Ode aan mijn lijf: ‘Ik probeer met liefde te kijken naar elke put in mijn dijen, dit lichaam heeft me veel gebracht'

ACTRICE EN ZANGERES SARAH JANNEH (31).
“Als Brabantse puber worstelde ik met mijn zelfbeeld. Met mijn dikke billen en volle lippen voldeed ik niet aan het westerse schoonheidsideaal. In magazines waren knappe meisjes blond, met blauwe ogen en maatje XS. Ik voelde me vaak buiten de norm vallen en verloor me in crashdiëten en sporten, en ik dronk liters aloë vera om te kunnen voldoen aan dat zogenaamde ideale plaatje. Lang heb ik gedacht dat er voor mijn type vrouw geen markt was op het gebied van liefde en sex. In romcoms waren de dikke actrices namelijk altijd grappig. Ze hadden een komische bijrol of werkten op een crosstrainer aan hun transformatie naar slanke zwaan. Het ging vooral over hun obesitas, in plaats van hun carrière of seksleven. Compenseren met een grap was ook lang mijn tool. Dus meldde ik me op mijn zeventiende, gewapend met grove humor, aan bij de toneelschool. Pas bij actrice Lena Dunham in de serie Girls en met de opkomst van sociale media, zag ik meer ­herkenning. Iemand als Lotte van Eijk, een queer plussizemodel, omarmt met zelfvertrouwen haar grote lichaam. Zij zegt gewoon: ‘Als je niet van mijn lijf houdt, laat ik je mijn huis niet in.’ Lotte leerde mij dat je je lichaam vaak moet vastleggen op beeld. Veel foto’s maken dus en goed in de spiegel kijken. Zo’n zelfde voorbeeld wil ik zijn voor de generaties na mij.

Zeker de jonkies die naar Klokhuis kijken, moeten weten dat ze oké zijn zoals ze zijn. Vol trots poseer ik op social media in alle standen, in sexy kleding en bikini. Ik schaam me niet voor mijn lichaam, dus die coltrui mag je houden.
Vol en ongezond zijn twee verschillende dingen. Ik sta zes dagen per week op het toneel te dansen en springen. Dat houd je niet vol zonder conditie. Ik eet gezond, sport, doe aan yoga, maar mijn onregelmatige leven brengt ook uitdagingen met zich mee. Soms zit ik mijn bakje rijst in de auto op te eten, omdat er voor een optreden weinig tijd is. Ik neem me elke keer voor om beter voor mezelf te zorgen. Meer te ontspannen. Ik trakteer mezelf regelmatig op een goede massage, maar eigenlijk betaal ik voor een uurtje slaap. Dat ik bekend sta als de belichaming van bodypositivity vind ik mooi en bijzonder, maar ook ingewikkeld. Ik ben geen hype of fetisj, dit is gewoon mijn lijf. Ik probeer met liefde te kijken naar elke put in mijn dijen, want dit lichaam heeft me veel gebracht. Maar ik word heus niet elke ochtend wakker met ‘halleluja, wat ben ik een lekker ding’. Daten via apps vind ik ingewikkeld, single zijn niet altijd een feest. Loopt een relatie mis, dan is er altijd een stemmetje in mijn hoofd dat zegt dat het komt doordat ik geen maatje 36 heb.”

ACTRICE EN ZANGERES HADEWYCH MINIS (47).
“Op dit moment zit ik lekkerder in mijn vel dan ooit, ik voel me mooi. Objectief gezien zou je kunnen zeggen dat mijn lichaam nu minder fraai is dan pakweg twintig jaar terug. Naast die dolle zwaartekracht heb ik namelijk twee kinderen gebaard en draag ik littekens van een keizersnee en een blindedarmontsteking. Maar ik ervaar het anders, er is namelijk op m’n 35ste iets bijzonders gebeurd. Vanaf het moment dat ik voor het eerst zwanger raakte, veranderde de band met mijn lichaam. Dit was best een openbaring voor me. Mijn lijf bleek veel wijzer dan mijn hoofd. Het werd mijn vriendje, iemand die me begeleidde, me bij de hand nam en in de juiste richting stuurde. Ik vond het ontroerend en lief om te merken hoe mijn lijf kon aangeven wat goed voor me is: eet meer appels, drink water, kalm aan. Nog steeds luister ik hiernaar. Ook over mezelf opgelegde dogma’s werd ik milder. Zo riep ik dat ik per se natuurlijk wilde bevallen. Maar mijn zoon Salvador had in het vruchtwater gepoept, er was haast geboden en natuurlijk bevallen zou gevaarlijk zijn. Hij kwam met een spoedkeizersnee en dat was helemaal prima. Ik wil nog iedere keer als ik het ziekenhuis binnenstap, al die lieve artsen en verpleegkundigen omhelzen die me bijstonden.

