Je snor laten staan om een gesprek over mentale gezondheid te beginnen. Het klinkt simpel, maar volgens Merlijn Kamerling (28) is dat precies wat mannen nodig hebben. Als ambassadeur van Movember wil hij het taboe op praten over gevoelens doorbreken.
Hij weet als geen ander wat er kan gebeuren als je emoties jarenlang wegstopt.
Voor Merlijn is mentale gezondheid veel meer dan een onderwerp waar hij zich één maand per jaar voor inzet. Zijn eigen ervaringen maken dat hij het belangrijk vindt om zich uit te spreken. “Mijn leven is enorm veranderd sinds ik met mijn mentale gezondheid aan de slag ben gegaan. Daarom wil ik dat ook aan anderen meegeven. Wat ik mooi vind aan Movember, is dat iets wat begon als een grappige challenge met een snor is uitgegroeid tot een wereldwijde beweging die belangrijke gesprekken op gang brengt.”
Tekst loopt door onder de post.
Dit bericht op Instagram bekijken
Dat Merlijn lange tijd juist helemaal niet over zijn gevoelens wilde praten, begon na het verlies van zijn vader, acteur Antonie Kamerling. Hij overleed toen Merlijn 11 was. “Ik ging net naar de middelbare school en we verhuisden naar Amsterdam. Er gebeurde zoveel tegelijk dat ik de pijn en het verdriet niet aankon. Ik wilde er niet met mijn familie over praten en wilde me niet met het verlies bezighouden. Het werd een automatisme: als ik deed alsof het verdriet er niet was, hoefde ik het ook niet onder ogen te komen.”
De jaren daarna zoekt Merlijn steeds vaker afleiding. “Ik ging gamen, blowen en feesten. Eigenlijk deed ik alles om mijn gevoelens te verdoven. Ondertussen gingen mijn vrienden studeren, werken en relaties aan. Ik was mezelf zo kwijtgeraakt dat ik niet meer wist hoe ik verder moest.”
Stan motiveert mannen over gevoelens te praten: 'Ik zie jongens naar de Andrew Tate-kant gaan'
Een duidelijk toekomstplan heeft Merlijn dan nog niet. Na de middelbare school neemt hij meerdere tussenjaren, probeert verschillende banen en vertrekt zelfs een tijdje naar Amerika om te studeren. Maar niets lijkt hem verder te helpen. Tot iemand hem in 2019 confronteert met een vraag die alles verandert.
“Er werd me gevraagd of ik me realiseerde dat het bijna tien jaar geleden was dat mijn vader overleed. Stel dat iemand je vraagt hoe het tien jaar later met je gaat, wat zou je dan antwoorden? Die vraag kwam keihard binnen. Ik besefte dat ik tien jaar lang niets met mijn verdriet had gedaan, terwijl dat me juist zo in de weg zat.”
Merlijn besluit zijn rouw alsnog aan te gaan, onder andere door zijn verhaal op te schrijven. Dat blijkt allesbehalve makkelijk. “Het jaar dat volgde was het ergste van mijn leven. Ik ging van dagelijks blowen naar paniekaanvallen en momenten waarop ik oprecht dacht dat ik depressief was. Ik heb elke emotie gevoeld. Toch bleef ik denken: ik moet hier doorheen. Want als dit het niet is, weet ik het niet meer.”
Toch kijkt hij inmiddels anders naar die moeilijke periode. “Ik heb geleerd hoeveel het oplevert als je jezelf leert kennen en je gevoelens de ruimte geeft. Er bestaat geen regel voor wanneer je moet rouwen. Bij mij begon dat proces eigenlijk pas tien jaar na het overlijden van mijn vader.”
Heb je een dipje? Dit zijn 5 signalen dat je mentale gezondheid extra aandacht nodig heeft
Merlijn is nu een stuk opener over zijn emoties, maar dat betekent niet dat praten hem altijd makkelijk afgaat. Juist daarom vindt hij het belangrijk om te benadrukken dat er niet één juiste manier bestaat om met gevoelens om te gaan. “Het is makkelijk om te zeggen dat mannen meer over hun gevoelens moeten praten, maar dat is vaak het moeilijkste. Ik voelde vroeger wel wat ik voelde, alleen kon ik het niet uitspreken. Daarom begon ik met schrijven. Toen ik mijn moeder liet lezen wat er in me omging, begreep ze me beter en konden we erover praten.”
