werd pijnlijk zichtbaar na de moord op de zeventienjarige Lisa uit Abcoude in de zomer van 2025. Wilders zweeg over de moord zelf tot bleek dat de verdachte een azc-bewoner was. Pas toen reageerde hij, met de boodschap dat ‘het grootste tuig’ werd binnengehaald. Wilders, die eerder tégen extra financiering voor de bestrijding van femicide had gestemd, ontdekte het thema op het moment dat het diende als argument voor een asielstop. Geweld tegen vrouwen is geen asielprobleem. Het is een Nederlands probleem, gepleegd door Nederlandse mannen in Nederlandse huiskamers.
Toch wordt het structurele karakter van dit geweld stelselmatig ontkend. Internationale toezichthouder GREVIO sprak Nederland in 2025 voor de tweede keer aan op het ‘genderneutrale mantra’ in ons beleid. Door huiselijk geweld te definiëren als ‘geweld in een afhankelijkheidsrelatie’ verdwijnt de machtsongelijkheid uit het beeld. In februari 2026 volgde het VN-Comité voor de Uitbanning van Discriminatie van Vrouwen met dezelfde conclusie. We vinden gelijkheid zó belangrijk dat we de aanpak van geweld tegen vrouwen genderneutraal maken. Een land dat al gelijk zegt te zijn, kan immers geen specifiek beleid voor vrouwen voeren zonder dat zelfbeeld te beschadigen.
Het gidslanddenken heeft nog meer politieke gevolgen. Wanneer een samenleving denkt dat gelijkheid in de kern al geregeld is, verliezen vrouwenrechten automatisch hun urgentie. Politieke partijen nemen ze braaf op in hun verkiezingsprogramma’s. Bij de formatie worden ze als eerste weggegeven.
Twee dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 werd ik gebeld door een partij links van het midden. Of ik kon komen speechen over vrouwenrechten. Het was belangrijk, werd gezegd. We moesten voorkomen dat Wilders zou winnen, dat zou slecht zijn voor vrouwen. Wat me trof zat in de timing. Twee dagen voor de verkiezingen. Alsof ze toen pas beseften dat de helft van Nederland uit vrouwen bestaat. Emancipatie kreeg geen inhoudelijke prioriteit, alleen een strategische laatste sprint. Het is precies hoe vrouwenrechten in Nederland werken: een moreel argument dat je inzet wanneer het uitkomt, en dat na de verkiezingen zonder grote consequenties weer kan worden weggegeven.
Dat moment staat niet op zichzelf. In 2017 stelde D66 voor om de abortuspil via de huisarts beschikbaar te maken. Een eenvoudige maatregel die in veel andere landen al gemeengoed is, en die expliciet in het verkiezingsprogramma stond. Tijdens de formatie van Rutte III liet D66 dit voorstel als een baksteen vallen om een coalitie met de ChristenUnie mogelijk te maken. ‘Te veel regels en bureaucratie,’ zei Pechtold destijds. Voor huisartsen welteverstaan. Niet voor vrouwen die naar een abortuskliniek moesten waar ze konden worden bedreigd door demonstranten. Het zou nog tot 2025 duren voordat huisartsen de abortuspil mochten voorschrijven.
Hetzelfde patroon bij vaderschapsverlof. Vrijwel alle progressieve partijen pleitten er jarenlang voor in hun verkiezingsprogramma’s. Geen enkele partij maakte er ooit een hard punt van bij een formatie. De uiteindelijke uitbreiding van betaald ouderschapsverlof kwam er niet door politieke wil, maar omdat een EU-richtlijn Nederland daartoe verplichtte.
Het contrast met andere belangen is schrijnend. Boeren hebben een partij. Mensen die de AOW-leeftijd omlaag willen hebben een partij. Dieren hebben al decennia een eigen vertegenwoordiging. Een partij die zich primair inzet voor de rechten van vrouwen bestaat niet.
Partijen die zich primair inzetten tégen de rechten van vrouwen dan weer wel. De SGP verbiedt vrouwen actief deel te nemen aan de Tweede Kamerverkiezingen. In plaats van een cordon sanitaire op te werpen, werken progressieve partijen zonder blikken of blozen met deze partij samen. Voormalig partijleider Kees van der Staaij werd jarenlang het ‘staatsrechtelijk geweten van de Tweede Kamer’ genoemd. Alleen voor mannen dan.
In elk ander land dat zichzelf geëmancipeerd noemt, zou zo’n partij niet bestaan. In Nederland heeft de SGP drie zetels en mag ze meepraten over de toekomst van het land. Wij tolereren deze intolerantie omdat we denken dat ze onschuldig is. Nederland is toch een geëmancipeerd land waar gelijke rechten vanzelfsprekend zijn? Hoeveel kwaad kan zo’n kleine christelijke partij dan doen?
Best veel, blijkt. Dat zien we in het langdurig in stand houden van de aanrechtsubsidie, in verzet tegen het verankeren van abortus als Europees grondrecht, en in het feit dat in het minderheidskabinet Jetten elke beslissing afhankelijk is van steun van SGP en ChristenUnie. Twee partijen die in ruil voor hun stem maatregelen voor gendergelijkheid in de houdgreep kunnen houden. In een land dat voor het overgrote deel niet in een god gelooft.