Het leven is leuker sinds ik ouder word. Ik weet steeds beter wie ik ben.
Ik vertel mijn dochter Catalina van negen te pas en onpas hoe mooi ik mezelf voel. Ook zonder make-up en in joggingbroek, net uit bed. Het werkt als een selffulfilling prophecy: je gaat je meteen beter voelen. Maar ik ben ook bang voor het onrealistische zelfbeeld dat social media kinderen oplegt. Al wil ik Catalina het zelfbeeld dat ik vroeger had, eveneens besparen. Als puber zwom ik het liefst met kleding aan, voor geen goud toonde ik mezelf in bikini. Mijn ouders vertelden me vaak hoe mooi ze me vonden, maar zelf zag ik een lelijk meisje. Dat was ik natuurlijk niet, hartstikke zielig dat ik zo onzeker was.
In de jaren daarna werd ik comfortabeler met mezelf. Maar ik luisterde toch vooral naar wat mijn hoofd zei en ervoer mijn lichaam als iets dat er nu eenmaal bij hoorde. Ik was zoekende naar het juiste pad: welke carrière ligt er voor me? Vind ik de juiste man? Krijg ik ooit kinderen?
Nu ben ik hier en dat bevalt me enorm. Natuurlijk zijn er kwaaltjes, maar ik mag echt niet klagen. Elke ochtend start ik met qi gong, een Chinese bewegingsleer. Deze dagelijkse stretchoefeningen, waarin je echt alles beweegt – van je vingerkootjes tot je tenen – zorgen er mede voor dat ik vol levenslust aan de dag begin.”

ACTRICE EN ZANGERES YOOTHA WONG-LOI-SING (37).
“Bij mijn debuutfilm Hoe duur was de suiker? vond ik het spannend om mijn ouders te vertellen dat ik in minstens de helft van de scènes halfnaakt te zien was. Zij reageerden gelukkig relaxed: ‘Het hoort toch in het historisch perspectief, het is toch geen porno?’ Hoewel ik zelf ook weinig moeite had met het bloot, merkte ik toch bij de eerste scènes dat ik schoorvoetend mijn badjas uittrok. Maar uiteindelijk liet ik die teugels vieren. We filmden in 42 graden in Zuid-Afrika, elk stukje stof was te warm. Wat ook meehielp, was de aanwezigheid van de Zoeloevrouwen die als figurant meespeelden. Zij zaten topless op de set en hadden nul seksuele associatie met hun naakte lichaam. Een vrouw van een jaar of 45 liep zelfs op me af, trok aan mijn tepel en zei: ‘Aha, no baby’s yet.’ Ik schrok eerst, maar zag daar hoe cultuurgebonden de omgang met het lichaam is. Zij kijken er zonder westerse erotiserende blik naar. Dat is zo bevrijdend.
Ik was een couveusekind, werd een maand te vroeg geboren. Op school was ik altijd de tengerste van de klas, maar ook atletisch en beweeglijk.

