‘‘B&B Vol Liefde’ stelt ons als kijker gerust: we klooien allemaal maar wat aan’

‘DE ZWOELE AVONDLUCHT IS ZWANGER VAN OLEANDER EN ONVERVULD VAN VERLANGEN’ – elke zomer, als ik ergens met een boek aan het zwembad lig, lees ik wel een keer dat ‘de lucht zwanger is’. Het is een belachelijke beeldspraak natuurlijk, al was het maar omdat er he-le-maal niks zwoels is aan de combinatie zomer en zwanger zijn, maar toch word ik er altijd een beetje week van. In gedachten zie ik de ondergaande zon over de glooiende mediterrane heuvels schijnen, ik kan de bloemen bijna rúíken. Door die heerlijke beelden viel ik ook voor B&B Vol Liefde. De alleenstaande B&B-eigenaren die de liefde hopen te vinden door mee te doen aan dit tv-programma, wonen stuk voor stuk prachtig. Maar wat deze reality-tv pas écht charmant maakt, is dat de lucht bij dit programma zwanger is van veel méér dan oleanders en onvervuld verlangen. Ongemak, onhandigheid, onbegrip, onzekerheid – dat hangt ook allemaal in de lucht. En precies dat maakt het onweerstaanbaar.
B&B Vol Liefde is een kijkcijferkanon: in 2024 keken gemiddeld ruim 2,1 miljoen mensen naar het ­programma, maar elk nieuw seizoen verbreekt het record van het vorige. Daar zijn allerlei verklaringen voor te geven. Allereerst de casting: de hoofdpersonen vormen een mix van allerlei soorten mensen, er zit altijd wel iemand bij die je leuk vindt. De interviews zijn goed, de voice-over heeft een fijn tongue-in-cheektoontje, de montage is lekker langzaam, de beelden zijn zoals gezegd prachtig. Omdat het programma elke dag op tv is, raken we er snel aan verslingerd. Bij veel koffieautomaten is B&B Vol Liefde het gesprek van de dag. Als je nog geen kijker was, dan word je het gauw genoeg ook.

ZESTIG KILO BAGAGE
Maar er is meer. Volgens vriendinnen – en ik heb er behoorlijk wat die fan zijn – is het de combinatie van tegengestelde gevoelens, verwondering én herkenning, leedvermaak én medeleven, hoop én teleurstelling waardoor ze blijven kijken. “Ik verbaas me vooral over de sociale onhandigheid van sommige deelnemers”, vertelt Elise. “Ik vergeet nooit hoe Jacob in seizoen 1 op een surfplank in zijn zwembad lag te stunten en helemaal verbolgen was over het feit dat geen van zijn vrouwelijke gasten hem daar ook maar enige waardering voor gaf. Sterker nog, ze negeerden zijn aandachttrekkerij volkomen. Ik vond zijn gedrag kinderlijk en lachwekkend, maar ergens toch ook wel aandoenlijk. Daardoor bleef ik nieuwsgierig naar wat hij de volgende aflevering weer zou doen. Jacob bleef me verbazen.”
Dat dubbele gevoel had ik zelf meteen bij Hans uit seizoen 2, die met zijn ex-vrouw Libera in een prachtige roze B&B in Toscane woonde. Hij was meteen all over Hayriye, zijn eerste kandidate. Al tijdens de allereerste wandeling sloeg hij zijn arm om haar heen, hij waagde zich zelfs aan een kusje. Toen zij vertelde dat ze al zes jaar niet meer met een man op de bank had gezeten, antwoordde hij dubbelzinnig: ‘Je hoeft ook niet alleen op een bank te zítten, hoor.’ Op camera vertelde hij vol overtuiging dat ze echt een klik hadden, terwijl zij zich over­duidelijk ergerde aan zijn opdringerigheid en seksuele toespelingen. Ik vond dat ongelofelijk: hoe bestond het dat hij dat niet doorhad? Toch had ik later wel weer met hem te doen, toen zijn tweede kandidate Desiree op precies dezelfde dominante manier over hém heen walste. Het huis was te klein toen ze nergens augurken kon vinden voor de tonijnsalade die ze per se voor hem wilde maken. Maar toen Hans haar en haar zestig kilo aan bagage terug in de taxi zette, meende ik toch iets kwetsbaars in haar ogen te zien. En toen dacht ik: gut, zij hoopte echt op deze manier het hart van Hans te veroveren.

