Gul, gretig, gek op goud. Vulgair, visionair, veelzijdig. Het is vandaag precies 27 jaar geleden dat designer Gianni Versace op koelbloedige wijze werd doodgeschoten voor zijn huis.
Modejournaliste Fiona Hering blikt met weemoed terug op een van de opvallendste namen uit de modegeschiedenis.
Groot, vol fresco’s en gouden kranen en gelegen aan Miami’s Ocean Drive: iedereen kende de villa van Gianni Versace. In zijn Casa Casuarina, met palmbomen en de zee voor de deur, waren continu wilde feesten voor de lucky few. Toeristen poseerden er steevast voor het zwarte ijzeren hek, vaak begroet door de Italiaanse couturier zelf, die elke ochtend relaxed en zonder bodyguard een krantje haalde en koffiedronk bij het News Café op zo’n drie minuten lopen.
Op 15 juli 1997 rond 08.55 uur was de vijftigjarige Gianni dan ook een makkelijk slachtoffer voor Andrew Cunanan, toen 27, een Amerikaanse seriemoordenaar van Filipijnse komaf die in drie maanden tijd vier mannen had gedood en dacht met de moord op Versace eeuwige roem te kunnen vergaren. Of de twee elkaar kenden is onduidelijk. En ook over de reden van de moord wordt sindsdien gespeculeerd, omdat deze zo professioneel was uitgevoerd: twee kogels koelbloedig door het achterhoofd. Naast het lichaam werd een dode vogel aangetroffen, wat zou duiden op een maffiamoord.
Dit bericht op Instagram bekijken
Het huis van Gianni Versace in Miami Beach
Google Gianni Versace en het eerste wat opkomt zijn verhalen over die schokkende dag in juli, waardoor zijn mode-erfenis wordt ondergesneeuwd. Dat zou de couturier vreselijk hebben gevonden. Tijdens zijn herdenkingsdienst in de Duomo in Milaan zagen we Elton John met gebogen hoofd naast een verdrietige prinses Diana. Dat een stijlvol lid van de conservatieve Britse koninklijke familie zijn klant was, bewijst wel dat Versace tekort wordt gedaan als hij wordt getypeerd als The Emperor of Excess, oftewel de Keizer van de Overdaad. Je bouwt geen imperium met destijds 130 boetieks op, als je alleen klanten à la Nel Veerkamp en John de Wolf bedient.
Twee weken voor zijn dood had ik Versace nog de hand geschud in het Ritz Hotel in Parijs. Zijn collega’s Christian Lacroix, Yves Saint Laurent en Gianfranco Ferré (voor Dior) showden hun couturecollecties steevast in het statige, maar ietwat stoffige Hôtel De Castiglione en het InterContinental Paris Le Grand. Daar was het na afloop weliswaar best leuk langs het buffet schuiven met Ivana Trump en Paloma Picasso, maar Gianni Versace was andere koek.
Hij verkoos het bruisende Ritz aan de chique Place Vendôme, waar paparazzi en hordes fans voor de deur stonden te schreeuwen en waar Jon Bon Jovi, Sting, Prince, Joan Collins, Rod Stewart, Tina Turner en Jennifer Lopez met haar toenmalige liefje P. Diddy verblind door flitslicht en in vol ornaat over de rode loper liepen. De Versace-clan – Gianni, Donatella en oudste broer Santo – stond binnen onder aan de lange trap naar het zwembad om alle gasten persoonlijk te verwelkomen. Voor zijn coutureshows was een catwalk gebouwd over het zwembad. Ik stuitte er eens op twee verwarde hotelgasten in badjas op slippers who didn’t get the memo. Ook zat ik er eens pal achter Prince, bijna met mijn neus in zijn bezwete nekharen. Niks geen moeilijk gedoe met bodyguards, Versace vertrouwde zijn gasten en Prince dus ook.
Hij leek net zo blij de show bij te kunnen wonen als de aanwezige pers, want Versace’s shows waren spectaculair. Het hoofdlicht ging uit, waarna heftige spots over de kleding schoten, wat editors op de voorste rij naar hun zonnebrillen deed grijpen. “Versace was a great impact desginer”, zegt Vicki Woods, voormalig editor van Harpers & Queen in de documentaires Secret Lives – Gianni Versace. Sterker: dankzij zijn gevoel voor showbizz was hij de eerste designer met supersterstatus.