In mijn vroege tienerjaren merkte een vriendin op dat ik nog geen borsten had, terwijl ik al twaalf was. Ik had er zelf nooit bij stil­gestaan, maar door haar reactie realiseerde ik me dat het blijkbaar een ding was. In hoeverre matchte mijn ontwikkeling met die van anderen?
Gelukkig waren er geen mannelijke stoorzenders in de vroege stadia van mijn leven. Op mijn veertiende kreeg ik een vriendje, een topsporter. Ik dacht dat hij wel voor de chicks met grote borsten en billen zou gaan, maar hij koos mij. We waren vijf jaar samen en zijn nog steeds bevriend.
Ook mijn vader heeft bijgedragen aan mijn positieve zelfbeeld. Als kapper leerde hij me hoe prachtig kroeshaar is. Niks chemische ­behandeling, ik droeg gewoon een prachtige afro. Ik ben blij dat mijn lichaam, haar en geest zich daardoor al vroeg op een gezonde manier hebben kunnen ontwikkelen. Ik kon het abstracte gevoel van wie je bent loskoppelen van haar en uiterlijk. Het werd mijn anker in het leven. Met een beroep waarbij ik constant op mijn uiterlijk word beoordeeld, is zo’n anker een zegen.
Ik ben echt blij met mezelf. Alles is bij mij in proportie en dat vind ik mooi. Het past bij mijn actieve en beweeglijke persoonlijkheid. Trainen zorgt voor fitheid en mentale rust. Heb ik veel stress, dan ben ik minder in de gym geweest en dat zie ik terug in mijn spiegelbeeld. Een wake-upcall dat ik de relatie met mijn lichaam moet blijven voeden.”

SCHRIJFSTER EN ACTRICE NAZMIYE ORAL (55).
“Ik ben opgegroeid in een Turks gezin, waar de kijk op het lichaam vooral doordrongen was met door religie en cultuur opgelegde normen en waarden. Er lag een taboe op seksualiteit. Als meisje moest je jezelf bedekken, kuis en maagd zijn voor je toekomstige echtgenoot. Er was een directe connectie tussen jouw lichaam en de eer van de familie.
Al op mijn zestiende besloot ik afstand te nemen van die opgelegde normen. Mijn lichaam was van míj. Ik bepaalde zelf voor wie ik het wel of niet wilde bewaren. Ik besloot zelfs een voorstelling te spelen waarin ik halfbloot moest zijn. Vrij controversieel in mijn omgeving, zondig zelfs. Maar ik zag er geen kwaad in: het was functioneel naakt. En verder was ik een brave jonge vrouw. Mijn vriendinnen, nichten en ik gingen in elkaars bijzijn vrij met ons naakte lichaam om. Het was normaal om elkaars benen, oksels of vulva te harsen. Ik ben ook een paar keer in een Turkse hamam geweest. Niets zo ontspannend als met vrouwen samenkomen en je veilig voelen. Bovendien zie je er alle soorten vrouwen: dun, dik, lang, kort, met grote en kleine borsten – alles is oké.

Een jaar geleden was ik beter in shape dan nu. Voor mijn huwelijk deze zomer in Italië was ik flink afgevallen, inmiddels zit er weer tien kilo aan. Ook omdat ik gestopt ben met roken. Ik ben weer hard aan de slag met mijn personal trainer. Dat is mijn cadeau aan mezelf. Ik kan wel aanmodderen in een sportschool, maar ik vind het fijn iemand naast me te hebben die ik desnoods ’s nachts kan bellen voor steun. Het is niet alleen een investering om er goed uit te blijven zien, maar vooral ook om gezond te blijven. Hoe ouder ik word, hoe meer ik me realiseer wat een ongelofelijk fit en energiek lichaam ik eigenlijk heb. Daarom vind ik het geen enkel punt om nu te poseren.
Dit zijn mijn beste jaren. Ik word alleen maar mooier en krachtiger. Ik ken mezelf inmiddels, ben mild voor mezelf, kan mezelf troosten en vergeven. En dat straal ik uit. Elke dag sta ik naakt voor de spiegel en geef ik mezelf een lichaamsmeditatie. Ik zeg hardop hoeveel ik houd van mijn lijf en hoe knap, stoer en zelfverzekerd ik ben. Iedere vrouw zou zichzelf zo moeten bekijken. Het is een hardnekkige gewoonte van vrouwen om onszelf voor de spiegel naar beneden te halen: ‘O wat ben ik bleek’, ‘Wat ben ik dik’ of ‘Wat zit mijn haar lelijk’.
Ik zet dat liever om in gentle care. Als je een week lang elke dag tegen je lichaam zegt dat je ervan houdt, ga je dat al na een paar dagen voelen. Dat klinkt zweverig, maar het werkt echt.”•