Bij elke formatie opnieuw zijn vrouwenrechten ruilmiddel. Klimaat kan een breekpunt zijn. Migratie is meerdere keren een breekpunt geweest. Maar de economische positie van de helft van de Nederlandse bevolking? Die geven we gratis weg wanneer het uitkomt. En het komt altijd uit.
Tot slot het derde gevolg van dit zelfbedrog. In Nederland werkt 65 procent van de werkende vrouwen in deeltijd. Ter vergelijking: in Portugal is dat 12 procent, in Bulgarije 3 procent. De gemiddelde werkweek van Nederlandse werkende vrouwen bedraagt 30 uur, de kortste van de EU. Het verschil in inkomen tussen mannen en vrouwen is, na Oostenrijk en Zwitserland, nergens zo groot als hier. Nederland behoort tot de landen met de grootste pensioenkloof van Europa: 40 procent.
Wij vertellen onszelf dat dit een keuze is. Het anderhalfverdienersmodel zou vrouwen het beste van twee werelden geven: een volwaardig gezinsleven én een bevredigend professioneel bestaan. Geen systeem dat duwt, maar een samenleving die ruimte geeft om ‘je eigen balans te vinden’.
Ondertussen doet 52 procent van de Nederlandse vrouwen dagelijks huishoudelijk werk, tegenover 32 procent van de mannen. Bij intensieve kinderzorg van meer dan 35 uur per week is het verschil nog groter: 49 procent van de vrouwen, 26 procent van de mannen. Mannen verdienen gemiddeld 72 procent meer dan hun vrouwelijke partner. 35 procent van de Nederlandse vrouwen werkt in laagbetaalde banen, tegenover 15 procent van de mannen. Dit is geen vrije keuze. Dit zijn uitkomsten van een systeem dat we cadeau geven aan onszelf onder de naam vrijheid.
Volgens de Emancipatiemonitor 2024 vindt 79 procent van de bevolking nog steeds dat moeders met kinderen onder de vier hooguit drie dagen per week zouden moeten werken. Voor vaders geldt omgekeerd dat de meerderheid juist minimaal vier dagen als norm hanteert. Dat terwijl 95 procent van de Nederlanders financiële onafhankelijkheid even belangrijk vindt voor mannen en vrouwen. We zijn met onszelf in gesprek en horen niet wat we zeggen.
De ouders zelf zijn nog het veelzeggendst. Slechts 13 procent van de ouders wil het anderhalfverdienersmodel ook voor zichzelf. In de praktijk leeft 48 procent het. 57 procent wil de zorg liever gelijk verdelen.
Voor een vrouw met een goed inkomen en een goedverdienende partner kan drie dagen werken een comfortabele keuze zijn. Voor een vrouw met een onzeker contract of een laag inkomen is het geen keuze maar een fuik: te weinig uren voor zelfstandigheid, te weinig inkomen voor kinderopvang, te weinig perspectief om ooit meer te gaan verdienen. Eenmaal in deeltijd, zelden meer eruit. We hebben een doolhof gebouwd met maar één uitgang en concluderen dat vrouwen blijkbaar graag die kant op lopen.
Hoe bevrijdend zou het zijn als Nederland de mythe van het gidsland los zou laten?
We zouden femicide en huiselijk geweld kunnen noemen wat het is: geweld van mannen tegen vrouwen. Internationale onderzoeken zouden een aanleiding zijn tot zelfreflectie in plaats van ontkenning. We zouden emancipatie behandelen als een maatschappelijke uitkomst waar je actief aan moet werken, in plaats van als een lakmoesproef van onze persoonlijke moraliteit. Politieke partijen zouden de positie van vrouwen niet meer inleveren bij elke formatie. We zouden ophouden vrijheid en gelijkheid voor één ding aan te zien.
Het zou alleen niet genoeg zijn. De mythe van het gidsland is namelijk slechts één van de mythes die de ongelijke positie van vrouwen anno 2026 rechtvaardigen. De redenering werkt als een viertrapsraket. In een geëmancipeerd land waarin iedereen gelijke kansen heeft, kunnen verschillende uitkomsten alleen voortkomen uit verschil in inzet of uit biologisch gedicteerde keuzes. We hebben de eerste mythe gehad. Er volgen er nog drie.
Als je eenmaal weet hoe ze in elkaar passen, kun je niet meer terug. Je hoort het in talkshows. Je ziet het op verjaardagen. Je leest het in beleidsstukken. Je betrapt jezelf erop dat je het zelf zegt. En precies dat moment, dat moment van betrappen, is waar het begint.
Meer lezen? Dit is een (ingekorte) voorpublicatie uit Fopfeminisme van Lisa Loeb | Lebowski | € 22,99 | Nu verkrijgbaar.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Lisa Loeb: ‘We pikken niet meer dat onze lichamen politiek speelterrein zijn en femicide wordt weggemoffeld als ‘drama in de relationele sfeer’
