Van Martin Garrix tot Armin van Buuren en Tiësto: Nederlandse dj’s domineren al jaren de internationale dancewereld. Maar hoe kan het dat juist zo’n klein landje zoveel grote namen voortbrengt? Die vraag stond centraal in ‘For the Record’, het nieuwe boek van LINDA.-collega, journalist en auteur Robyn van Gorsel.
Voor haar boek sprak Robyn met meer dan 25 dj’s, organisatoren en labelbazen. Haar belangrijkste conclusie? “Dat Nederland zo klein is, heeft enorm geholpen.”
“Een Nederlandse dj kon vroeger in één weekend op meerdere plekken in het land draaien”, begint Robyn als we haar vragen waarom het in ons land barst van het dj-talent. “Van Amsterdam naar Den Haag en daarna misschien nog naar een andere stad. Binnen een uur ben je ergens anders. Daardoor maakten dj’s hier veel sneller vlieguren dan bijvoorbeeld in Duitsland, waar je soms uren onderweg bent naar een tweede locatie.” Meer optredens betekenden meer ervaring, meer zichtbaarheid en uiteindelijk meer fans.
Daarnaast werkte de Nederlandse dancescene jarenlang als een soort creatieve snelkookpan. Omdat iedereen dicht bij elkaar zit én we, volgens sommige dj’s, regelmatig slecht weer hebben, vinden artiesten elkaar makkelijker in de studio. Ideeën, kennis en contacten worden hier veel gedeeld en samenwerkingen komen sneller tot stand.
Tekst loopt door onder de post.
Dit bericht op Instagram bekijken
Wat Robyn tijdens haar onderzoek vooral opviel, is hoe anders het dj-bestaan er vroeger uitzag. “Een van de pioniers vertelde me: niemand wilde dj worden. Iedereen wilde achter de bar staan, want niemand keek naar de dj. Inmiddels is dat onvoorstelbaar. Nu is dj zijn voor veel jongeren een droombaan, compleet met uitverkochte shows, miljoenen volgers en privéjets.”
Juist daarom vond ze het belangrijk om in haar boek ook de minder glamoureuze kant van het verhaal te laten zien. “Op Instagram zie je vooral de hoogtepunten. Het lijkt alsof dj’s alleen maar de wereld over vliegen en feest vieren. Maar veel van de mensen die ik sprak, vertelden ook over eenzaamheid, mentale druk en burn-outs. Want hoe bijzonder het ook klinkt om voor duizenden mensen op een festival te staan, daarna volgt vaak een lege hotelkamer aan de andere kant van de wereld. Dj’s krijgen ontzettend veel aandacht en waardering, maar dat kan ook gekke dingen met je doen. Daarnaast werken ze in een omgeving waar alcohol, drugs en feesten altijd aanwezig zijn. Dat maakt het niet per se makkelijker.”
Internationale dj Julian Jordan zweeg over eenzaamheid: 'Voelde als klagen over droomleven'
Tijdens haar onderzoek viel Robyn nog iets op: de grootste namen in de dancewereld zijn bijna allemaal mannen. En dat terwijl er absoluut geen gebrek is aan vrouwelijk talent. De vraag is: waar zijn de vrouwen? “Vroeger werd dj’en gezien als een technisch beroep en daardoor vooral als mannenwerk. Je zou hopen dat we daar inmiddels voorbij zijn, maar dat valt eerlijk gezegd tegen”, vertelt ze.
Robyn ziet dat er steeds meer vrouwelijke dj’s actief worden, maar de top blijft opvallend mannelijk. “Ik heb meerdere vrouwelijke dj’s gesproken voor het boek, maar ze blijven sterk ondervertegenwoordigd aan de top. KI/KI behoort tot de meest zichtbare Nederlandse vrouwelijke dj’s van dit moment en nadert het niveau waarop de grootste mannelijke namen opereren.”
Waar dat mee te maken heeft? In ieder geval niet door een gebrek aan talent, maar wel door de cultuur binnen de scene. “Er zijn ontzettend veel goede vrouwelijke dj’s, maar ze krijgen niet altijd dezelfde kansen. De dancewereld is lang een mannenbolwerk geweest en dat werkt nog steeds door, zowel op het podium als achter de schermen.”
