'Omdat er niet genoeg geld is voor maandverband, was ziekmelden tot nu toe de enige uitweg'

Wereld Menstruatiedag

Vandaag, 28 mei, is het Wereld Menstruatiedag. Een internationale dag bedoeld om het taboe rondom menstruatie te doorbreken. En om aandacht te vragen voor menstruatiehygiëne en -armoede. Een dag die misschien overbodig zou moeten zijn, maar dat zeker niet is.

Meiden kunnen in ons land gelukkig gewoon naar school als ze ongesteld zijn. Op steeds meer plekken komen menstruatiehygiëneproducten beschikbaar. Zo’n Wereld Menstruatiedag klinkt dus vooral als een dag die gaat over ontwikkelingslanden? En toch, toch kan ongesteld zijn in Nederland ook een probleem zijn. Lang niet voor iedereen is deelnemen aan het dagelijks leven tijdens de ongesteldheid vanzelfsprekend. Dat werd me onlangs weer heel duidelijk op de polikliniek kindergynaecologie.

Verzuim tijdens menstruatie

Nog niet zo lang geleden zat Jara tegenover me in de spreekkamer. Ze is 15 jaar en was al voor de tweede keer alleen naar de polikliniek gekomen. Haar moeder wilde deze keer wel meekomen, vertelt ze, maar dat lukte niet. Er zijn drie kleine broertjes en zusjes thuis en vader is niet in beeld. De jeugdarts stuurde haar een paar maanden geleden door na telefonisch overleg. Jara komt al meer dan een jaar elke maand minstens één, maar soms wel drie dagen niet op school. School zag een patroon en verwees haar naar de jeugdarts in verband met het verzuim.

Het verzuim blijkt steeds te zijn wanneer ze ongesteld is. Bij de eerste afspraak kwam ik er niet helemaal achter waar Jara precies last van had tijdens haar ongesteldheid. Een beetje buikpijn en soms doorlekken. De hoeveelheid bloedverlies leek eigenlijk niet zo veel. Haar ijzerwaarden waren goed en op de echo zagen we geen afwijkingen. Ik kon mijn vinger er niet helemaal opleggen waarom ze dan toch structureel thuisbleef van school. Ze kwam niet op me over als een puber die school graag mist en hiervoor smoesjes gebruikt. Tegenover me zat juist een ambitieuze en leergierige puber, die later advocaat wil worden. We spraken daarom af dat Jara bij haar eerstvolgende menstruatie een scorekaart bij zou houden om beter inzicht te krijgen.

Doorgelekt

Schoorvoetend geeft ze me nu die scorekaart. Het is een lijst waarop ze heeft bijgehouden hoeveel maandverband ze per dag heeft gebruikt en hoe vol die verbanden zaten. Op de kaart van Jara staat elke dag één streep bij een vol maandverband. En ze is elke dag doorgelekt.

Dan gaat er een belletje bij me rinkelen. Het doorlekken komt niet door hevig bloedverlies. Jara blijft ook niet thuis omdat ze pijn heeft, er is een heel andere reden. Op dat moment kan ik mezelf wel voor mijn hoofd slaan dat ik die ene belangrijke vraag de eerste keer niet heb gesteld: ‘Is er thuis altijd genoeg geld om maandverband te kopen?’ Het is bij het eerste gesprek niet in me opgekomen, zoekend naar het lichamelijke probleem.

Er blijkt bij Jara thuis niet altijd genoeg geld te zijn voor eten, laat staan voor maandverband. En dat verklaart een heleboel. Omdat er niet genoeg geld is voor maandverband, kan ze de deur de eerste dagen niet uit. En ziekmelden was tot nu toe de enige uitweg.

Menstruatiearmoede

Uit onderzoek in Nederland blijkt dat een op de acht meiden niet altijd genoeg geld heeft om menstruatieproducten, zoals maandverband of tampons, te kopen. En soms zorgt dat ervoor dat ze een dag niet naar school kunnen of hun sociale activiteiten moeten afzeggen. In een van de rijkste landen ter wereld vind ik dat een schokkend gegeven. En het is niet zo dat die meiden dat van de daken durven te schreeuwen. Ook hier heerst er taboe op menstruatiearmoede. En een grote blinde vlek ook bij zorgverleners.

Wat mij betreft zou de toekomst zijn dat elke puber een pakket menstruatieondergoed krijgt. Dat is herbruikbaar, duurzaam en kan lang meegaan. Het is een investering, maar op de lange termijn is elke gemiste dag school en later werk een grotere kostenpost. Voor Jara moet er nu een oplossing komen, en niet pas over een paar jaar. We bekijken samen waar de uitgiftepunten voor menstruatieproducten bij haar in de buurt zijn. En ze vindt het goed als ik de huisarts en de jeugdarts terugkoppel wat de reden is voor het verzuim.

Taboe

Ongeveer de helft van de wereldbevolking menstrueert. Dat zou op geen enkele manier een taboe mogen zijn. School, sociale activiteiten of werk missen omdat je geen maandverband kunt kopen is toch echt heel erg zonde en onnodig. En daarom is het – zolang nog niet iedereen toegang heeft tot goede menstruatieproducten – goed dat deze Wereld Menstruatiedag er elk jaar weer is. Ook al zou die dag allang overbodig moeten zijn.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

'Ze heeft nog elke dag pijn van het litteken en nachtmerries over de besnijdenis'Lees ook