Volgens enthousiast kijker en relatiecoach Diana van ­Ballegooijen is het niet vreemd dat we juist dat gestuntel in de interactie tussen de deelnemers zo vermakelijk ­vinden. Goede bedoelingen, belabberde uitvoering: we maken het allemaal mee in onze zoektocht naar de liefde. “Door de bank genomen zoeken mannen en vrouwen in een liefdesrelatie op een andere manier naar verbinding: de vrouw vanuit haar hart, de man via lichamelijk contact. Die frequenties lopen vaak totaal langs elkaar heen en daardoor gaat het mis. Dat vinden wij als kijkers dan weer fijn om te zien: blijkbaar zijn we niet de enigen die elkaar soms totaal niet begrijpen of bereiken”, vertelt ze. In haar praktijk is deze klassieke ­miscommunicatie tussen man en vrouw een veel voorkomend gespreks­onderwerp: de vrouw wil praten om nader tot elkaar te komen, voor de man is seks de manier om dat te bereiken. Van Ballegooijen: “Wat voor hem een toenaderingspoging is, vindt zij opdringerig. En wat zij ziet als een manier om in contact te komen, ziet hij als zeuren. Allebei waar én niet waar. Hoe vaak horen we vrouwen in B&B Vol Liefde niet zeggen dat de man geen interesse in haar toont, omdat hij haar geen vragen stelt? Maar die conclusie klopt echt niet altijd. Wat ik vaak zie, is een man die juist ontzettend zijn best doet om háár interesse te wekken. Dat hij met zijn geïmponeer totaal aan haar voorbijgaat, is meestal helemaal niet zijn bedoeling. B&B Vol Liefde laat ons zien hoe moeilijk het kan zijn om die misverstanden uit de weg te ruimen en echt te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. Een relatie is hard werken, maar de meeste mensen weten helemaal niet hoe je dat eigenlijk ­aanpakt. Dat vinden wij als kijkers geruststellend om te zien: we klooien allemaal maar wat aan.”

DIKKE DUIM OMLAAG
In dat geklungel schuilt inderdaad een deel van de aantrekkingskracht. Het is lekker om anderen te zien worstelen, maar vaak herkennen we er diep vanbinnen ook iets van onszelf in. Zo had B&B-eigenaar en vrije geest Walter het in seizoen 3 voortdurend over zijn behoefte aan voelen, spiritualiteit en diepgang, maar toen hij zelf een directe vraag kreeg, klapte hij dicht. “Vind je het goed dat ik morgen antwoord? Want ik zit nu met mijn verkoudheid”, antwoordde hij toen kandidate Ingrid hem vroeg of hij zich eigenlijk wel aangetrokken voelde tot haar. Het ongemak droop van het televisiescherm. Maar hoe veelzeggend en lafjes zijn antwoord ook was, laten we eerlijk zijn: we proberen allemaal weleens met een slechte smoes onder een lastig gesprek uit te komen. Dat de deelnemers worden aangesproken op hun tekortkomingen en wij als kijkers zelf lekker buiten schot blijven, is ook voor vriendin Anna onderdeel van haar kijkplezier. “Ik vermaak me vooral met de mensen die zichzelf helemaal geweldig vinden en totaal niet in staat zijn de zaak vanuit een ander te bekijken of zich aan te passen. Neem Joop, logé van B&B-eigenares Anja, die haar zijn eigen koffieapparaat opdrong en diep gegriefd was toen Anja hem met koffie en al terug naar Nederland stuurde.” Maar de reactie van Petri in seizoen 3 was voor Anna (en velen met haar) het meest legendarisch. Petri was ‘meteen helemáál niet blij’ toen ze zag dat haar gast Hans haar laurierboom met de beste bedoelingen totaal naar de klote had gesnoeid. “Zij was zó niet meer gewend aan iemand om zich heen, dat ze enorm lomp uit de hoek kwam, terwijl hij het zo goed bedoelde.”
Dat we onszelf zo verkneukelen over de onuitstaanbare kanten van een ander en de manier waarop diegene op zijn nummer wordt gezet, is volgens reality-tv-psycholoog Geert Nagel Joseph heel natuurlijk. Ruim negen jaar is hij verantwoordelijk voor het mentale welzijn van kandidaten in programma’s als Expeditie Robinson, De Verraders en Kamp van Koningsbrugge.