Juist daarom vindt ze het belangrijk om dit onderwerp een plek te geven in haar boek. “Uiteindelijk zou het alleen om de muziek moeten gaan. Maar zolang de verhoudingen niet gelijk zijn, moeten we het er ook over blijven hebben.”
Ondanks die kanttekeningen neemt Nederland nog altijd een unieke plek in binnen de dancegeschiedenis. Al verwacht Robyn niet dat ons land voor altijd dezelfde dominante positie houdt. “Dankzij TikTok en Spotify kan tegenwoordig iemand vanaf elke plek ter wereld doorbreken. De rest van de wereld heeft ons ingehaald. Maar die enorme impact die Nederlandse dj’s hebben gehad? Die geschiedenis kan niemand ons meer afpakken.”
Als Nederlandse dj op Coachella-festival draaien? Mau P (27) deed het: 'Echt heel dik'
Van buitenaf lijkt het dj-leven behoorlijk jaloersmakend: de wereld over vliegen, de grootste podia ter wereld bestijgen en voor duizenden fans draaien én betaald krijgen om te feesten. De werkelijkheid is vaak minder Instagramwaardig. Dit zijn volgens Robyn de grootste misverstanden over een leven als dj.
Misvatting 1: ‘Een dj drukt toch alleen maar op een paar knoppen’
Robyn: “Wat het publiek ziet, zijn dj’s achter draaitafels – waardoor het lijkt alsof ze alleen op een paar knoppen drukken. Maar er gaan uren voorbereiding aan vooraf voor ze daar staan. Tracks moet geselecteerd en gemixt worden, al doen ze dat soms ook ter plekke. Als ze op grote festivals staan waar de muziek gecoördineerd wordt met special effects zoals vuurwerk, moet dat vooraf opgenomen worden. En als dj moet je constant in contact staan met het publiek. Als zij niet reageren op de set, moet je dat wel live weten te veranderen.”
Misvatting 2: ‘Ze verdienen allemaal bakken met geld’
Robyn: “Aan de absolute top worden er bakken met geld verdiend, dat is zeker waar. Maar als je kijkt naar de lagen daaronder: beginnende dj’s krijgen soms een kleine vergoeding, een paar drankjes of helemaal niks om achter de draaitafels te staan. Daarnaast is er veel concurrentie. Om echt veel geld te verdienen met draaien, moet je flink wat tijd en energie investeren en dat is geen belofte op rijkdom in de toekomst. Niet iedereen kan er luxe van leven.”
Misvatting 3: ‘Ze houden alleen maar van feesten – drank en drugs horen erbij’
Robyn: “Deze mensen zijn gewoon aan het werk. De club is hun kantoor, dus ze moeten scherp zijn; dat gaat vaak niet goed samen met middelengebruik. Ik hoor steeds vaker dat de mensen aan de top helemaal sober zijn – geen drank, geen drugs – anders houden ze het niet vol.”
Misvatting 4: ‘Iedereen kan dj worden’
Robyn: “Het is een vak apart om muziek zó goed te kennen dat je het naadloos aan elkaar kunt mixen. Dat lijkt misschien makkelijk, maar dat is het niet. Met ondersteuning van AI lukt het de meeste mensen nog wel om twee platen aan elkaar te mixen, maar een set van anderhalf uur? Daar is veel muziekkennis en passie voor nodig.”
Misvatting 5: ‘Het is lang leve de lol’
Robyn: “Online zien we glamoureuze beelden waarbij dj’s in één week tien landen bezoeken, op de grootste festivals draaien en schouder aan schouder staan met wereldsterren. Maar constant reizen, inclusief jetlags en aanstaan, is voor niemand goed. Het is vaak zo dat dj’s van hotelkamer naar hotelkamer reizen, tussendoor een show doen en een paar uur later weer in het vliegtuig zitten naar een ander hotel, een andere show in een andere land. Hoe mooi de plaatjes ook zijn: ook dit is gewoon werk.”
Kippenvel in 3, 2, 1: Netflix maakt docu over overleden Avicii - en hij doet zelf voice-over
Misha is freelance online redacteur bij LINDA.meiden. Ze is geboren en getogen in Rotterdam, maar verhuisde negen jaar geleden naar Amsterdam. Ze heeft een haat-liefderelatie met haar roze iPhone, die ze regelmatig verruilt voor haar e-reader. Haar favoriete genre? Romance.
