Als klein meisje heeft Cato last van veel witte vlekjes en pigmentverlies. Eerst zoeken zij en haar ouders daar niks achter, maar uiteindelijk blijkt het vitiligo te zijn: een huidaandoening waarbij de huid het pigment verliest.
Aan LINDA.meiden vertelt Cato (24) over de diagnose, de blikken van anderen en hoe ze zelf naar haar vitiligo kijkt.
“Het begon eigenlijk al op de basisschool”, vertelt Cato. “Ik had hier en daar best vaak last van pigmentverlies. Maar omdat ik heel veel buiten speelde – en daarbij ook vaak van dingen afviel – dachten mijn ouders en ik daar niet zo veel van. ‘Dat zal wel komen door het buitenspelen’, dachten we.”
Als ook de kinderen in Cato’s klas het op gaat vallen, wordt het vervelender. “Naast dat ik wat witte vlekken had, was ik ook best lang. Dus werd ik door de andere kinderen ‘giraffe’ of ‘koe’ genoemd, dat was niet zo leuk, maar gelukkig was ik wel zelfverzekerd genoeg om het te laten.”
Wanneer Cato naar de middelbare school gaat, worden de vlekjes steeds erger. “Maar nog steeds dachten we er niet veel van”, vertelt ze. “Tot ik inmiddels dertien was en in de zomervakantie met m’n vader naar Portugal ging. Op de tweede dag van de vakantie kreeg ik allemaal blaasjes op m’n kin. Dat was het eerste moment dat mijn vader er overduidelijk bezorgd om was. Ikzelf maakte me daarentegen geen zorgen over de bultjes, maar baalde vooral om het feit dat ik de zon niet meer in mocht en de rest van de vakantie een héél lelijk uv-shirt aan moest. Waar je je als dertienjarige natuurlijk zorgen om maakt.”
Eenmaal terug van de vakantie, gaat Cato meteen met haar moeder langs de huisarts, waar ze wordt doorverwezen naar een dermatoloog in het ziekenhuis.
Tijdens het onderzoek in het ziekenhuis wordt al snel duidelijk wat er aan de hand is: Cato heeft vitiligo. “Ik was eigenlijk vooral opgelucht toen ik het hoorde. Al maakte ik me niet écht zorgen, ik wist wel dat er iets anders was aan mij. Ik had bijvoorbeeld vlekken op mijn hele elleboog, maar juist niet op het puntje waarmee je je elleboog zou stoten. Dat soort dingen vond ik gek, dus het was fijn dat daar eindelijk een antwoord op was.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Toch brengt de diagnose ook zorgen met zich mee. “Ik wist dat ik hierdoor heel snel zou verbranden, omdat ik op sommige plekken gewoon geen pigment heb.”
Gelukkig heeft Cato daar inmiddels haar manieren op gevonden. “Als ik de zon in ga, smeer ik me altijd heel goed in met factor vijftig plus.” Op dagen dat de zon écht sterk is, dekt ze haar vlekken zelfs af met pleisters, zodat ze op die plekken niet verbrandt.
“Na de diagnose liet mijn dokter weten dat het steeds meer zou worden, dus dat ik steeds minder pigment zou overhouden”, vertelt Cato. Gelukkig krijgt ze thuis meteen veel steun. “Mijn ouders waren heel supportive. Ze zeiden dingen als: ‘Dit maakt jou uniek en mooi’ en ‘Heel veel mensen lijken op elkaar, maar jij zal er nu altijd uitspringen.’ Dat heeft er denk ik tot de dag van vandaag voor gezorgd dat ik er nooit écht onzeker over ben geweest.”
Een tijdje na haar diagnose wordt ook model Winnie Harlow bekend. Net als Cato heeft zij vitiligo. “Ik weet nog dat ik het heel fijn vond om iemand in de media te zien die dit ook heeft en er echt een icoon door was geworden”, vertelt Cato. “Dat maakte me zelfverzekerder.”
Mocht Cato toch iets aan haar vitiligo willen doen, dan kan dat volgens de dokters alleen met speciale crèmes. “Maar die kosten honderden euro’s en hebben niet echt zin”, legt ze uit. “Het is namelijk een auto-immuunziekte, dus het komt hoe dan ook terug.”
De eerste tijd na de diagnose mag de dan dertienjarige Cato van haar ouders make-up uitkiezen, voor als ze de vlekken in haar gezicht wil verbergen. “In het begin probeerde ik dat wel eens, maar als ik make-up droeg, herkende ik mezelf niet meer. Dus sindsdien heb ik m’n vlekken ook nooit meer bedekt.”
Het enige moment waarop Cato wel last heeft van haar vitiligo, is als ze wordt aangestaard op straat. “Als ik met een korte broek over straat loop, kijken mensen eerst naar m’n knieën, dan naar m’n handen en daarna naar mijn gezicht. Ze loeren echt naar je. Ik heb op straat zelfs een keer de vraag gekregen of ik een heel zwaar ongeluk heb gehad. Dan denk ik echt: waarom vraag je dat in hemelsnaam?”
En hoewel Cato niet onzeker is over de vlekken, voelde ze eerder wel de behoefte om het uit te leggen. Bijvoorbeeld tijdens het daten. “Je bent als je jong bent natuurlijk kwetsbaar en ik wist heus wel dat ik er niet uitzie als in de biologieboeken. Dus ik zei dan: gewoon for your information, ik heb dit. Het is niet besmettelijk. Het hoort gewoon bij mij.”
Gelukkig werd daar altijd goed op gereageerd. “De jongens die het hebben gezien, zeiden allemaal: joh, het maakt je alleen maar mooier. Het maakt me echt helemaal niks uit.”
Naast dat ze de vlekken volledig heeft omarmd, vindt ze het zelfs interessant om te zien hoe ze veranderen. “Soms word ik wakker en denk ik: zat deze vlek er gisteren ook al?” Ook maakt ze er met haar vriend en vriendinnen grapjes over. “Dan zeggen we dat ik de Infinity Stones krijg op mijn handen en dat ik er al vier heb.”
Dat ze er zo goed mee omgaat, komt volgens Cato ook door haar huidige vriend. “Hij vindt die vlekken het mooist aan mij. Hij is er echt heel trots op. Als hij iemand tegenkomt die ook vitiligo heeft, begint hij meteen over mij te praten.”
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Aan meiden die onzeker zijn over vitiligo – of over iets anders aan hun uiterlijk – wil Cato vooral meegeven dat ze niet te streng voor zichzelf hoeven te zijn.
“Probeer het juist als iets positiefs te zien”, zegt ze. “Het maakt me juist uniek. En daar ben ik eigenlijk alleen maar trots op.”
Tess liet haar borsten verkleinen vanwege onzekerheid: 'Ik voelde me onveilig en onprettig'