“Volgens de sociale vergelijkingstheorie vergelijken we onszelf met anderen om onze eigen capaciteiten en prestaties te beoordelen. Dat is een oeroud, instinctief mechanisme: als we beter zijn dan anderen, vergroten we onze over­levingskansen. Daarnaast is de mens een kuddedier. We willen ergens bij horen, ook als we ons daarvoor moeten afzetten tegen anderen – wij tegen zij”, verklaart hij. Oordelen is volgens Nagel Joseph dus zo oud als de mensheid. “In het oude Rome besliste het publiek met een duim omhoog of omlaag of een gladiator het waard was om te blijven leven. Tegenwoordig vallen er gelukkig geen doden meer, maar oordelen we nog net zo. Ga maar na hoe we ervan genieten om vanaf het terras voorbijgangers te keuren en hoe we helemaal los kunnen gaan op de socials.”
Mijn man en ik kunnen daar ook wat van. Je moet ons eens horen als we samen voor de tv zitten. Zo waren we snoeihard voor Gerard, de gepensioneerde horecaondernemer die in seizoen 2 van Winter Vol Liefde vol vuur aan B&B-eigenares Adriënne vertelde dat hij haar aanmeldvideo wel honderd keer had bekeken. Hij zag zichzelf al helemaal wonen in haar hotel. Dikke duim omlaag, oordeelden wij direct vanaf de bank. Toen zij hem enkele dagen later te verstaan gaf dat zijn enthousiasme ‘een beetje beklemmend werkte’, nam hij huilend afscheid. “Net goed”, zeiden we voldaan. “Als je zo’n groot bord voor je kop hebt, verdien je het dat iemand dat kapotslaat.”

IN DE SPIEGEL KIJKEN
Hoe menselijk onze oordelen ook mogen zijn, volgens Nagel Joseph moeten we ons wel blijven realiseren dat we ze baseren op een sterk geconcentreerde versie van de werkelijkheid. “Reality-tv is als een snelkookpan. Stappen die je normaal gesproken zet in meerdere afspraakjes, zetten de deelnemers allemaal in slechts een paar dagen tijd. In plaats van eerst eens een kop koffie te drinken samen, gaan ze meteen samenwonen én -werken. Ze hopen allemaal stapelverliefd te worden, maar meestal gebeurt er niets: ze knappen af of worden keihard afgewezen. En dan lopen er in dat hogedrukgebied ook nog concurrenten én een cameraploeg rond.” Het is volgens Nagel Joseph onmogelijk om in zo’n situatie altijd de beste versie van jezelf te laten zien: natúúrlijk komen ook je lelijke kanten tevoorschijn. “En omdat het nu eenmaal televisie is, worden juist die momenten uitgezonden. Hoewel ik wel de indruk heb dat de makers van B&B Vol Liefde daar integer mee omgaan. Ook de vervelende situaties worden op camera met de deelnemers besproken. Dat verklaart ook waarom mensen zich voor het programma blijven opgeven: het wordt eerlijk gemaakt.”
Toch vindt hij dat wij als kijkers best even in de spiegel mogen kijken, vooral als het gaat om het effect van onze reacties op social media. “Dat jij thuis op de bank iets onaardigs naar de tv roept, of bij het koffie­apparaat met je collega’s gaat staan lachen om een deelnemer, is tot daaraan toe. Daar beschadig je niemand mee. Dat wordt anders ­wanneer je diegene in een DM bedreigt of een erge ziekte toewenst. En vergis je niet: dat gebeurt regelmatig. Kijkers vergeten gewoon dat ze het tegen mensen van vlees en bloed hebben. Bij de tv-programma’s waar ik aan meewerk, maken we de deelnemers vooraf duidelijk dat er een verschil zal ontstaan tussen hun tv-persoonlijkheid en hun echte persoonlijkheid. De meningen over hun verschijning op tv zeggen heel weinig over wie ze zijn als mens. Maar hoe goed we de deelnemers daar ook tegen proberen te ­wapenen, niemand is bestand tegen zo veel afwijzingen, haat en verwensingen. Daarom raad ik ze altijd aan een tijdje offline te gaan, wanneer het programma wordt ­uitgezonden. Want wat je niet leest, kan je ook niet raken.” Nagel Joseph voegt er een confronterende conclusie aan toe: “Mensen die gelukkig zijn oordelen milder over ­anderen dan mensen met wie het minder goed gaat. Zij trappen naar beneden om hun eigenwaarde op te krikken. Dus je kunt je afvragen wat het zegt over jou, als je daar plezier aan beleeft.”