Na afloop van de show ging het feest verder in de hotelbar, waar Tina Turner een shotje tequila achteroversloeg met Madonna en designer Azzedine Alaïa. Gasten van de show konden gerust de hele avond blijven hangen. Gianni, van bescheiden afkomst en een warmbloedige Zuid-Italiaan, was trots op zijn beroemde vrienden en wilde zijn verworven status graag delen. De simpele jongen van toen was uitgegroeid tot iemand tot wie de rich and famous zich wendden als ze kleding zochten voor een spectaculaire entree.
Nee, Versace’s kleren waren niet voor grijze muizen. Hij ging er zelfs prat op dat hij inspiratie vond in de prostituées die hij in zijn jeugd bewonderend gadegeslagen had in de stegen van geboortestadje Reggio, en waaraan hij blijkbaar onrealistisch glamoureuze herinneringen koesterde. Zijn grootste rivaal, Giorgio Armani, hield van van vrouwen, stelde hij, dus voor hem, de man die vrouwen adoreerde en ze wilde laten houden van hun lichaam, lag er een wereld open. Waarom rondlopen in saaie greige (iets tussen grijs en beige, Armani’s handelsmerk) pakken, als je ook kunt flaneren in leren korsetten of loeistrakke jurken met invloeden uit de Griekse mythologie of bondagewereld? Madonna én hoer, if you got it, flaunt it.
Dit bericht op Instagram bekijken
Gianni Versace met supermodellen Carla Bruni en Naomi Campbell
Die boodschap sprak de jonge, nog onbekende Britse actrice Elizabeth Hurley aan. In 1994 verscheen ze in Londen aan de arm van haar geliefde Hugh Grant op de première van Four Weddings and a Funeral. Iedereen weet wat ze die avond droeg: twee zwarte lappen stof, bijeengehouden door een rij gouden veiligheidsspelden. Ze was in één klap beroemd dankzij een jurk die de geschiedenis is ingegaan als ‘THAT dress’.
View this post on Instagram
Elizabeth Hurley in ‘THAT dress’
Op het lokale technisch college werd Versace als tiener gepest vanwege zijn hoge stemgeluid, waarop hij besloot bij zijn moeder te gaan werken, die jurken maakte voor Reggio’s conservatieve middenklasse. Het nieuws over zijn kleermakerstalent en moderne visie verspreidde zich en al snel stond de regerend Miss Italië, Rafaella Metacena, op de stoep. Dat gaf zijn ego een boost en leverde hem veel klandizie op, maar het katholieke zuiden vond hij veel te benauwend.
Enkele jaren later, op zijn 25ste, verhuisde hij naar Milaan. Daar dumpte hij zijn provinciale imago en ook meteen maar zijn geheime lover, Bruno de Robertis. “Gianni vond zichzelf opnieuw uit als wereldberoemd internationaal karakter en wilde niet meer gezien worden met zijn oude Calabrese vrienden”, zegt De Robertis verbitterd in de eerdergenoemde documentaire. Versace kreeg een baan bij het Italiaanse modehuis Genny en later bij de toonaangevende breifabrikant Callaghan. “Gianni had een enorme honger naar het leven en een groot werkethos”, zegt een voormalig collega, “alsof hij wist dat zijn leven vroeg zou eindigen.”
Eind jaren zeventig verscheen Versace op het internationale modepodium met zijn eigen label. Critici vonden zijn kleren met wilde prints, die van honderd meter afstand al Versace schreeuwden, vulgair. Anderen zagen in hem een visionair die barokke beelden uit het verleden combineerde met sex en popart. Zijn flirts met beroemdheden genereerden veel publiciteit. Zijn tien jaar jongere zus en muze Donatella, minder verlegen en veel meer rock-‘n-roll, legde daarvoor de contacten.
Dit bericht op Instagram bekijken
Gianni Versace met zijn zus Donatella Versace
Mannequins op de catwalk zijn leuk, dacht Versace, maar fotomodellen staan goed op elke foto, dus dat biedt bij concurrentie meer kans op een foto van de show in de krant. Slimme Versace ging een aantal toppers vet betalen. Zo zou hij Cindy Crawford eens een halve ton hebben betaald als ze dat seizoen alleen zíjn show zou lopen; een exclusiviteitsdeal die inmiddels voor elk groot modehuis logisch is. Daarmee stond de Italiaan aan de wieg van het begrip ‘supermodels’.
