Baarmoederhalskanker. Een diagnose die recht tegenover Anna’s (34) grote wens staat om een kind te krijgen. Ze is vastbesloten daarvoor toch alles op alles te zetten.
“Mijn ene eierstok is ‘opgehangen’ in een andere plek in mijn buik, om het risico tijdens bestralen te verlagen. De ander is ingevroren”, vertelt ze aan LINDA.
In 2022 krijgt Anna een bloeding tussen haar menstruaties door. Dit is de eerste keer dat ze zoiets heeft, maar omdat het niet zo heftig of pijnlijk is, zoekt ze hier niets achter. Begin 2023 krijgt ze er nóg eentje, maar deze is heftiger. De bloedingen duren een hele dag, ze heeft buikpijn en ziet helderrood bloed; iets wat ze niet kent van haar menstruaties. Op advies van partner Filip en een vriendin besluit ze naar de huisarts te gaan, die haar doorstuurt voor een echo en uitstrijkje in het ziekenhuis.
Een paar dagen daarna krijgt Anna, eerder dan verwacht, een mail voor een vervolgonderzoek. “Daar schrok ik van, want daardoor dacht ik natuurlijk dat er iets ergers aan de hand was”, vertelt ze. “Ik belde het ziekenhuis op en daar zeiden ze dat het een ‘standaardprocedure’ was, waarschijnlijk ‘om iets uit te sluiten’. Tegelijkertijd was ik al vijf dagen over tijd en liep ik rond met het idee dat ik misschien ook wel zwanger kon zijn. Heel verwarrend allemaal.”
Voorafgaand aan het vervolgonderzoek krijgt Anna een gesprek met een verpleegkundige, die haar vertelt dat ze HPV bij zich draagt en dat er een voorstadium van baarmoederhalskanker gesignaleerd is. Geen fijn nieuws, maar Anna maakt zich op dat moment vooral zorgen of dit haar potentiële zwangerschap in gevaar brengt. Ze besluiten dit direct te testen, waaruit blijkt dat Anna niet zwanger is. Een flinke teleurstelling, maar veel tijd om daarbij stil te staan heeft ze niet: ze moet direct door naar het vervolgonderzoek.
“De arts zag blijkbaar genoeg reden tot zorg, want ik lag nog met mijn benen wijd in de stoel toen hij voorstelde om de door HPV aangetaste cellen meteen weg te branden. Een andere afspraak maken kon ook, maar ik dacht: ik lig hier nu toch al met die eendenbek, kom maar door, ik wil er zo snel mogelijk vanaf zijn. Ik kreeg plaatselijke verdoving en ze haalden weefsel weg uit mijn baarmoederhals, dat vervolgens opgestuurd werd naar een lab voor onderzoek.”
Waarom worden vrouwen in Nederland pas vanaf hun 30ste uitgenodigd voor een uitstrijkje?
Daaruit blijkt dat Anna daadwerkelijk een tumor heeft op haar baarmoedermond, van ongeveer 2 bij 2 centimeter. De arts deelt dit vrij luchtig met Anna en haar vriend, vertelt ze: “Ik schrok enorm van dit nieuws, maar hij deed eigenlijk alsof er niet zoveel aan de hand was. Hij zei: ‘De kans is 95 procent dat het niet is uitgezaaid, maar ter controle willen we een conisatie doen; een stuk baarmoederhals en twee poortwachtersklieren weghalen.’ Ik vroeg of er psychologische ondersteuning beschikbaar was voor tijdens dit traject, maar hij vond dat ‘niet nodig’. En dat was dat. In één dag gingen we van ‘dit jaar raak ik misschien zwanger’ naar dít.”
Voor het eerst in haar leven gaat Anna onder het mes. Helaas blijkt ze niet bij de 95 procent te horen, maar bij de 5: in haar poortwachtersklieren worden ook kankercellen aangetroffen. Ze is alleen thuis als het ziekenhuis haar onverwachts belt, ruim een week voor de geplande afspraak. “De neiging om expres niet op te nemen was heel sterk. Ik voelde dat het foute boel was en ik zat daar dus in mijn eentje”, vertelt ze.