Schrijven hielp hem zijn gevoelens te begrijpen. Tegenwoordig zoekt hij ook op andere manieren naar balans. “Voor mij zijn structuur, gezond leven en sporten belangrijk. Ik probeer te mediteren en bewust tijd te nemen voor herstel. En soms kies ik ervoor om even niet over mijn gevoelens te praten. Dan vraagt iemand hoe het gaat en zeg ik: eerlijk gezegd niet top, maar daar hebben we het een andere keer over. Het belangrijkste is dat ik dat gesprek uiteindelijk wel voer.”
Ook binnen zijn eigen vriendengroep merkt hij dat kwetsbaarheid tonen niet vanzelfsprekend is. “Ik zie bij bepaalde jongens dat ze ergens mee zitten, maar je kunt zo’n gesprek niet forceren. Ik weet uit ervaring dat je er zelf klaar voor moet zijn. Therapie hielp mij niet in de eerste jaren na het overlijden van mijn vader, omdat ik simpelweg niet wilde praten. Het belangrijkste is dat iemand weet dat ik er ben zodra hij daar wél aan toe is.”
Dat mannen nog (te) weinig over hun gevoelens praten, heeft volgens Merlijn ook te maken met het traditionele beeld van mannelijkheid. “Ik denk dat mannen nooit echt hebben geleerd om over hun gevoelens te praten. Alsof je, wanneer je stoer en sterk wilt zijn, je emoties moet uitschakelen. Terwijl het juist sterk is als je daar open over bent.”
Maar het een sluit het ander niet uit. “Ik ben geen spirituele gezondheidsgoeroe die beweert alles te weten over mentale gezondheid. Ik hou ook van de sportschool, feesten en lol maken. Dat kan samengaan met aandacht voor je emoties en ruimte voor kwetsbaarheid.”
Deze kijktip is niet leuk, maar wel belangrijk: documaker Louis Theroux duikt in de 'manosphere'
Merlijn ziet Movember als een mooie aanleiding om ook binnen zijn eigen vriendengroep het gesprek over mentale gezondheid aan te gaan. “Movember heeft een challenge waarbij je 60 kilometer wandelt of hardloopt. Veel van mijn vrienden zijn fanatieke hardlopers. Ik écht niet. Maar het geeft me een mooie reden om ze te vragen samen een stukje te rennen voor mentale gezondheid. Zo begint vanzelf een gesprek.”
Zelf weet hij inmiddels beter hoe hij met zijn emoties kan omgaan, al blijft het een zoektocht. “Ik ben heel blij met wie ik nu ben. Soms denk ik zelfs dat ik iets minder bezig moet zijn met mezelf ontwikkelen op dat vlak en wat meer moet genieten, in plaats van constant een soort Superman te willen worden.”
En dan is er natuurlijk nog die grote Movember-uitdaging: zijn snor laten staan. Daar kijkt Merlijn iets minder naar uit. “Ik heb laatst voor het eerst in jaren mijn gezicht helemaal kaalgeschoren. Ik vroeg mijn barber om mijn snor even te laten staan, zodat ik alvast een idee had hoe het er aan het einde van de maand uit zou zien. En ik kan je vertellen: dat is niet mijn look”, lacht hij. “Zonder baard vind ik mezelf echt een soort baby en met alleen die snor herkende ik mezelf ook niet helemaal. Maar het is voor een goed doel, dus dat vind ik helemaal niet erg. Misschien moet ik er ook gewoon aan wennen.”
Disclaimer: dit artikel gaat over een persoonlijke ervaring. Heb je zelf lichamelijke en/of mentale klachten? Raadpleeg dan altijd je (huis)arts.
Jongeren praten steeds makkelijker over mentale problemen (maar raken daardoor soms vrienden kwijt)
Misha is freelance online redacteur bij LINDA.meiden. Ze is geboren en getogen in Rotterdam, maar verhuisde negen jaar geleden naar Amsterdam. Ze heeft een haat-liefderelatie met haar roze iPhone, die ze regelmatig verruilt voor haar e-reader. Haar favoriete genre? Romance.