De Europese economie was booming, net als de fitness- en tech-industrie. Dat leverde een nieuwe groep miljonairs op met een eh … nieuw soort opvallende smaak. Versace begreep hun behoeften: laat zien wat je hebt. Geld moest rollen, voor reclamecampagnes werd alles uit de kast getrokken en hij werkte alleen met de beste en duurste modefotografen. Het Amerikaanse model Janice Dickinson was dolblij met een Versace-boeking “Hij behandelde je als een ster, had altijd de beste champagne en kaviaar in de studio staan en stuurde bloemen, chocola en kleding naar je hotel. Hij verwende vrouwen tot op het bot.”
Het moet de wet van de schone schijn zijn. Versace had een dikke duim, romantiseerde in interviews zijn povere jeugd en blufpokerde zich een weg naar de top. Er zullen altijd mensen zijn die zich willen aansluiten bij succes, dus daarom bouwde hij zijn modehuis op weelde, overvloed en sex. Zijn winkels werden tempels van marmer en glas, zijn prijzen extreem hoog. Kostte een Ralph Lauren-shirt (omgerekend) pakweg 400 euro, dan prijsde hij het zijne 1400 euro. En het werkte: genoeg types die maar wat graag wilden laten zien dat ze zich Versace konden veroorloven.
Ladingen kleding stuurde hij naar het huisadres van Silvester Stallone, alvorens hij de Rocky-acteur wist te strikken voor een advertentie waarin hij naakt verscheen met Claudia Schiffer, een Versace-asbak voor zijn edele deel. Versace snapte ook dat hij meer kon ontwerpen dan kleding alleen, en stapte in de homewear-markt: van porseleinen koffiekopjes tot kussens en lampenkappen in de bekende weelderige prints.
Versace handelde in fantasieën. Je kon onder een Versace-deken slapen en jezelf ondanks die bierbuik een onweerstaanbare god voelen. Alsof je net zo succesvol was als hij. Vrij snel na de lancering van zijn label kocht Versace voor vier miljoen een zeventiende-eeuws palazzo in het hart van Milaan om te laten zien dat hij was gearriveerd. Grote gouden medusakoppen, het Versace-logo, fungeerden als deurknop. Hoorde je muziek uit een kamer komen, dan was het geen elpee maar een heus orkest van twintig man.
Dit bericht op Instagram bekijken
Een aantal items uit de Versace home collectie
“Dat was het probleem”, zegt Brits modecriticus en auteur Colin McDowell. “Versace ontbeerde een selectief oog. Hij was letterlijk dat kleine jongetje in de speelgoedwinkel dat viel voor alles wat schitterde.” Ten tijde van zijn overlijden bezat de couturier vier huizen en zestien Picasso’s. “Hij wilde dat mensen zagen dat hij alles bezat wat hij wilde krijgen. Álles! En daar werd het gevaarlijk, want in zijn hart was hij nog steeds dat unsophisticated Calabrese jochie.”
En ook de man die eigenlijk stiekem van eenvoudige dingen hield, en het gezelschap van familie en vrienden boven het modecircus prefereerde, zeggen zijn vrienden. Vast en zeker waar, maar Versace genoot ook met volle teugen van het ondeugende, over de top Miami Beach, waar hij in 1991 was neergestreken, een waar uniek hedonistisch paradijs voor modellen. Op elke straathoek vond wel een fotoshoot plaats en tijdens zonsondergang was het feest, naakt met je nieuwe cockring of tepelpiercing in de branding dansend op de tunes van een internationale dj bij een van de vele gay beachclubs. Verder verwijderd van zijn conservatieve katholieke wortels kon Versace niet komen.
Zijn villa noemde hij zijn fantasy home, maar terwijl genodigden in het zwembad dansten of in groepjes onder de douche stonden te rommelen, lag – zo gaan de verhalen – Versace zelf al braaf op één oor met zijn vaste partner Antonio d’Amico: erop vertrouwend dat er niets uit zijn huis werd gestolen en dat hij veilig was. Zijn roem, in combinatie met zijn zachtaardige karakter en geloof in de goedheid van mensen, zouden hem uiteindelijk fataal worden.
Thuis voor de buis: 'House of Gucci' vol 90's mode, geld en verraad
Dit artikel verscheen eerder in LINDA. loves 10