“In het gesprek legde de arts nadruk op het feit dat ik zelf geen kinderen meer zou kunnen krijgen. Zo vaak zelfs, dat ik uiteindelijk vroeg: ‘Als ik er straks zélf misschien niet eens meer ben, heeft die hele kinderwens sowieso geen zin meer lijkt me – wat zijn mijn overlevingskansen?’ Een dag later moesten we langskomen om dat te bespreken.”
In die 24 uur schiet er van alles door Anna’s hoofd. Betekent dit dat ze doodgaat? Wat zijn de opties bij uitgezaaide baarmoederhalskanker? Online ziet ze de heftigste scenario’s voorbij komen, maar de volgende dag hoort ze van haar artsen dat het goed behandelbaar is, maar wél met de nodige risico’s voor haar grote kinderwens. Het eerste plan is namelijk om Anna’s baarmoeder te verwijderen, gevolgd door chemotherapie en zowel interne als externe bestralingen. Haar wens om zelf moeder te worden lijkt hiermee totaal van de baan.
Eerst verwijst de arts haar door naar de fertiliteitsafdeling om te kijken wat haar opties zijn.”Wat dat betreft heb ik ‘geluk’ gehad dat ik bij het Universitair Ziekenhuis Brussel onder behandeling stond: zij hebben een zeer ver ontwikkelde fertiliteitsafdeling waar ik – door mijn diagnose – ook nog eens snel terecht kon”, zegt Anna. “Uiteindelijk zijn zes van mijn eitjes ingevroren en is een van mijn eierstokken ‘opgehangen’ op een andere plek in mijn buikholte, om het risico te beperken dat deze geraakt zou worden bij bestralingen.”
Ze vervolgt: “Mijn andere eierstok is verwijderd en liet ik invriezen. Als het later niet zou lukken met een van de zes ingevroren eitjes, is het altijd nog een optie om de eierstok weer terug te plaatsen: met hormoonstimulering kan deze dan weer eicellen gaan afgeven. Op die manier kunnen we nog een kind krijgen dat biologisch wel van ons is, al gebeurt de zwangerschap dan via een draagmoeder.”
Steeds meer vrouwen laten hun eicellen invriezen: 'Wordt onderling veel over gesproken'
Flink geavanceerde scenario’s dus, die bovenop de behandeling van haar kanker terechtkomen. Anna moet zo snel mogelijk beginnen aan die behandeling, maar vindt het nog erg lastig om te accepteren dat, als alles aanslaat, ze hieruit zal komen zonder baarmoeder. “Ik wilde álle mogelijkheden bekeken hebben omdat ik weet dat ik het mezelf later nooit zou vergeven als er toch nog een onontdekte optie bleek te zijn. Ik kreeg drie second opinions en daar kwam uit dat het helaas toch moest gaan gebeuren met chemotherapie en bestralingen. Al konden we mijn baarmoeder uiteindelijk wél laten zitten en laten bestralen.”
Ze ondergaat de fertiliteitsmaatregelen in België en de kankerbehandeling in Nederland, de ziekenhuizen overleggen onderling over hun aanpak. Vijf weken lang wordt Anna elke werkdag uitwendig bestraald, en blijft ze elke donderdag op vrijdag in het ziekenhuis slapen voor haar zes rondes aan chemotherapie. Daarna volgen twee rondes aan inwendige bestralingen. “Daar moest ik beide keren maar liefst 24 uur lang voor stilliggen. Maar écht stil, zodat ze inwendig heel specifiek konden bestralen. Die ervaring was veel intenser dan verwacht.”
Hoewel alles zorgvuldig wordt uitgevoerd, wordt haar ‘opgehangen’ eierstok hierdoor helaas toch aangetast door de bestralingen. Daarnaast belandt Anna op haar 32e ook nog eens in de menopauze. “Een extra cadeautje”, lacht ze schamper. “Ik had eerst vooral last van heftige opvliegers, maar uiteindelijk bleef de verschrikkelijke vermoeidheid het langst hangen. Daar heb ik ruim twee jaar later nog steeds last van.”
Gelukkig is er na deze intensieve maanden óók wat goed nieuws: de behandeling heeft zijn werk gedaan. Anna is kankervrij. “Sindsdien hebben ze, tot nu toe, nooit meer iets geks kunnen vinden”, licht ze toe. “De eerste twee jaar zijn het spannendst, die zijn nu voorbij. Ik krijg nog wel ieder jaar een MRI van mijn bekken en PET-scan van mijn hele lichaam om het in de gaten te houden. De volgende mijlpaal wordt hopelijk die van vijf jaar.”