NOOIT GENOEG
Maar toch is het niet het leedvermaak dat B&B Vol Liefde zo ­aan­trekkelijk maakt. Het is de liefde. Dat zijn al die heerlijke, hoopvolle momenten waarop het wél lijkt te lukken. “Als er iets moois opbloeit tussen ­mensen, is dat zalig om naar te kijken. Dan gun je het de deelnemers dat ze hun gevoelens durven uitspreken en voor elkaar kiezen”, bevestigt relatiecoach Van Ballegooijen. “In seizoen 3 hoopten mijn dochter en ik vurig dat zestigers Debbie en Paul voor elkaar zouden kiezen. We vonden het fantastisch dat hij haar uiteindelijk officieel om verkering vroeg en zij instemde. Die romantiek, dat willen we allemaal wel. Wij keken vorige zomer ook met veel plezier naar de galante Robert Jan uit ­Schotland, die zijn hart volgde en toch behoorlijk onverwacht voor Suzanne koos. Het verlangen naar liefde is iets universeels, daar krijgen we nooit genoeg van.”
Ook vriendin Anna, die in eerste instantie de snoeiharde reactie van Petri op de verpeste laurierboom noemde als mooiste tv-moment, blijkt een sucker for love. “Dat Astrid en Harmjan uit seizoen 2, ondanks een paar aanvaringen, toch voor elkaar kozen … da’s toch geweldig? Je kon zien dat ze elkaar heel leuk vonden. Hij was precies wat zij nodig had, maar ze was zo bang om zich te binden. En nu zijn ze zelfs getrouwd.”
We vonden het ook massaal geweldig dat Judith in het afgelopen winter­seizoen koos voor Bart. Om die glunderende gezichten te zien toen ze na een overduidelijk wilde nacht voor de camera verschenen, was onbetaalbaar. De chemie spatte van het scherm. Misschien heeft het ook te maken met de tijd waarin we leven, dat we ons zo laten meevoeren door B&B Vol Liefde. In een wereld vol oorlog, geweld en dreiging is het troostend om ons elke dag een uurtje te ­richten op de enige remedie tegen al die ellende: liefde. Laat ons maar twijfelen en stuntelen. Laat ons maar lekker lachen om onszelf en elkaar. Zolang we blijven zoeken naar verbinding, komt het allemaal wel goed. Leve de liefde.•

Dit artikel is afkomstig uit LINDA.253 – Zomer vol liefde, lees hier het hele magazine.

‘Waarom schrijven mensen zulke lelijke dingen over iemand die ze niet kennen?’Lees ook