In Iran gaan mensen massaal de straat op om te demonstreren tegen het strenge Iraanse regime en de slechte economische omstandigheden.
Volgens mensenrechtenorganisaties zijn bij deze protesten in Iran inmiddels honderden doden gevallen.
Protesten Iran
In Iran vinden al twee weken lang protesten plaats. Het zijn de grootste protesten sinds de Woman Life Freedom-opstand in 2022, na de dood van de 22-jarige Masha Amini. Zij werd met veel geweld opgepakt door de zedenpolitie, omdat ze haar hoofddoek volgens de agenten verkeerd droeg.
Burgers zijn woedend over de extreme inflatie, het energietekort en de luchtvervuiling in Iran. Ook zijn ze boos over de strenge islamitische regels die nog altijd in het land gelden. Zo zijn vrouwen verplicht om op openbare plekken een hoofddoek en bedekkende kleding te dragen, is overspel voor vrouwen strafbaar en kunnen mannen vrouwen verbieden om te gaan werken.
De doodstraf
Leef je niet volgens de in Iran geldende regels? Dan moet je dit mogelijk bekopen met de dood. In Iran kan de doodstraf onder meer worden opgelegd voor seks met iemand van hetzelfde geslacht, het vervloeken van de profeet, het drinken van alcohol en demonstreren. Toch weerhoudt dit steeds minder mensen ervan om de straat op te gaan.
Demonstranten nemen steeds meer risico’s en het regime is inmiddels verzwakt, vertelt Iran-expert Peyman Jafari aan NU.nl. “De afgelopen twee dagen waren er vele tienduizenden demonstranten, en breidden ze uit naar alle provincies”, zegt Jafari. “Je ziet dat er een kritische massa wordt bereikt. Het geeft de mensen zelfvertrouwen en het leidt tot minder angst bij demonstranten. Dat werkt als een domino-effect.”
Hoog dodental
Amnesty International meldt dat veiligheidstroepen vuurwapens, traangas en geweld gebruiken om de protesten neer te slaan. Volgens de HRANA, een in de Verenigde Staten gevestigde organisatie die zich bezighoudt met de mensenrechten in Iran, zijn al meer dan 500 mensen om het leven gekomen bij de protesten. Het zou gaan om 480 betogers en 48 veiligheidsfunctionarissen. CNN schrijft dat een vijfjarig kind in de armen van zijn moeder is doodgeschoten. Ook werden ruim 10.000 mensen gearresteerd en stroomden ziekenhuis vol met gewonden.
HRANA baseert zich op informatie van activisten binnen en buiten Iran, waar het internet is geblokkeerd. Volgens Iraanse autoriteiten zijn bij de protesten zeker honderd politieagenten en veiligheidstroepen gedood. Zij melden niets over slachtoffers onder de demonstranten.
Amerikaans ingrijpen
De Amerikaanse president Donald Trump heeft herhaaldelijk gedreigd in te grijpen als er geweld wordt gebruikt tegen demonstranten. Iran waarschuwde dat een Amerikaanse aanval op het land tot represailles zal leiden.
Niemand weet hoe de protesten zullen verlopen. “Dat we voor veranderingen staan, is duidelijk”, zegt Jafari. “De kloof tussen de samenleving en de politieke leiders is onoverbrugbaar geworden.”