Dit geeft Anna en haar partner weer iets meer ruimte om vooruit te kijken en over hun nog steeds zeer aanwezige kinderwens na te denken. Omdat haar eicellen en eierstok zijn ingevroren, is de optie voor een biologisch eigen kind nog aanwezig – middels een draagmoeder dus. Anna heeft drie zussen en heeft hen gevraagd of ze haar hiermee willen helpen, maar dat ligt gevoelig. “Het is natuurlijk een heel grote vraag die ik stelde”, begrijpt Anna. Sowieso zijn er een aantal voorwaarden: het moet iemand zijn die al kinderen heeft gekregen en geen actieve kinderwens meer heeft.
“Daarmee viel mijn jongste zus al af, zij heeft zelf geen kinderen”, stelt Anna. “Mijn middelste zus is er nog niet over uit met haar eigen kinderwens, maar geeft wel aan eicellen te willen doneren. Mijn oudste zus heeft na lang nadenken toch aangegeven het liever niet te doen. Ze was bang dat het onze relatie zou kunnen beïnvloeden. Dat vind ik natuurlijk moeilijk, maar ik kan het geen van hen kwalijk nemen: ik wil niemand het gevoel geven dat mijn hele wens op hun schouders ligt. Het is niet hun verantwoordelijkheid.”
Betaald draagmoederschap is in Nederland en België verboden, dus als Anna het alsnog via een externe partij wil proberen moet ze het verder weg zoeken. “In Amerika, Mexico of Georgië kan het bijvoorbeeld wel, al zou ik het zelf liever binnen de EU houden qua wet- en regelgeving. Ik heb een aantal offertes opgevraagd ter informatie. Het kost al snel ergens tussen de 50.000 en 70.000 euro als we een kindje willen laten dragen dat ook echt biologisch van ons is. Om het maar bot te zeggen: in zo’n scenario moeten we kiezen of we een huis kopen, of een kind. Het is voor ons financieel niet haalbaar, dus de focus en hoop liggen vanuit ons op altruïstisch draagmoederschap.”
Iede (38) en Chris (35) verwachten een kind na draagmoedertraject: 'We hebben zoveel liefde te geven'
Het afgelopen jaar stond de kinderwens van Anna en Filip op een iets lager pitje. De nasleep van haar kankerbehandeling en de daarbij komende menopauze is intenser dan gedacht: Anna kan na ruim twee jaar nog niet fulltime werken. Afgelopen augustus trouwde het stel, niet lang daarna zette de huisarts Anna zes weken op volledig ziekteverlof: “Ik kon gewoon niet meer normaal nadenken. Het was te veel, ik had geen energie meer over. Da’s heel confronterend omdat ik altijd iemand geweest ben die er voor de volle 200 procent voor gaat. ‘Doseren’ past niet bij me, maar het moet nu.”
Ze heeft psychologische ondersteuning gezocht en moet naar eigen zeggen leren milder voor zichzelf te zijn: “Anders lig ik de rest van mijn leven om de twee maanden in de kreukels. En daar hoort ook acceptatie bij. Leren accepteren dat ik écht flink ziek was, dat ik geen moeder kan worden op de manier die ik hoopte en dat ik niet meer de Anna van vroeger ben. Dat is best een eenzaam proces als je niemand in je omgeving hebt die hetzelfde meemaakt.”
“Wat ik iedereen die dit leest daarom wil meegeven: je bent dus écht niet alleen, ook al voelt het soms wel zo. Zoek contact met lotgenoten, want die zijn er, en houd ook je vrienden en familie dichtbij. Die steun is zo enorm waardevol.” En verder is het de komende tijd een kwestie van hopen voor Anna en Filip. “Ik wil erin geloven dat als een kindje voor ons is weggelegd, we daar wel gaan komen.”
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief.
Vanaf 2026 een nieuw HPV-vaccin: dit is het verschil met de huidige vaccinatie
Ellen Hensbergen is senior redacteur bij LINDA.nl en richt zich voornamelijk op persoonlijke verhalen en maatschappelijk relevante onderwerpen. Ze woont in hartje Amersfoort en bezoekt in haar vrije tijd het liefst een concert (of dertig).
